Inhoud
Hoofdstuk 1: Algemene beginselen strafprocesrecht.................................................................5
1. Definitie............................................................................................................................... 5
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging............................................................................8
3. Verloop van het strafproces................................................................................................ 9
4. Actoren in het strafproces................................................................................................. 11
4.1 Verdachte..................................................................................................................... 11
4.2 Slachtoffer.................................................................................................................... 12
4.3 Burgerlijk aansprakelijke partij..................................................................................... 14
4.4 Vrijwillig of gedwongen tussenkomende partij.............................................................14
4.5 Politie........................................................................................................................... 14
4.6 Openbaar ministerie.................................................................................................... 15
4.7 Onderzoeksrechter....................................................................................................... 16
4.8 Onderzoeksgerechten.................................................................................................. 16
4.9 Vonnisgerechten.......................................................................................................... 17
4.10 Strafuitvoeringsrechtbanken...................................................................................... 19
4.11 Justitieassistenten en justitiehuizen...........................................................................20
4.12 Tuchtrechtbanken....................................................................................................... 20
5. Beleidsorganen in het strafprocesrecht.............................................................................20
Hoofdstuk 2: Vorderingen die uit het MD voortvloeien.............................................................21
1. strafvordering.................................................................................................................... 21
1.1 Algemene beginselen................................................................................................... 21
1.2 Personen die de strafvordering uitoefenen..................................................................21
1.3 Wijze waarop strafvordering wordt uitgeoefend...........................................................22
1.4 Personen tegen wie strafvordering wordt uitgeoefend.................................................27
1.5 (extra)territoriale gelding van strafvordering...............................................................28
1.6 Prejudiciële vragen / geschillen.................................................................................... 28
1.7 Verval van de strafvordering........................................................................................ 29
2. Burgerlijke vordering......................................................................................................... 32
2.1 Algemene beginselen................................................................................................... 32
2.2 Personen die de burgerlijke vordering uitoefenen........................................................32
2.3 Personen tegen wie de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend.................................32
2.4 Gevallen waarin geen BP-stelling mogelijk is...............................................................32
2.5 Voorwerp burgerlijke vordering.................................................................................... 33
2.6 Wijze waarop burgerlijke vordering wordt uitgeoefend................................................33
2.7 Verval burgerlijke vordering......................................................................................... 34
2.8 Gezag strafrechtelijk gewijsde tav burgerlijk gewijsde.................................................35
2.9 Hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden...................................................35
1
,Hoofdstuk 3: Vooronderzoek in strafzaken............................................................................... 35
1. Wijze waarop onderzoek gevoerd...................................................................................... 35
1.1 Opsporings- en gerechtelijk onderzoek........................................................................35
1.2 Wijze waarop MD ter kennis komen van de overheid...................................................36
1.3 Proces-verbaal & strafdossier....................................................................................... 36
1.4 Wijze waarop misdrijven worden opgespoord en vastgesteld......................................37
1.5 Rechten verdachte, inverdenkinggestelde, BP en derde-beslagene tijdens
vooronderzoek................................................................................................................... 37
2. Personen belast met opsporing en vaststelling MD...........................................................38
2.1 Algemene beginselen................................................................................................... 38
2.2 Openbaar ministerie.................................................................................................... 39
2.3 Onderzoeksrechter....................................................................................................... 39
2.4 Politiediensten.............................................................................................................. 39
3. Opsporingsonderzoek........................................................................................................ 40
3.1 Begrip.......................................................................................................................... 40
3.2 Heterdaadprocedure.................................................................................................... 40
3.3 Proactieve recherche.................................................................................................... 41
3.4 Afsluiting opsporingsonderzoek................................................................................... 41
4. Gerechtelijk onderzoek...................................................................................................... 41
4.1 Begrip GO & taakomschrijving OR................................................................................ 41
4.2 Saisine OR.................................................................................................................... 42
4.3 Verhouding OR en PdK................................................................................................. 43
4.4 Afsluiting GO: regeling der rechtspleging.....................................................................43
4.5 Controle KI................................................................................................................... 45
Hoofdstuk 4: De onderzoeksverrichtingen................................................................................ 47
