• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 61 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Samenleving: oplossingen en problemen

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 61 pagina's

Volledige samenvatting van het vak + tabellen

Voorbeeld van de inhoud

SAMENLEVING: UITDAGINGEN EN
OPLOSSINGEN
PROF. G. VAN HOOTEGEM




KU LEUVEN

FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN

,ALGEMENE INLEIDING

1.FINALITEIT VAN DEZE CURSUS

 Bedoeling = bijbrengen inzicht in wijze waarop onze samenleving = georganiseerd + veranderingen en
problemen die zich de voorbij decennia voordoen
 Fenomenen begrijpen => rekening houden kenmerken maatschappij (vb. racisme, sociale ongelijkheid,
toename echtscheidingen,…)

2. STRUCTUUR

1. Samenleving als gemeenschap
o Gezin en familie => demografische thema’s
2. Het arbeidsbestel
o Arbeid in bedrijven, situatie + evolutie arbeidsmarkt
o Collectieve arbeidsverhoudingen
3. (De verzorgingsstaat)
o Doelstellingen, voorzieningen, instellingen en financiering
o Implicaties op verdeling van primaire inkomens
o Evolutie

3. HET NAOORLOGSE SAMENLEVINGSMODEL

 Vanaf jaren ’60: verzorgingsstaat (industrieel geavanceerde Westerse staten)
o Gebaseerd op kapitalistische productiesysteem
o Overheid: rol als beschermer welvaart en welzijn
 Kenmerken:
o Economische groei: golden sixties
 Welvaartstoename individu + onstaan uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen =>
meer ruimte zelfontplooiing
 Toenemende materiële onafhankelijkheid => emanicipatie jongeren + vrouwen
 Industrialisering naar kapitalistisch model
 => maatschappelijke leven = meer complex en gedifferentieerd

=> fenomeen van bureaucratisering

 Urbanisering: wegtrekken van mensen uit het platteland
 Ook suburbanisering leidt tot verstedelijking van platteland
 Stedelijke samenleving geknemerkt door anonimiteit
 Massamedia: confrontatie met andere leefwijzen, meer pluriforme samenleving
 Verwetenschappelijking en technologisering
 Proces van secularisering
 Tendens tot democratisering
o Indiviualisering: toename onafhankelijkheid individu ten aanzien van collectiviteiten die
volgens traditie en geïnstitutionaliseerde verhoudingen het gedrag van dat individu
reguleerden

,o Pluriformering: vervaging van bestaande, eenvormige normenstelsel en vervanging door
aantal stelsels die naast elkaar als optie fungereren (vb. verschillende religies die in België
samenleven)
o Opmerkingen !
 Bovenstaande trends impliceren geen verdwijning van iedere maatschappelijke
normering
 Verschuiving van maatschappelijke gedragsvoorschriften
 In hoeverre zelfstandigheid gerealiseerd kan worden = afhankelijk van gunstige
economische situatie in een samenleving

, DEEL 1: DE SAMENLEVING ALS GEMEENSCHAP




HOOFDSTUK 1: PRIMAIRE RELATIES
Verschuivingen inzake primaire relaties:

 Nieuwe denkbeelden, gedragspatronen => betekenisverandering huwelijk (Vb. latrelaties)
 Vruchtbaarheid: veranderingen
o Aantal kinderen per huwelijk = afgenomen
o Vrijwillige kinderloosheid: aan betekenis gewonnen
 Meer keuze leefvormen anders dan huwelijk
 Ideeën wijze waarop mannen en vrouwen met elkaar dienen om te gaan = gewijzigd
o Invloed emancipatiebeweging
 Invloed maatschappelijke processen
 Dit hoofdstuk: verschuivingen beschrijven + verklaring geven




1.1 DE PRIMAIRE RELATIE IN CIJFERS

1.1.1 HUISHOUDENS EN GEZINNEN

 Huishouden = hetzij één persoon die alleen leeft, hetzij twee of meer personen die, al dan niet door
familieverbanden verbonden, in één woning samenleven
o Omvang gemiddelde huishouden = gedaald


1.1.1.1 HUISHOUDTYPES

 Private gezinnen: tussen 1961 en 2016 toegenomen
o Éénpersoonsgezinnen: met 5% gestegen
o Personen die geen familiekern vormen = verdubbeld (= wettelijk gehuwd paar met of zonder
ongehuwde kinderen)
o Gezinnen met één familiekern = toegenomen
o Groep echtparen zonder kinderen = toegenomen
 Eerst een kleine daling dan terug stijging: gestegen aantal samenwonende zonder
kinderen
o Eenoudergezinnen vooral toegenomen
 Aantal alleenstaande moeders = groter dan vaders
o Meerdere familiekernen = gedaald MAAR opnieuw stijging na 2007:
 Initiatieven waarbij ouderen intrekken bij hun kinderen
 Fenomenen die mee rol spelen:
o Gezinsindividualisering: tendens dat afzonderlijke gezinseenheden zich losmaken uit
patronen van samenwoning met anderen
 Vooral afnemen inwoning / samenwoning ouders en gehuwde kinderen
o Gezinsverdunning: kleiner wordende gezinsomvang

