Samenvatting hoofdstuk 1 grondslagen van wetenschappelijk onderzoek (wetenschapsfilosofie)

GRONDSLAGEN VAN
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
HOOFDSTUK 1 – WETEN, WAARHEID EN WETENSCHAP?




Intro: Wat is filosofie?
Geen wetenschap

 Gaat over vragen waar (nog) geen oplossingsmethode voor is
 Er worden centrale vragen gesteld die eigen zijn aan mens-zijn
 Aristoteles zegt dat alle mensen van nature naar kennis verlangen


Filosofische vraagstukken hebben geen methode

–> bij wetenschappelijke vraagstukken zijn er duidelijke
onderzoeksmethoden

 Je gaat zo redelijk mogelijk op zoek naar een antwoord
 Het antwoord is niet gebaseerd op dwang, omdat anderen het
denken, traditie, waarschijnlijkheid, autoriteit
 Je moet je argumenten wikken en wegen
 Veel filosofische vragen worden wetenschappelijke vraagstukken



Filosofie begint met verwondering, met twijfel

 Ultieme vragen staan centraal -> kinderen kunnen deze heel goed
stellen (bv. waarom is geel geel)
 Voorgaande of oude ideeën blijven relevant
 Als je oude filosofische theorien bekijkt moet je je inleven in het
wereldbeeld van toen
 Westerse traditie is vaak mannelijk perspectief



Weten, waarheid en wetenschap?

, Kernidee: onderscheid tussen weten en kennis

Weten:

- Veld van wat in bepaalde periode als waar wordt ervaren
- Ruimer dan rationele kennis -> omvat ook impliciete ervaringen en
formuleringen
- Afhankelijk van de epistèmè (= denkstructuur) van die periode
- Weten is een ruimer begrip, het bevat kennis

Kennis:

- Product van wetenschappen die in een periode als gezaghebbend
gelden
- Expliciet, rationeel en wetenschappelijk gevalideerd



Belangrijk!!

- Foucault (schrijver van boek) geeft geen specifieke betekenissen
aan termen als: kennis, waarheid, waar, weten
- In dagelijks taalgebruik lopen deze door elkaar -> in
wetenschapsfilosofie is dit nauwkeuriger



De epistemologische kwestie

 Leer van de kennis
 Funderingsproblematiek
 Zoektocht naar de fundamenten en grenzen van het weten
 Hoe weten we dat we iets weten?
 Hoe weten we zeker dat iets waar is?
 Kunnen we ooit iets met zekerheid weten?
 Wat onderscheidt kennis van mening en geloof?
 Hoe kom je tot betrouwbare kennis?
 Drang en zoektocht naar het funderen van kennis
- Hoe ‘kennis’ definiëren
- Kennis verbind je met feiten -> gerelateerd aan waarheid
- Weten vs geloven -> iets geloven klinkt niet echt, het kan fout zijn.
Iets geloven klinkt echt, het moet echt zijn



 Onvrede met mytische (gebruik van goden) of dogmatische aanpak
(vasthouden aan bestaande ideeën)
- Vragen die niet langer enkel door religie beantwoordt worden