1. Opnemen van klachten en aangiften................................................................................ 47
2. Identiteitscontroles en gegevensbestanden......................................................................47
3. Plaatsbezoek..................................................................................................................... 47
4. Observatie......................................................................................................................... 48
5. Ondervraging van de verdachte........................................................................................ 48
6. Getuigenverhoor............................................................................................................... 50
7. Deskundigenonderzoek..................................................................................................... 53
8. DNA-onderzoek................................................................................................................. 54
9. Inobservatiestelling........................................................................................................... 54
10. Huiszoeking..................................................................................................................... 54
11. Onderzoekshandelingen m.b.t. telecommunicatie..........................................................55
12. Afluistering van privé(tele)communicaties......................................................................56
13. Inverdenkingstelling van de verdachte........................................................................... 56
14. Inwinnen van bankgegevens en bevriezen van tegoeden...............................................57
15. Fouillering........................................................................................................................ 57
2
, 16. Onderzoek aan het lichaam............................................................................................ 57
17. Andere zoekingen............................................................................................................ 58
18. Inkijkoperatie................................................................................................................... 58
19. Inbeslagneming............................................................................................................... 59
20. Databeslag en netwerkzoeking....................................................................................... 59
21. Uitgestelde tussenkomst en gecontroleerde aflevering of doorlevering.........................60
22. Schending van het briefgeheim...................................................................................... 60
23. Bijzondere opsporingsmethoden..................................................................................... 60
Hoofdstuk 7: Voorlopige hechtenis........................................................................................... 63
1. Algemene beginselen........................................................................................................ 63
1.1 Begrip en bronnen........................................................................................................ 63
1.2 Kenmerken................................................................................................................... 63
1.3 VH en andere vrijheidsberovingstitels..........................................................................64
2. Arrestatie.......................................................................................................................... 64
2.1 Begrip.......................................................................................................................... 64
2.2 Termijn 48u.................................................................................................................. 65
3. Bevel tot medebrenging.................................................................................................... 65
3.1 Begrip.......................................................................................................................... 65
4. Aanhoudingsbevel............................................................................................................. 65
4.1 Grondvoorwaarden....................................................................................................... 65
4.2 Vormvoorwaarden........................................................................................................ 66
5. Verbod vrij verkeer............................................................................................................ 66
6. Opheffing aanhoudingsbevel............................................................................................. 67
7. Aanhoudingsbevel tav een in vrijheid gelaten of gestelde verdachte...............................67
8. Rechterlijke controle voorlopige hechtenis........................................................................67
8.1 Art. 5 EVRM en rechtsmiddelen....................................................................................67
8.2 Rechtsmiddelen tegen aanhoudingsbevel....................................................................68
8.3 Handhaving door raadkamer........................................................................................ 68
9. VH en regeling der rechtspleging...................................................................................... 68
6.1 Na RdR: Verzoek tot voorlopige invrijheidsstelling.......................................................69
10. Onmiddellijke aanhouding ter terechtzitting...................................................................69
11. Alternatieven VH............................................................................................................. 69
12. Onwerkzame hechtenis................................................................................................... 70
13. 2023: Informeren slachtoffers......................................................................................... 71
14. Europees aanhoudingsbevel........................................................................................... 71
14.1 Begrip........................................................................................................................ 71
14.2 Bronnen...................................................................................................................... 71
14.3 Voorwaarden in verband met feit waarvoor overlevering wordt gevraagd.................71
14.4 Voorwaarden in verband met gezochte persoon........................................................72
3
, 14.5 Voorwaarden in verband met rechtsbedeling in verzoekende staat (X examen).......72
14.6 Andere weigeringsgronden........................................................................................ 72
14.7 Procedure................................................................................................................... 73
14.8 Andere toezichtsmaatregelen.................................................................................... 73
Hoofdstuk 8: Onderzoek ter terechtzitting............................................................................... 73
1. Bevoegdheid in strafzaken................................................................................................ 73
1.1 Algemene bevoegdheidsregels.................................................................................... 73
1.2 Bevoegdheidsconflicten............................................................................................... 75
