Auteur: Saskia Tjepkema – Luc Veheijen – Joeri Kabalt
Titel: Waarderend veranderen – Appreciative Inquiry
Ondertitel: In de dagelijkse praktijk van managers
Publicatie: februari 2016
ISBN: 9789462201019
Omvang: 192 pagina’s
INHOUD
Waarderend veranderen – Appreciative Inquiry (AI) ................................................................. 1
Korte duiding .......................................................................................................................... 2
Inleiding: wat is Appreciative Inquiry? ..................................................................................... 2
Ontwikkelen in plaats van probleemgestuurd veranderen .................................................... 2
Waarderend veranderen door gezamenlijk onderzoek ............................................................. 2
De kracht van gezamenlijke vragen: welke toekomst willen we samen realiseren? ................ 2
Overprikkeling, draagkracht en afbakening.............................................................................. 3
De realiteit van voortdurende prikkels ................................................................................. 3
Visie, veiligheid en professionele ruimte ................................................................................. 3
Van waarderen naar toekomstgericht handelen ...................................................................... 3
Drie richtinggevende vragen ................................................................................................ 3
Valkuilen en professionele waakzaamheid .............................................................................. 4
Reflectie en een onderzoekende houding ................................................................................ 4
Verdieping: hoe werkt Appreciative Inquiry in de praktijk? ........................................................ 5
Bouwstenen van Appreciative Inquiry ...................................................................................... 5
Werken met prototypes en werkgroepen ................................................................................. 5
Aanpak en methodieken ......................................................................................................... 6
Het waarderend interview ................................................................................................... 6
Experimenteren .................................................................................................................. 6
Wat vraagt dit van jou als leidinggevende?............................................................................... 6
, KORTE DUIDING
Werken aan team- en organisatieontwikkeling behoort tot het dagelijkse werk van
leidinggevenden. Appreciative Inquiry (AI) is een onderzoekende en waarderende manier van
werken aan verandering, waarbij samenwerking, energie en betrokkenheid centraal staan. In
plaats van te vertrekken vanuit tekorten, fouten of problemen, focust AI expliciet op wat al goed
loopt, wat mensen motiveert en wat in de praktijk werkt. Door die focus ontstaat niet alleen
inhoudelijke vooruitgang, maar ook meer eigenaarschap, verbondenheid en professionele trots
bij medewerkers.
AI is geen methode die verandering oplegt, maar een ontwikkelingsbenadering die mensen
uitnodigt om samen te onderzoeken welke toekomst ze willen realiseren en hoe ze die toekomst
stap voor stap kunnen vormgeven.
INLEIDING: WAT IS APPRECIATIVE INQUIRY?
ONTWIKKELEN IN PLAATS VAN PROBLEEMGESTUURD VERANDEREN
Appreciative Inquiry vertrekt vanuit een fundamentele keuze: verandering benaderen als
ontwikkeling in plaats van als probleemoplossing. De centrale vraag is niet “wat loopt hier
fout?”, maar “wat loopt hier al goed en hoe kunnen we daarvan meer realiseren?”.
Die benadering impliceert dat we expliciet kijken naar:
• talenten en sterktes van medewerkers,
• succeservaringen uit de praktijk,
• kleine positieve veranderingen die al zichtbaar zijn,
• en omstandigheden waarin mensen tot hun recht komen.
Succesverhalen worden actief gedeeld, besproken en versterkt. Door aandacht te geven aan
wat werkt, groeit het vertrouwen dat verdere ontwikkeling mogelijk is. Tegenvallende resultaten
op korte termijn worden niet genegeerd, maar ook niet dramatisch uitvergroot: ze maken deel
uit van een leerproces.
WAARDEREND VERANDEREN DOOR GEZAMENLIJK ONDERZOEK
DE KRACHT VAN GEZAMENLIJKE VRAGEN: WELKE TOEKOMST WILLEN WE SAMEN
REALISEREN?
Ontwikkeling ontstaat wanneer mensen samen onderzoeken wat werkt en waarom het werkt.
Die gezamenlijke zoektocht creëert verbinding en maakt van verandering een collectief proces,
geen individuele strijd.
Typische waarderende vragen zijn:
• Waar ben jij trots op in je werk?
• Wat lukt hier vandaag al goed?
• Waardoor lukt dat?
• Wat zouden we daarvan méér willen zien?