Hoofdstuk 7: De
systematische benadering =
interpsychisch denken
Module 10
1. Uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in een
systeem.
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties worden circulair
bepaald.
1.3 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in het
hier en nu.
1.4 De systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie overstijgt.
2. De geschiedenis
3. Hedendaagse denkers
4. Kritische kanttekeningen
6. Een systematische kijk op systemen.
6.1 Wat is een systeem?
6.2 Een systeem moet je als een totaliteit zien.
6.3 Een systeem is een regel geleid systeem.
6.4 Elk levend wezen is een open systeem.
6.5 Een systeem streeft naar homeostase.
6.6 In een systeem geldt equifinaliteit, multifinaliteit en multicausaliteit.
6.7 Illustratie: de bio-ecologische systeemtheorie van Bronfenbrenner.
1. Uitgangspunten en basisbegrippen.
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in
een systeem.
In de systeemtheorie situeren gedrag, gedachten en gevoelens zich:
o In een systeem.
o In een geheel van relaties.
Gedrag, gedachten en gevoelens kunnen niet los gezien worden van
het systeem.
Niet de persoon zelf krijgt aandacht maar de onderlinge relaties tussen
personen die deel uitmaken van het systeem.
Een individu maakt wel altijd en overal deel uit van verschillende
systemen.
De manier waarop mensen zich in een bepaalde situatie gedragen,
wordt voortdurend beïnvloed door het gedrag van anderen die
behoren tot hetzelfde systeem en omgekeerd.
1
, 1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties worden circulair
bepaald.
Lineair causale logica
Een oorzaak leidt tot een gevolg.
A is de oorzaak van gevolg B.
A => B
Deze manier van denken wordt in de systeemtheorie afgewezen en
ingewisseld voor een circulair causale logica.
Behaviorisme
Circulair denken
Het gedrag van A wordt beïnvloed door B, maar het gedrag van B
wordt ook beïnvloed door A.
Alles beïnvloedt alles en iedereen beïnvloedt iedereen.
Sociaal werk: complexiteit: directe en eenduidige oplossingen vaak
moeilijk.
Elke actie is terzelfdertijd oorzaak en gevolg.
A B
1.3 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in het
hier en nu.
In de systeemtheorie wordt gedrag steeds bekeken vanuit het hier en
nu.
Gedrag is een kenmerk van de relaties tussen de personen en zijn
omgeving in het hier en nu.
Niet de geschiedenis op zich is belangrijk,
o Maar wel de manier waarop de leden van een systeem nu
kijken naar het verleden.
o Maar wel hoe een systeem in stand wordt gehouden.
o Maar wel wat het effect is van wat vroeger gebeurde op de
interacties nu.
1.4 De systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie overstijgt.
De algemene systeemtheorie (AST) is een interdisciplinaire theorie die
systemen als een entiteit bestudeert.
Men hanteert een abstract begrippenkader dat toepasbaar is op alle
systemen binnen verschillende wetenschappen.
Het is een metatheorie: een theorie over theorieën.
De systeemtheorie wordt zelf ook beïnvloedt door verschillende
wetenschappen:
2
systematische benadering =
interpsychisch denken
Module 10
1. Uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in een
systeem.
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties worden circulair
bepaald.
1.3 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in het
hier en nu.
1.4 De systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie overstijgt.
2. De geschiedenis
3. Hedendaagse denkers
4. Kritische kanttekeningen
6. Een systematische kijk op systemen.
6.1 Wat is een systeem?
6.2 Een systeem moet je als een totaliteit zien.
6.3 Een systeem is een regel geleid systeem.
6.4 Elk levend wezen is een open systeem.
6.5 Een systeem streeft naar homeostase.
6.6 In een systeem geldt equifinaliteit, multifinaliteit en multicausaliteit.
6.7 Illustratie: de bio-ecologische systeemtheorie van Bronfenbrenner.
1. Uitgangspunten en basisbegrippen.
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in
een systeem.
In de systeemtheorie situeren gedrag, gedachten en gevoelens zich:
o In een systeem.
o In een geheel van relaties.
Gedrag, gedachten en gevoelens kunnen niet los gezien worden van
het systeem.
Niet de persoon zelf krijgt aandacht maar de onderlinge relaties tussen
personen die deel uitmaken van het systeem.
Een individu maakt wel altijd en overal deel uit van verschillende
systemen.
De manier waarop mensen zich in een bepaalde situatie gedragen,
wordt voortdurend beïnvloed door het gedrag van anderen die
behoren tot hetzelfde systeem en omgekeerd.
1
, 1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties worden circulair
bepaald.
Lineair causale logica
Een oorzaak leidt tot een gevolg.
A is de oorzaak van gevolg B.
A => B
Deze manier van denken wordt in de systeemtheorie afgewezen en
ingewisseld voor een circulair causale logica.
Behaviorisme
Circulair denken
Het gedrag van A wordt beïnvloed door B, maar het gedrag van B
wordt ook beïnvloed door A.
Alles beïnvloedt alles en iedereen beïnvloedt iedereen.
Sociaal werk: complexiteit: directe en eenduidige oplossingen vaak
moeilijk.
Elke actie is terzelfdertijd oorzaak en gevolg.
A B
1.3 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en interacties situeren zich in het
hier en nu.
In de systeemtheorie wordt gedrag steeds bekeken vanuit het hier en
nu.
Gedrag is een kenmerk van de relaties tussen de personen en zijn
omgeving in het hier en nu.
Niet de geschiedenis op zich is belangrijk,
o Maar wel de manier waarop de leden van een systeem nu
kijken naar het verleden.
o Maar wel hoe een systeem in stand wordt gehouden.
o Maar wel wat het effect is van wat vroeger gebeurde op de
interacties nu.
1.4 De systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie overstijgt.
De algemene systeemtheorie (AST) is een interdisciplinaire theorie die
systemen als een entiteit bestudeert.
Men hanteert een abstract begrippenkader dat toepasbaar is op alle
systemen binnen verschillende wetenschappen.
Het is een metatheorie: een theorie over theorieën.
De systeemtheorie wordt zelf ook beïnvloedt door verschillende
wetenschappen:
2