2. Saisine vonnisgerechten................................................................................................... 75
2.1 Wijze waarop vonnisgerecht geadieerd wordt..............................................................75
2.2 Omvang van de saisine................................................................................................ 76
2.3 Gevolgen van de saisine.............................................................................................. 76
3. Rechtspleging voor vonnisgerechten................................................................................76
3.1 Politie- en correctionele rechtbank (art. 153 en 190 Sv.).............................................76
3.2 Hof van assisen............................................................................................................ 80
Hoofdstuk 9: Bewijs en rechtsmiddelen....................................................................................81
1. Bewijs................................................................................................................................ 81
1.1 Inleiding....................................................................................................................... 81
1.2 Bewijsvoering............................................................................................................... 81
1.3 Bewijsmiddelen............................................................................................................ 82
1.4 Bewijswaardering......................................................................................................... 84
1.5 Bewijsstandaard........................................................................................................... 84
1.6 Motivering bewijs......................................................................................................... 85
2. Rechtsmiddelen................................................................................................................. 85
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 85
2.2 Verzet........................................................................................................................... 86
2.3 Hoger beroep............................................................................................................... 88
2.4 Voorziening in cassatie................................................................................................. 89
Hoofdstuk 10: Rechten van verdediging in strafzaken.............................................................91
1. Algemene begrippen......................................................................................................... 91
2. Overzicht........................................................................................................................... 92
2.1 Recht op toegang tot de rechter.................................................................................. 92
2.2 Recht op een eerlijk proces.......................................................................................... 92
2.3 Recht op een openbaar proces..................................................................................... 93
2.4 Recht op behandeling van zaak binnen redelijke termijn.............................................93
2.5 Recht niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen.......................................94
2.6 Vermoeden van onschuld............................................................................................. 95
2.7 Recht op verdediging................................................................................................... 95
3. Wettelijke waarborgen bij beperkingen v bepaalde grondrechten....................................97
4
Hoofdstuk 1: Algemene beginselen strafprocesrecht.................................................................5
1. Definitie............................................................................................................................... 5
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging............................................................................8
3. Verloop van het strafproces................................................................................................ 9
4. Actoren in het strafproces................................................................................................. 11
4.1 Verdachte..................................................................................................................... 11
4.2 Slachtoffer.................................................................................................................... 12
4.3 Burgerlijk aansprakelijke partij..................................................................................... 14
4.4 Vrijwillig of gedwongen tussenkomende partij.............................................................14
4.5 Politie........................................................................................................................... 14
4.6 Openbaar ministerie.................................................................................................... 15
4.7 Onderzoeksrechter....................................................................................................... 16
4.8 Onderzoeksgerechten.................................................................................................. 16
4.9 Vonnisgerechten.......................................................................................................... 17
4.10 Strafuitvoeringsrechtbanken...................................................................................... 19
4.11 Justitieassistenten en justitiehuizen...........................................................................20
4.12 Tuchtrechtbanken....................................................................................................... 20
5. Beleidsorganen in het strafprocesrecht.............................................................................20
Hoofdstuk 2: Vorderingen die uit het MD voortvloeien.............................................................21
1. strafvordering.................................................................................................................... 21
1.1 Algemene beginselen................................................................................................... 21
1.2 Personen die de strafvordering uitoefenen..................................................................21
1.3 Wijze waarop strafvordering wordt uitgeoefend...........................................................22
1.4 Personen tegen wie strafvordering wordt uitgeoefend.................................................27
1.5 (extra)territoriale gelding van strafvordering...............................................................28
1.6 Prejudiciële vragen / geschillen.................................................................................... 28
1.7 Verval van de strafvordering........................................................................................ 29
2. Burgerlijke vordering......................................................................................................... 32
2.1 Algemene beginselen................................................................................................... 32
2.2 Personen die de burgerlijke vordering uitoefenen........................................................32
2.3 Personen tegen wie de burgerlijke vordering wordt uitgeoefend.................................32