Inhoudsopgave

  1. 01 1.Finaliteit van deze cursus 2
  2. 02 2. Structuur 2
  3. 03 3. Het naoorlogse samenlevingsmodel 2
  4. 04 1.1 De primaire relatie in cijfers 4
    1. 1.1.1 Huishoudens en gezinnen 4
    2. 1.1.2 Huwelijkssluitingen 5
    3. 1.1.3 Echtscheidingen 5
    4. 1.1.4 Ongehuwd samenwonen 6
    5. 1.1.5 Vruchtbaarheid 7
  5. 05 1.2 Een sociaalwetenschappelijke duiding 7
    1. 1.2.1 Veruitwendiging van macrosociologische veranderingen op het vlak van primaire relaties: een interpretatiekader 7
  6. 06 1.3 Besluit: van een ‘burgerlijk’ relatietype naar een ‘partnerschaps’-relatietype 9
  7. 07 2.1 Inleiding 10
  8. 08 2.2 De (toekomstige) vergrijsde samenleving 10
    1. 2.2.1 Een demografisch portret 10
    2. 2.2.2 Oorzaken van de bevolkingsveroudering 10
  9. 09 2.3 De uitdagingen van een vergrijsde samenleving 12
    1. 2.3.1 De uitdagingen in cijfers 12
    2. 2.3.1. Een aantrekkelijke oude dag 12
  10. 10 2.4 Toekomstige betaalbaarheid van de pensioenen 12
    1. 2.4.1 Het Belgische pensioenlandschap 12
    2. 2.4.2 De eerste pijler 13
    3. 2.4.3 De nulde pijler: Het vangnet van sociale bijstand 14
    4. 2.4.4 Stijgende pensioenuitgaven 15
    5. 2.4.5 Een zoektocht naar oplossingen 15
  11. 11 2.5 Ouderen en zorg 17
    1. 2.5.1 Zelfzorg 17
    2. 2.5.2 Mantelzorg 17
    3. 2.5.3 Professionele zorg 17
    4. 2.5.4 Intramurale of extramurale zorg 18
    5. 2.5.5 Ouderen als zorgverleners 18
    6. 2.5.6 Vergrijzing (ook) een probleem voor zorg? 18
  12. 12 3.1 Vrouwen en mannen in de hedendaagse maatschappij 19
    1. 3.1.1 De arbeidsmarkt 19
    2. 3.1.2 De taakverdeling in het gezin 20
    3. 3.1.3 Politieke besluitvorming 21
    4. 3.1.4 Onderwijs 21
    5. 3.1.5 Geweld tegen vrouwen en mannen 21
  13. 13 3.2 Op zoek naar een verklaring 22
    1. 3.2.1 De nature-benadering 22
    2. 3.2.2 De nurture benadering 23
  14. 14 3.3 Besluit 24
  15. 15 4.1 Enkele terminologische verduidelijkingen 26
  16. 16 4.2 Racisme als vooroordeel 27
    1. 4.2.1 Houdingen: stereotype, vooroodeel, discriminatie, etnocentrisme 27
    2. 4.2.2. Houdingen t.a.v. de migranten 28
    3. 4.2.3 Enkele verklaringen 29
  17. 17 4.3. Racisme als discriminatie 29
  18. 18 4.4. Racisme als ideologie 30
    1. 4.4.1. Biologische en cultureel racisme 30
    2. 4.4.2 Racisme en de ideologie van extreem rechts 30
    3. 4.4.3. De strategie van extreem rechts 31
  19. 19 4.5 Besluit 31
  20. 20 5.1 Hoe het begon… 35
    1. 5.1.1. Taylorisme, de wetenschappelijke bedrijfsvoering 35
    2. 5.1.3. De grenzen van de klassieke bedrijfsorganisatie 36
  21. 21 5.2 Macro-economische veranderingen 36
    1. 5.2.1. Economische aspect 37
    2. 5.2.2. Organisatorisch aspect 37
    3. 5.2.3. Technologisch aspect 38
  22. 22 5.3. Gevolgen van de economische veranderingen 39
    1. 5.3.1. Internationale aanbodketens 39
    2. 5.3.2. Impact op de professionele biografie 39
  23. 23 5.4 Besluit 40
  24. 24 6.1. Evoluties op de arbeidsmarkt 41
    1. 6.1.1. Het einde v/h sociaal compromis 41
    2. 6.1.2. Evolutie van werkloosheid 41
    3. 6.1.3. Oorzaken van werkloosheid 44
    4. 6.1.4. Aanbod van arbeid: omvang beroepsbevolking 44
    5. 6.1.5. Aanbod van arbeid: evolutie van activiteitsgraden 45
    6. 6.1.6. Aanbod van arbeid: segmentering 46
    7. 6.1.7. Evolutie naar een postindustriële samenleving 47
  25. 25 6.2 Antwoorden vanuit de theorie van het beleid 48
    1. 6.2.1. Het antwoord van Europa: de Europese werkgelegenheidsstrategie 48
    2. 6.2.2. Het antwoord van Schmid: de transitionele arbeidsmarkt 48
    3. 6.2.3. Een actief arbeidsmarktbeleid als antwoord 49
    4. 6.2.4. Een voorbeeld van activering: de kloof tussen beleid en uitvoering 50
  26. 26 6.3 Besluit 50
  27. 27 7.1 Overlegstructuur v/d arbeidsmarkt 51
    1. 7.1.1. Inleiding 51
    2. 7.1.2. De sociale partners 51
    3. 7.1.3. De overheid 56
  28. 28 7.2. Overlegorganen 56
    1. 7.2.1. Overleg op nationaal interprofessioneel niveau 57
    2. 7.2.2. Overleg op professioneel niveau 58
    3. 7.2.3. Overleg op regionaal niveau 59
    4. 7.2.4. Overleg op ondernemingsniveau 59
    5. 7.2.5. Overleg op internationaal niveau 60
  29. 29 7.3. Uitdagingen 60
  30. 30 7.4. Besluit 61

Documentinformatie

Geüpload op
15 augustus 2025
Aantal pagina's
61
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting
€8,99

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
2
Volgers
0
Items
6
Laatst verkocht
5 maanden geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen