IX W at is de oor spr ong van den ken ?
Evolutie Psychologie met hoofdletters!! er is er ook een zonder hoofdletter =
verzamelnaam vr theorieën
Wij spreken vandaag over de specifieke versie
Zakmes: centraal beeld dat evulotiepsychologen gebruiken als metafoor vr de
mensenlijke geest (een compex zwitsers zakmes: heel veel =/=e specifieke functies
vervullen de mens helpen overleven in de natuur)
Centrale vragen:
1. Hoe zien de onderdelen er uit
2. Wat is de oorspong, waarom zit het zo in elkaar?
0. Inleiding
The origin of species < Darwin: hij spreekt daar amper over de mens (enkel op het einde durft hij
iets te zeggen over de menselijke geest (zie citaat ppt: psychologie zal op een nieuw fundament
steunen; nl het mentaal vermogen door gradatie ,+ D geeft een toekomstbeeld)
Darwin dacht dat zijn theorie invloed zou hebben op de psychologie: “ noodzakelijke
verwerving van alle mentale krachten en vermogens via geleidelijke overgangen
(graduation), we zullen veel te weten komen over de oorsprong vd mens” =de
menselijke geest is een product v evolutie dr natuurlijke selectie
stelling: lichaam én onze geest zijn allebei evolutionaire
producten die stapsgewijs, op een strompelende manier tot stand
kwamen
Dit hoofdstuk:
1. Implicaties van die stelling en reacties van tijdgenoten
2. Evolutionaire psychologie: basisprincipes en aandacht voor haar
adaptationistische ideologie
3. Evolutiepsychologie gestoeld op dubbele claim: een claim over de
herkomst van de geest en een claim over zijn architectuur
4. Kritiek op deze twee claims vanuit wetenschapsfilosofisch perspectief
5. Evolutiepsychiatrie: de huidige psychiatrie lijkt in tegenspraak met de
adaptionistische veronderstelingen vd evolutiepsychologie
1. Een boude bewering
Dus, bewering: ‘de menselijke geest is een product van natuurlijke selectie’.
= ondermijning van antropocentrisme én het dualisme + derde
implicatie=adaptationisme
3 implicaties: genealogisch, materialistisch/fysicalistisch, adaptionistisch
Eerste implicatie= genealogisch van aard
Darwin: natuurlijke selectie =
o stapsgewijs proces met vallen aan opstaan
o latere eigenschappen zijn gewijzigde of aangepaste versies van
eerdere eigenschappen (recyclage)
1
, menselijke geest = product van natuurlijke selectie= een gewijzigde versie vd
geest vd voorouders die we gemeenschappelijk hebben met andere diersoorten!
varianten van onze geest dus terug te vinden bij dieren
Darwin (In’ Descent of Man’( 1871) en ‘ The Expression of the Emotions in Man and Animals’ ) (1872): er
is mentale verwantschap tussen mens en dier; dierlijke behoeftes, emoties,
verlangens maar ook dierlijke intelligentie & complexe mentale vermogens (trots,
schaamte, lust…)
moeilijk voor tijdsgenoten…
o Veel collega-wetenschappers en groot publiek nog problemen met
vaststelling van de anatomische gelijkenissen (gevaarlijke bewering
in de 19de E)
Vb. Ontslag van Psychiater S. Clevenger: ontslagen omdat hij zegt dat we
van dieren afstammen:
“plaatsing terugslagkleppen om bloedvaten af te sluiten= bewijs dat we
afstammen van viervoeters “ (zodat het bloed niet in de verkeerde richting
stroomt)
Mens: ‘foutjes’:
normaal is dat alleen in verticale bloedvaten, mens heeft er ook
horizontale in de ribben (volstrekt nutteloos)
Aambeien: er zijn ook een aantal verticale bloedbanen zonder
terugslagkleppen – hierdoor bloedophoping in weefsels rond anus
en rectum= aambeien
Clevenger besluit: onze bloedsomloop heeft zich nog niet kunnen
aanpassen aan onze manier van voortbewegen => hij verliest zijn
professoraat aan de universiteit van Chicago
o ook Cognitieve continuïteit tussen mens en dier: nog grotere
weerstand!
A. Russel Wallace: (tijdgenoot + onafhankelijk van Darwin
natuurlijke selectie op papier gezet):
maar aanvaardde nog niet dat natuurlijke selectie ook in
staat was om het menselijk brein voor te brengen (‘te
complex’ voor zo een blind principe) (cfr Intelligent Design in
volgend hfdst)
Descartes: ook geen moeite om het lichaam te mechaniseren,
maar de geest overleveren aan de wetten van de fysica gaat
te ver
o Andere tijdgenoten: prima!