2.4 Gevallen waarin geen BP-stelling mogelijk is...............................................................32
2.5 Voorwerp burgerlijke vordering.................................................................................... 33
2.6 Wijze waarop burgerlijke vordering wordt uitgeoefend................................................33
2.7 Verval burgerlijke vordering......................................................................................... 34
2.8 Gezag strafrechtelijk gewijsde tav burgerlijk gewijsde.................................................35
2.9 Hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden...................................................35
1
,Hoofdstuk 3: Vooronderzoek in strafzaken............................................................................... 35
1. Wijze waarop onderzoek gevoerd...................................................................................... 35
1.1 Opsporings- en gerechtelijk onderzoek........................................................................35
1.2 Wijze waarop MD ter kennis komen van de overheid...................................................36
1.3 Proces-verbaal & strafdossier....................................................................................... 36
1.4 Wijze waarop misdrijven worden opgespoord en vastgesteld......................................37
1.5 Rechten verdachte, inverdenkinggestelde, BP en derde-beslagene tijdens
vooronderzoek................................................................................................................... 37
2. Personen belast met opsporing en vaststelling MD...........................................................38
2.1 Algemene beginselen................................................................................................... 38
2.2 Openbaar ministerie.................................................................................................... 39
2.3 Onderzoeksrechter....................................................................................................... 39
2.4 Politiediensten.............................................................................................................. 39
3. Opsporingsonderzoek........................................................................................................ 40
3.1 Begrip.......................................................................................................................... 40
3.2 Heterdaadprocedure.................................................................................................... 40
3.3 Proactieve recherche.................................................................................................... 41
3.4 Afsluiting opsporingsonderzoek................................................................................... 41
4. Gerechtelijk onderzoek...................................................................................................... 41
4.1 Begrip GO & taakomschrijving OR................................................................................ 41
4.2 Saisine OR.................................................................................................................... 42
4.3 Verhouding OR en PdK................................................................................................. 43
4.4 Afsluiting GO: regeling der rechtspleging.....................................................................43
4.5 Controle KI................................................................................................................... 45
Hoofdstuk 4: De onderzoeksverrichtingen................................................................................ 47
1. Opnemen van klachten en aangiften................................................................................ 47
2. Identiteitscontroles en gegevensbestanden......................................................................47
3. Plaatsbezoek..................................................................................................................... 47
4. Observatie......................................................................................................................... 48
5. Ondervraging van de verdachte........................................................................................ 48
6. Getuigenverhoor............................................................................................................... 50
7. Deskundigenonderzoek..................................................................................................... 53
8. DNA-onderzoek................................................................................................................. 54
9. Inobservatiestelling........................................................................................................... 54
10. Huiszoeking..................................................................................................................... 54
11. Onderzoekshandelingen m.b.t. telecommunicatie..........................................................55
12. Afluistering van privé(tele)communicaties......................................................................56
13. Inverdenkingstelling van de verdachte........................................................................... 56
14. Inwinnen van bankgegevens en bevriezen van tegoeden...............................................57
15. Fouillering........................................................................................................................ 57
2
, 16. Onderzoek aan het lichaam............................................................................................ 57
17. Andere zoekingen............................................................................................................ 58
18. Inkijkoperatie................................................................................................................... 58
19. Inbeslagneming............................................................................................................... 59
20. Databeslag en netwerkzoeking....................................................................................... 59
21. Uitgestelde tussenkomst en gecontroleerde aflevering of doorlevering.........................60
22. Schending van het briefgeheim...................................................................................... 60
23. Bijzondere opsporingsmethoden..................................................................................... 60
Hoofdstuk 7: Voorlopige hechtenis........................................................................................... 63
1. Algemene beginselen........................................................................................................ 63
1.1 Begrip en bronnen........................................................................................................ 63
1.2 Kenmerken................................................................................................................... 63
1.3 VH en andere vrijheidsberovingstitels..........................................................................64
2. Arrestatie.......................................................................................................................... 64
2.1 Begrip.......................................................................................................................... 64
2.2 Termijn 48u.................................................................................................................. 65
3. Bevel tot medebrenging.................................................................................................... 65
3.1 Begrip.......................................................................................................................... 65
4. Aanhoudingsbevel............................................................................................................. 65
4.1 Grondvoorwaarden....................................................................................................... 65
4.2 Vormvoorwaarden........................................................................................................ 66
5. Verbod vrij verkeer............................................................................................................ 66
6. Opheffing aanhoudingsbevel............................................................................................. 67
7. Aanhoudingsbevel tav een in vrijheid gelaten of gestelde verdachte...............................67
8. Rechterlijke controle voorlopige hechtenis........................................................................67
8.1 Art. 5 EVRM en rechtsmiddelen....................................................................................67
8.2 Rechtsmiddelen tegen aanhoudingsbevel....................................................................68
8.3 Handhaving door raadkamer........................................................................................ 68
9. VH en regeling der rechtspleging...................................................................................... 68
6.1 Na RdR: Verzoek tot voorlopige invrijheidsstelling.......................................................69
10. Onmiddellijke aanhouding ter terechtzitting...................................................................69
11. Alternatieven VH............................................................................................................. 69
12. Onwerkzame hechtenis................................................................................................... 70
13. 2023: Informeren slachtoffers......................................................................................... 71
14. Europees aanhoudingsbevel........................................................................................... 71
14.1 Begrip........................................................................................................................ 71
14.2 Bronnen...................................................................................................................... 71
14.3 Voorwaarden in verband met feit waarvoor overlevering wordt gevraagd.................71
14.4 Voorwaarden in verband met gezochte persoon........................................................72
3
, 14.5 Voorwaarden in verband met rechtsbedeling in verzoekende staat (X examen).......72
14.6 Andere weigeringsgronden........................................................................................ 72
14.7 Procedure................................................................................................................... 73
14.8 Andere toezichtsmaatregelen.................................................................................... 73
Hoofdstuk 8: Onderzoek ter terechtzitting............................................................................... 73
1. Bevoegdheid in strafzaken................................................................................................ 73
1.1 Algemene bevoegdheidsregels.................................................................................... 73
1.2 Bevoegdheidsconflicten............................................................................................... 75
2. Saisine vonnisgerechten................................................................................................... 75
2.1 Wijze waarop vonnisgerecht geadieerd wordt..............................................................75
2.2 Omvang van de saisine................................................................................................ 76
2.3 Gevolgen van de saisine.............................................................................................. 76
3. Rechtspleging voor vonnisgerechten................................................................................76
3.1 Politie- en correctionele rechtbank (art. 153 en 190 Sv.).............................................76
3.2 Hof van assisen............................................................................................................ 80
Hoofdstuk 9: Bewijs en rechtsmiddelen....................................................................................81
1. Bewijs................................................................................................................................ 81
1.1 Inleiding....................................................................................................................... 81
1.2 Bewijsvoering............................................................................................................... 81
1.3 Bewijsmiddelen............................................................................................................ 82
1.4 Bewijswaardering......................................................................................................... 84
1.5 Bewijsstandaard........................................................................................................... 84
1.6 Motivering bewijs......................................................................................................... 85
2. Rechtsmiddelen................................................................................................................. 85
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 85
2.2 Verzet........................................................................................................................... 86
2.3 Hoger beroep............................................................................................................... 88
2.4 Voorziening in cassatie................................................................................................. 89
Hoofdstuk 10: Rechten van verdediging in strafzaken.............................................................91
1. Algemene begrippen......................................................................................................... 91
2. Overzicht........................................................................................................................... 92
2.1 Recht op toegang tot de rechter.................................................................................. 92
2.2 Recht op een eerlijk proces.......................................................................................... 92
2.3 Recht op een openbaar proces..................................................................................... 93
2.4 Recht op behandeling van zaak binnen redelijke termijn.............................................93
2.5 Recht niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen.......................................94
2.6 Vermoeden van onschuld............................................................................................. 95
2.7 Recht op verdediging................................................................................................... 95
3. Wettelijke waarborgen bij beperkingen v bepaalde grondrechten....................................97
4
