Lichaam en mond deel 2
,1. Anamnese en lichamelijk onderzoek
1.1 Anamnese
1.1.1 Algemeen
Betekenis anamnese
- Grieks: ‘herinnering’
- In de zorg is een anamnese: ‘de ziektegeschiedenis zoals de patiënt die zich herinnert’
- Praktisch: vraaggesprek tussen hulpverlener en patiënt
o Hoe wij het in het UZ doen: een schriftelijke vragenlijst dat de patiënt moet invullen
Opletten: ouder wordende bevolking systemische ziekten polyfarmacie “niet relevant” infectieuze
aandoeningen
⇒ Polyfarmacie= als mensen meer dan 4 medicaties gaan nemen
⇒ Een oudere persoon legt niet vaak de link tussen systeem ziekten en de complicaties die erbij
kunnen horen bv. patiënt zegt dat hij een wonde heeft aan zijn voet dat niet geneest, maar dat
kan liggen aan het feit dat hij een niet gecontroleerde diabetes heeft en dat het daarom niet
geneest
⇒ Het is ook belangrijk om uw patiënt te informeren, soms denken zij “waarom moet de tandarts
nu weten of ik diabetes heb, wat heeft dat met mijn mond te maken”
Een medische anamnese is dus zeer belangrijk en heeft invloed op mondgezondheid complicatierisico
voor hulpverlener.
1.1.1 Wat is het belang van een anamnese?
- Medische zorg vooraf nodig?
⇒ Het kan zijn dat de patiënt vooraf medische zorg nodig heeft
⇒ Als je een patiënt hebt met een niet goed gecontroleerde diabetes en er staan extracties
gepland moet je ervoor zorgen dat de patiënt eerst naar de huisarts gaat om zijn diabetes
onder controle te krijgen
- Complicatierisico?
- Gevolg van een onderliggende medische aandoening?
- Gevolg van een medische behandeling?
- Tandheelkundige belangrijk voor de algemene gezondheid?
- Slaagkans?
- Risico op acute situaties?
⇒ Bv. een allergische reactie, epilepsie,..
1.1.2 Wetgeving anamnese
- Routinevragen betreffende de gezondheidstoestand van de patiënt
- Bespreking met de patiënt
- Zo nodig overleg met arts (huisarts of specialist)
Anamnese altijd laten ondertekenen door de patiënt!. Stel dat je meer info wilt navragen bij de arts, dan
moet je toestemming hebben van de patiënt. Vraag dit dus steeds na.
,1.1.3 Mondeling of schriftelijk
VOOR- EN NADELEN VAN EEN MONDELINGE ANAMNESE
Voordeel Nadeel
- Je kan de reacties van de patiënt - Vergetelheid van de zorgverlener
observeren - Juridisch; het staat niet op papier, minder bewijs
- Je kan zien of de patiënt alles - Tijdrovend
begrijpt of niet
VOOR- EN NADELEN VAN EEN SCHRIFTELIJKE ANAMNESE
Voordeel Nadeel
- Volledigheid van de anamnese - Implicaties van de antwoorden; je kan
- Tijdsbesparing dus de reactie van de patiënt niet zien als
- Juridisch; alles staat op papier, je bent dus hij iets niet begrijpt
volledig gedekt moest er problemen zijn
1.1.4 Wanneer anamnese herhalen/ hernieuwen?
- Een anamnese herhaal je best om de 2 jaar
- Bij medicatie voorschrift
- Bij ingrepen
1.1.5 Drie onderdelen van anamnese
1. Algemene anamnese
- Doel van de behandeling
- Administratieve gegevens
- Toestemming uitwisseling informatie
2. Medische anamnese
3. Tandheelkundige anamnese
1.1.6 Beperking van patiënt bij het afnemen van een anamnese
- Beperkte kennis: begrijpt de patiënt alles?
