Psychologisch perspectief
Hoofdstuk 6: waarneming
Waarneming is een proces dat bestaat uit 3 elementen: selecteren,
structureren en interpreteren.
Doelstellingen: Beginnersniveau: De student heeft inzicht in de vorming
van het denken en de intelligentie, de motivatie, de emoties en de
waarneming van een cliënt.
Intro:
De zintuiglijke ervaring komt tot stand op het niveau van de hersenen en
niet in de zintuigen zelf.
Gewaarwording = objectief
Waarneming (betekenis en interpreteren) ≠ objectief gegeven; de
hersenen selecteren die informatie die het organisme nodig heeft om zich
vlot en aangepast te kunnen gedragen in zijn omgeving.
1. Het waarnemingsproces in vogelvlucht
fysische prikkel bereikt zintuig
zintuig bevat receptoren met specifieke gevoeligheid voor een
bepaald soort energie
receptoren zetten prikkels om in zenuwimpulsen (=transductie) die
doorgestuurd worden naar de hersenen
hersenen interpreteren de zenuwimpulsen en creëren de
waarneming
voorbeeld van oog: ter illustratie (S&L286-288)
waarneming als psychologisch fenomeen
gewaarwording vs. waarneming:
o gewaarwording (sensaties) = zuiver opmerken van prikkels
door onze zintuigen, passief
o waarneming (percepten) = betekenis geven, een interpretatie
geven aan zintuiglijke gewaarwordingen, actief
a. de lange weg van prikkel tot waarneming
b. drie psychologische activiteiten
o waarneming als psychologisch fenomeen
o 3 psychologische activiteiten:
Waarnemen is selecteren
Waarnemen is structureren
Waarnemen is interpreteren
, 2. Waarnemen is selecteren
De verschillende zintuigen: 3.2.1 lezen
Het waarneembare spectrum:
ieder zintuig is gespecialiseerd in het opvangen en verwerken
van een bepaald soort prikkel = de adequate prikkel
slechts een deel van het hele bereik van adequate prikkels kan
verwerkt worden vb. ultraviolet of infrarood licht kunnen wij niet
waarnemen
De minimumintensiteit:
prikkels die binnen het waarneembare spectrum vallen, maar niet
intens genoeg zijn, nemen we niet waar
= absolute drempel of detectiedrempel (interpersoonlijke
variabiliteit, evolueert naargelang leeftijd)
maximumdrempel is er niet, wel pijndrempel vb. oorverdovend
lawaai
3.2.4 de differentiële gevoeligheid: lezen
Selectieve aandacht:
op niveau van de hersenen wordt uit de vele prikkels die via de
zintuigen het centrale zenuwstelsel bereiken een tweede selectie
gemaakt
sommige prikkels blijven op de achtergrond, andere worden
helemaal niet waargenomen
Selectieve aandacht:
beïnvloedende factoren:
externe factoren:
intensiteit van de prikkel
contrast
verandering
beweging
habituatie = bewustzijn went snel aan onveranderlijke
prikkels (vb. muffe geur in aula)
interne factoren:
behoeften
interesses
verwachtingen
emoties
selectieve aandacht: subliminale waarneming? Experiment Derren
Brown
Hoofdstuk 6: waarneming
Waarneming is een proces dat bestaat uit 3 elementen: selecteren,
structureren en interpreteren.
Doelstellingen: Beginnersniveau: De student heeft inzicht in de vorming
van het denken en de intelligentie, de motivatie, de emoties en de
waarneming van een cliënt.
Intro:
De zintuiglijke ervaring komt tot stand op het niveau van de hersenen en
niet in de zintuigen zelf.
Gewaarwording = objectief
Waarneming (betekenis en interpreteren) ≠ objectief gegeven; de
hersenen selecteren die informatie die het organisme nodig heeft om zich
vlot en aangepast te kunnen gedragen in zijn omgeving.
1. Het waarnemingsproces in vogelvlucht
fysische prikkel bereikt zintuig
zintuig bevat receptoren met specifieke gevoeligheid voor een
bepaald soort energie
receptoren zetten prikkels om in zenuwimpulsen (=transductie) die
doorgestuurd worden naar de hersenen
hersenen interpreteren de zenuwimpulsen en creëren de
waarneming
voorbeeld van oog: ter illustratie (S&L286-288)
waarneming als psychologisch fenomeen
gewaarwording vs. waarneming:
o gewaarwording (sensaties) = zuiver opmerken van prikkels
door onze zintuigen, passief
o waarneming (percepten) = betekenis geven, een interpretatie
geven aan zintuiglijke gewaarwordingen, actief
a. de lange weg van prikkel tot waarneming
b. drie psychologische activiteiten
o waarneming als psychologisch fenomeen
o 3 psychologische activiteiten:
Waarnemen is selecteren
Waarnemen is structureren
Waarnemen is interpreteren
, 2. Waarnemen is selecteren
De verschillende zintuigen: 3.2.1 lezen
Het waarneembare spectrum:
ieder zintuig is gespecialiseerd in het opvangen en verwerken
van een bepaald soort prikkel = de adequate prikkel
slechts een deel van het hele bereik van adequate prikkels kan
verwerkt worden vb. ultraviolet of infrarood licht kunnen wij niet
waarnemen
De minimumintensiteit:
prikkels die binnen het waarneembare spectrum vallen, maar niet
intens genoeg zijn, nemen we niet waar
= absolute drempel of detectiedrempel (interpersoonlijke
variabiliteit, evolueert naargelang leeftijd)
maximumdrempel is er niet, wel pijndrempel vb. oorverdovend
lawaai
3.2.4 de differentiële gevoeligheid: lezen
Selectieve aandacht:
op niveau van de hersenen wordt uit de vele prikkels die via de
zintuigen het centrale zenuwstelsel bereiken een tweede selectie
gemaakt
sommige prikkels blijven op de achtergrond, andere worden
helemaal niet waargenomen
Selectieve aandacht:
beïnvloedende factoren:
externe factoren:
intensiteit van de prikkel
contrast
verandering
beweging
habituatie = bewustzijn went snel aan onveranderlijke
prikkels (vb. muffe geur in aula)
interne factoren:
behoeften
interesses
verwachtingen
emoties
selectieve aandacht: subliminale waarneming? Experiment Derren
Brown
