College aantekeningen Hechten 4.1.

Colleges hechten

Inhoudsopgave
Introductie van de master en het vak..............................................................2
De trap van menselijke emoties, relaties en ontwikkeling..............................................3

College 1: De wortels van gehechtheid............................................................4

College 2: Wat is hechting (en wat niet)? Over misvattingen en meten...........13
Verschillende perspectieven op gehechtheid................................................................13
Belangrijke kernconcepten vanuit ontwikkelingswetenschappelijk perspectief............16
Mythbusting.................................................................................................................. 19
Conclusie...................................................................................................................... 19

College 3: hoe kun je de opvoeder-kind relatie meten?...................................20
Wat voor instrumenten worden gebruikt in wetenschap en praktijk?............................20
Aan de slag met de OK!................................................................................................23

College 4: Hechting in context – ouders, SES en cultuur.................................27

College 5: observeren van ouderschapskwaliteiten in de praktijk...................33

College 6: Ouderschap onder druk................................................................41

College 7: Avant Sanare – ouderadviesgesprek..............................................47

College 8: Responsiecollege..........................................................................49

College 9: Jong geleerd is oud gedaan? Over intergenerationele patronen van
gehechtheid................................................................................................. 55




1

,Introductie van de master en het vak
Artikelen van vrijdag van tevoren lezen

Openboektentamen

Je mag noties en markeringen in het boek zetten!

Toetsstof bestaat uit

 Literatuur als voorbereiding op colleges,
 De aangeboden collegestof,
 Inhoud van het vaardigheidsonderwijs
 De besprekingen van de artikelen in de journal clubs.

Opvoedspanning – Is het raar dat mijn dochter nog steeds naar school
gebracht wilt worden?




2

, De trap van menselijke emoties, relaties en
ontwikkeling
Er zijn gradaties in pedagogische ondersteuning.
Dit wordt beschreven via de trap van pedagogische
ondersteuning
= beschrijft verschillende niveaus van
opvoedondersteuning afhankelijk van de ernst van de
opvoedingsproblemen en de behoeften van ouders:

1. Normaliseren en Informeren
(opvoedingsonzekerheid)
= Dit is het basisniveau van ondersteuning.
 Ouders krijgen algemene informatie en adviezen om veelvoorkomende
opvoedvragen zelfstandig aan te pakken. Hierbij ligt de nadruk op het
geruststellen van ouders en het vergroten van hun zelfvertrouwen, zodat
ze zich competenter voelen in hun opvoedrol.
 Opgelost binnen eigen netwerk
2. Adviseren en Ondersteunen (opvoedingsspanning)
= Dit niveau biedt specifieke begeleiding aan ouders die lichte
opvoedproblemen ervaren.
 Deze ondersteuning kan bijvoorbeeld komen van een
jeugdgezondheidswerker, die ouders helpt door middel van gericht
advies en ondersteuning bij kleine uitdagingen.
 Ondersteuning buiten netwerk nodig

3. Intensieve Hulp (opvoedingscrisis)
= Bij opvoedingscrisissen waarbij de problemen intensiever zijn, wordt meer
specialistische hulp ingeschakeld.
 Dit kan bijvoorbeeld het inschakelen van een pedagogisch hulpverlener
inhouden die de ouders intensiever begeleidt bij de problemen die ze
ervaren. Ouders voelen zich vaak onmachtig en incompetent.
 Meer specialistische zorg
4. Complexe Zorg (opvoedingsnood)
= Op het hoogste niveau van ondersteuning, dat nodig is bij ernstige gedrags-
en opvoedingsproblemen, wordt complexe zorg geboden.
 Hierbij gaat het om gespecialiseerde hulpverlening, bijvoorbeeld in de
vorm van jeugdzorg of gespecialiseerde psychiatrische zorg voor
kinderen en jongeren. Is al langere tijd complexe problemen en de situatie
wordt als uitzichtloos ervaren
 Top-klinische zorg, vaak buiten de regio




3

, College 1: De wortels van gehechtheid
Historische context

19e eeuw: verbetering volksgezondheid
 Hygiënisten, medische kennis
 Verbeterde volksgezondheid → minder kindersterfte → meer aandacht voor
geestelijke gezondheid.

Toename interesse ontwikkeling kinderen

 Voor 1900: opvoeding stuurt gedrag kind bij
 Na 1900: opvoeding van invloed op mentale gezondheid
 Moeder verantwoordelijk voor uitkomst

1880: Child Study Movement

 G. Stanley Hall (1846-1924)
= Amerikaans psycholoog geïnteresseerd in kinderen, adolescenten en
onderwijs
o Vragenlijsten voor ouders en leraren
o Congressen voor moeders

Mental Hygiene Movement (begin 20ste eeuw)

 Kwam voort uit kennis hygiënisten
 Algemene interesse voor mentale gezondheid
 Mental hygiene begint bij vroege jeugd
 Liever voorkomen dan genezen: aandacht voor ontwikkeling
kinderen

Een paar stromingen:

 Eind 19e eeuw: psychoanalyse – Freud
= verdringing van emotionele ervaringen naar onderbewuste
 Jaren 30: Behaviorisme - s
= de mens is maakbaar (nurture). Komt voort uit het klassieke
conditioneren van Pavlov en het operant conditioneren van Skinner
 Jaren 60 - Sociale leertheorie – Bandura
= de mens is een cognitief wezen en wordt beïnvloed door
denkprocessen en verwachtingen.
o Nadruk op leerprocessen in gedrag: observatie (observational
learning), reactie op gedrag (goed- of afkeuring), imitatie
 Cupboard love theorie
= band met (of liefde voor) moeder is aangeleerd – actie van het
voeden
(omdat de moeder de baby voedt)

4