- Onderschatting van bepaalde aandoeningen
- Overschatting van aandoeningen
- Nog niet gediagnosticeerde aandoening
⇒ Zwangerschap
⇒ Infecties
- Taalbarrière
- Culturele verschillen
⇒ Taboe
⇒ Andere ziektebeleving
, 1.1.7 In de praktijk
Bv. Een patiënt heeft een afspraak bij jou in het UZ Gent, hoe ga je te werk?
1. Introductie
⇒ Verwelkoming patiënt (identicifatie?)
⇒ Stel jezelf voor
⇒ Verduidelijk je rol/functie (de meeste mensen kennen de mondhygiënist nog niet)
⇒ Doel van de afspraak bv. voor een jaarlijkse controle
⇒ Duur van de afspraak (zo kan je correct plannen)
2. Algemene anamnese
Nieuwe anamnese lijst van het UZ:
Adrema/ etiket patiënt= een sticker met een barcode op
⇒ Hiermee kan het secretariaat de anamneselijst koppelen aan het dossier
“Wanneer was uw laatste niet- urgente tandartsbezoek” is nieuwe vraag in de anamneselijst
⇒ Het kan zijn dat een patiënt bv. 3 maanden geleden bij de tandarts geweest is en nu denkt “dat
alles in orde is”. Maar als de tandartsbezoek was voor urgente pulpitis dan moet je al een link
kunnen leggen dat de mondgezondheid van de patiënt niet zo goed is.
3. Medische anamnese
Hoe vul je zo een anamneselijst in?
De lijst bestaat uit allemaal vragen en subvragen. Als je een “Nee” antwoordt op een vraag dan sla je alle
subvragen ook over.
De bedoeling is ook dat je na deze lessen alle vragen kunt linken aan een ziekte en zo meer inzicht krijgt
De vragenlijst polst naar:
- Hart- en vaataandoeningen
- Aandoeningen van het ademhalingsstelsel
- Andere medische aspecten
- Medicatiegebruik
- Levensstijl
- Juridisch
,1. Anamnese en lichamelijk onderzoek
1.1 Anamnese
1.1.1 Algemeen
Betekenis anamnese
- Grieks: ‘herinnering’
- In de zorg is een anamnese: ‘de ziektegeschiedenis zoals de patiënt die zich herinnert’
- Praktisch: vraaggesprek tussen hulpverlener en patiënt
o Hoe wij het in het UZ doen: een schriftelijke vragenlijst dat de patiënt moet invullen
Opletten: ouder wordende bevolking systemische ziekten polyfarmacie “niet relevant” infectieuze
aandoeningen
⇒ Polyfarmacie= als mensen meer dan 4 medicaties gaan nemen
⇒ Een oudere persoon legt niet vaak de link tussen systeem ziekten en de complicaties die erbij
kunnen horen bv. patiënt zegt dat hij een wonde heeft aan zijn voet dat niet geneest, maar dat
kan liggen aan het feit dat hij een niet gecontroleerde diabetes heeft en dat het daarom niet
geneest
⇒ Het is ook belangrijk om uw patiënt te informeren, soms denken zij “waarom moet de tandarts
nu weten of ik diabetes heb, wat heeft dat met mijn mond te maken”
Een medische anamnese is dus zeer belangrijk en heeft invloed op mondgezondheid complicatierisico
voor hulpverlener.
1.1.1 Wat is het belang van een anamnese?
- Medische zorg vooraf nodig?
⇒ Het kan zijn dat de patiënt vooraf medische zorg nodig heeft
⇒ Als je een patiënt hebt met een niet goed gecontroleerde diabetes en er staan extracties
gepland moet je ervoor zorgen dat de patiënt eerst naar de huisarts gaat om zijn diabetes
onder controle te krijgen
- Complicatierisico?
- Gevolg van een onderliggende medische aandoening?
- Gevolg van een medische behandeling?
- Tandheelkundige belangrijk voor de algemene gezondheid?