Alexandre Lacassagne ( Fr criminoloog): gedrag, verlangen en
emotie nauw verwant met mensen & dieren => dus dieren ook
verantwoordelijk stellen vr hun daden (dieren knn ook misdadigers zijn)
Overzichtsartikel: criminaliteit bij dieren (1882): gevalstudies
over bedrog, diefstal, kannibalisme, kindermoord,
masturbatie…
+ verwees naar ME dierprocessen voor ondersteuning
2
Evolutie Psychologie met hoofdletters!! er is er ook een zonder hoofdletter =
verzamelnaam vr theorieën
Wij spreken vandaag over de specifieke versie
Zakmes: centraal beeld dat evulotiepsychologen gebruiken als metafoor vr de
mensenlijke geest (een compex zwitsers zakmes: heel veel =/=e specifieke functies
vervullen de mens helpen overleven in de natuur)
Centrale vragen:
1. Hoe zien de onderdelen er uit
2. Wat is de oorspong, waarom zit het zo in elkaar?
0. Inleiding
The origin of species < Darwin: hij spreekt daar amper over de mens (enkel op het einde durft hij
iets te zeggen over de menselijke geest (zie citaat ppt: psychologie zal op een nieuw fundament
steunen; nl het mentaal vermogen door gradatie ,+ D geeft een toekomstbeeld)
Darwin dacht dat zijn theorie invloed zou hebben op de psychologie: “ noodzakelijke
verwerving van alle mentale krachten en vermogens via geleidelijke overgangen
(graduation), we zullen veel te weten komen over de oorsprong vd mens” =de
menselijke geest is een product v evolutie dr natuurlijke selectie
stelling: lichaam én onze geest zijn allebei evolutionaire
producten die stapsgewijs, op een strompelende manier tot stand
kwamen
Dit hoofdstuk:
1. Implicaties van die stelling en reacties van tijdgenoten
2. Evolutionaire psychologie: basisprincipes en aandacht voor haar
adaptationistische ideologie
3. Evolutiepsychologie gestoeld op dubbele claim: een claim over de
herkomst van de geest en een claim over zijn architectuur
4. Kritiek op deze twee claims vanuit wetenschapsfilosofisch perspectief
5. Evolutiepsychiatrie: de huidige psychiatrie lijkt in tegenspraak met de
adaptionistische veronderstelingen vd evolutiepsychologie
1. Een boude bewering
Dus, bewering: ‘de menselijke geest is een product van natuurlijke selectie’.
= ondermijning van antropocentrisme én het dualisme + derde
implicatie=adaptationisme
3 implicaties: genealogisch, materialistisch/fysicalistisch, adaptionistisch
Eerste implicatie= genealogisch van aard
Darwin: natuurlijke selectie =
o stapsgewijs proces met vallen aan opstaan
o latere eigenschappen zijn gewijzigde of aangepaste versies van
eerdere eigenschappen (recyclage)
1
, menselijke geest = product van natuurlijke selectie= een gewijzigde versie vd
geest vd voorouders die we gemeenschappelijk hebben met andere diersoorten!
varianten van onze geest dus terug te vinden bij dieren
Darwin (In’ Descent of Man’( 1871) en ‘ The Expression of the Emotions in Man and Animals’ ) (1872): er
is mentale verwantschap tussen mens en dier; dierlijke behoeftes, emoties,
verlangens maar ook dierlijke intelligentie & complexe mentale vermogens (trots,
schaamte, lust…)
moeilijk voor tijdsgenoten…
o Veel collega-wetenschappers en groot publiek nog problemen met
vaststelling van de anatomische gelijkenissen (gevaarlijke bewering
in de 19de E)
Vb. Ontslag van Psychiater S. Clevenger: ontslagen omdat hij zegt dat we
van dieren afstammen:
“plaatsing terugslagkleppen om bloedvaten af te sluiten= bewijs dat we
afstammen van viervoeters “ (zodat het bloed niet in de verkeerde richting
stroomt)
Mens: ‘foutjes’:
normaal is dat alleen in verticale bloedvaten, mens heeft er ook
horizontale in de ribben (volstrekt nutteloos)
Aambeien: er zijn ook een aantal verticale bloedbanen zonder
terugslagkleppen – hierdoor bloedophoping in weefsels rond anus
en rectum= aambeien
Clevenger besluit: onze bloedsomloop heeft zich nog niet kunnen
aanpassen aan onze manier van voortbewegen => hij verliest zijn
professoraat aan de universiteit van Chicago
o ook Cognitieve continuïteit tussen mens en dier: nog grotere
weerstand!
A. Russel Wallace: (tijdgenoot + onafhankelijk van Darwin
natuurlijke selectie op papier gezet):
maar aanvaardde nog niet dat natuurlijke selectie ook in
staat was om het menselijk brein voor te brengen (‘te
complex’ voor zo een blind principe) (cfr Intelligent Design in
volgend hfdst)
Descartes: ook geen moeite om het lichaam te mechaniseren,
maar de geest overleveren aan de wetten van de fysica gaat
te ver
o Andere tijdgenoten: prima!
Alexandre Lacassagne ( Fr criminoloog): gedrag, verlangen en
emotie nauw verwant met mensen & dieren => dus dieren ook
verantwoordelijk stellen vr hun daden (dieren knn ook misdadigers zijn)
Overzichtsartikel: criminaliteit bij dieren (1882): gevalstudies
over bedrog, diefstal, kannibalisme, kindermoord,
masturbatie…
+ verwees naar ME dierprocessen voor ondersteuning
2
