3: materiaal
Materialen hebben een correlatie met architectuur, deze bepaalt de vormgeving
= drieledigheid tussen vorm, materiaal en proces
kan dat deze onderlinge verhouding wijzigt wanneer er aan het eindproduct
prestatie-eis wordt gesteld (bv economisch, ecologisch, esthetisch,…)
Materialen hebben naar trek en druk hebben heel andere kwaliteiten en
toepassingsmogelijkheden, ene beter in trekkracht andere in drukkracht
composiete materialen (samengesteld)
metalen, natuurstoffen, koolstoffen, hernieuwbare
materialen, keramische materialen, kunststoffen
combinatie meerdere van bovenstaande materiaalgroepen, om te voldoen aan
prestatie-eis
bv adobe- gewapend beton: zijn samengestelde materialen waar toevoeging
van vezels/staal sterkte verbeteren
1. bouwstenen
natuursteen
Dry Stone Wall, Ethiopië
inleiding bouwtechnieken: les 3: materiaal 1
, één v.d. belangrijkste bouwstenen die sinds begin van ons bestaan is te
vinden
al eeuwig gebruikt als basisbouwstenen
opstapelen/puzzelen natuursteen (alle kastelen) zonder bindmiddel
locatie als beslisser van het ontwerp
inwoners streken enkel mogelijkheid van bouwen met plaatselijke
natuursteen
transport van plek van ontginning → plek van gebruik = struikelblok
transport
zonder wegen → transport door mens zelf of ezels
(grote blokken zijn niet transporteerbaar hier)
tools
enige energie = energie v.d. mensen
stenen gekapt met hamer en bijtel = blokken zijn ruw
gebruik
op werf zelf verwerkt, zonder cement gestapeld
onderaan zijn muren breder→ voorkomt omvallen
steengroeves in het Westen
hebben impact op landschap
bij ons w natuursteen machinaal ontgonnen → perfect geslepen
transport grote blokken d.m.v. kranen en vrachtwagens
mysterie
tempel van Jupiter, Baalbeck, Libanon: 9000 jaar geleden
= uit enorme rotsblokken
hoe verplaatst en zo’n perfecte vorm?
slaven
ze werden gebouwd door werkkrachten
inleiding bouwtechnieken: les 3: materiaal 2
, = vandaag niet meer mogelijk, want zeer duur
Armadillo Vault
rotsblokken tot op de millimeter door technologie
aarde/klei: adobe
=meest eenvoudige steen; water, klei, stro, mest
Gevormd met handen/voeten/lokaal gemaakt
zongedroogd
Transport = 0 (lokaal)
hoe maakt men adobe?
in blokken zitten vezels als strekwapening→ bij drogen scheurt de blok, vezels
voorkomt uiteen vallen
mengsel in mal samengeperst: geen luchtbellen!
stro op de grond → blokken kleven niet aan de aarde
wordt direct op grond geplaatst→ regen doet muur eroderen → verzakken
gebouw
veel gebouwd in centraal Afrika: wanneer gebouw afgebroken wordt →
recupereren = geen afval
inleiding bouwtechnieken: les 3: materiaal 3
, CEB: Compressed Earth Brick
/ BTC: Brique Terre Comprimer / leemsteen
lijkt op baksteen: wordt gedroogd i.p.v. gebakken
= minder energie & omkeerbaar
Kan meer druk aan want meer materie op 1 plaats
geen vezels aanwezig: geleidelijk drogen in schaduw
testaram
= handpers voor productie, want lokaal ontgonnen
hefboomeffect zorgt voor samenpersing met hoge kracht
bioklas van Edegem
= project in België, bouwen met CEB
klei uit lokale groeve
geperst met hydraulische pers
grijze stenen: stenen krijgen kleur door gebruik van lokale aarde (hier boomse)
baksteen
experimental house
inleiding bouwtechnieken: les 3: materiaal 4