- Slaagkans?
- Risico op acute situaties?
⇒ Bv. een allergische reactie, epilepsie,..
1.1.2 Wetgeving anamnese
- Routinevragen betreffende de gezondheidstoestand van de patiënt
- Bespreking met de patiënt
- Zo nodig overleg met arts (huisarts of specialist)
Anamnese altijd laten ondertekenen door de patiënt!. Stel dat je meer info wilt navragen bij de arts, dan
moet je toestemming hebben van de patiënt. Vraag dit dus steeds na.
,1.1.3 Mondeling of schriftelijk
VOOR- EN NADELEN VAN EEN MONDELINGE ANAMNESE
Voordeel Nadeel
- Je kan de reacties van de patiënt - Vergetelheid van de zorgverlener
observeren - Juridisch; het staat niet op papier, minder bewijs
- Je kan zien of de patiënt alles - Tijdrovend
begrijpt of niet
VOOR- EN NADELEN VAN EEN SCHRIFTELIJKE ANAMNESE
Voordeel Nadeel
- Volledigheid van de anamnese - Implicaties van de antwoorden; je kan
- Tijdsbesparing dus de reactie van de patiënt niet zien als
- Juridisch; alles staat op papier, je bent dus hij iets niet begrijpt
volledig gedekt moest er problemen zijn
1.1.4 Wanneer anamnese herhalen/ hernieuwen?
- Een anamnese herhaal je best om de 2 jaar
- Bij medicatie voorschrift
- Bij ingrepen
1.1.5 Drie onderdelen van anamnese
1. Algemene anamnese
- Doel van de behandeling
- Administratieve gegevens
- Toestemming uitwisseling informatie
2. Medische anamnese
3. Tandheelkundige anamnese
1.1.6 Beperking van patiënt bij het afnemen van een anamnese
- Beperkte kennis: begrijpt de patiënt alles?
- Onderschatting van bepaalde aandoeningen
- Overschatting van aandoeningen
- Nog niet gediagnosticeerde aandoening
⇒ Zwangerschap
⇒ Infecties
- Taalbarrière
- Culturele verschillen
⇒ Taboe
⇒ Andere ziektebeleving
, 1.1.7 In de praktijk
Bv. Een patiënt heeft een afspraak bij jou in het UZ Gent, hoe ga je te werk?
1. Introductie
⇒ Verwelkoming patiënt (identicifatie?)
⇒ Stel jezelf voor
⇒ Verduidelijk je rol/functie (de meeste mensen kennen de mondhygiënist nog niet)
⇒ Doel van de afspraak bv. voor een jaarlijkse controle
⇒ Duur van de afspraak (zo kan je correct plannen)
2. Algemene anamnese
Nieuwe anamnese lijst van het UZ:
Adrema/ etiket patiënt= een sticker met een barcode op
⇒ Hiermee kan het secretariaat de anamneselijst koppelen aan het dossier
“Wanneer was uw laatste niet- urgente tandartsbezoek” is nieuwe vraag in de anamneselijst
⇒ Het kan zijn dat een patiënt bv. 3 maanden geleden bij de tandarts geweest is en nu denkt “dat
alles in orde is”. Maar als de tandartsbezoek was voor urgente pulpitis dan moet je al een link
kunnen leggen dat de mondgezondheid van de patiënt niet zo goed is.
3. Medische anamnese
Hoe vul je zo een anamneselijst in?
De lijst bestaat uit allemaal vragen en subvragen. Als je een “Nee” antwoordt op een vraag dan sla je alle
subvragen ook over.
De bedoeling is ook dat je na deze lessen alle vragen kunt linken aan een ziekte en zo meer inzicht krijgt
De vragenlijst polst naar:
- Hart- en vaataandoeningen
- Aandoeningen van het ademhalingsstelsel
- Andere medische aspecten
- Medicatiegebruik
- Levensstijl
- Juridisch
