Samenvatting Neurowetenschappen, neuroanatomie (Van Loon Johan)

Neuroanatomie
Ex: schriftelijk: 2-3 vragen => 2 vragen uit document (2 de vraag altijd trigeminusanalogie (denk ik)) 3de vraag zijn kleine
vragen die de cursus omvatten + tekeningen!!! => telt voor 5 punten mee vh examen

Les 1
Zenuwstelsel verdeeld tot:

1- Perifere ZS: bestaat uit zenuwen lopen in lichaam, verdeeld in:
o Spinale zenuwen: vertrekken/aankomen aan ruggenmerg
o Craniale zenuwen: vertrekken/aankomen aan hersenstam
2- Central ZS:
o Hersenen (encephalon), bestaat uit:
- Grote hersenen (cerebrum)
- Kleine hersenen (cerebellum)
- Hersenstam (truncus cerebri)
o Ruggenmerg (medulla spinalis)




Zenuwstelsel, onderscheid tss:

 Grijze stof: opgebouwd uit nuclei1 v neuronen. Meer bepalend voor de functie. Bevindt zich in:
- Cortex
- Centrale kernen
 Witte stof: opgebouwd uit uitlopers (axonen en dendrieten) van neuronen

In hersenen zit 100 miljard neuron => elk neuron verbindt met 10-100 duizend zenuwcellen => gigantisch complex
netwerk. Rond elke zenuwcel zit 10 steuncellen (gliacellen) die zorgen voor:

- Aan- en afvoer van metabolieten
- Snellere geleidingsmogelijkheden




Cerebrum: opeenstapeling van:

1- Grijze stof: zit in cortex, centrale grijze kernen
2- Witte stof: vult het volume op

Cerebrale cortex: aan buitenkant => grijze stof met instulpingen = sulcus, verbinding tss sulci = Gyrus. Sulci ontstaan tijdens
ontwikkeling v foetus 5de maand, functie: lichaam laten functioneren naarmate we hoger worden in dierlijke evolutie.

1/3 v cerebrale cortex ligt aan oppervlakte v hersenen, 2/3 ligt in diepte v sulci.




1
Microscopische benaming v kernen

1

,Cerebrum: 2 hemisferen, relatief symmetrisch verbonden door corpus callozum (bestaan uit axonen)

 Bovenzijkant = facies superolateralis
 Onderkant: facies inferior
 Binnenkant: facies medialis




Corpus callozum: verbinding tss linker en rechter helften, 4 delen:

1- Rostrum => voorste onderste kant
2- Genu => waar bocht gebeurt
3- Truncus
4- Splenium




Instulpingen in cortex ontwikkelen tijdens 5de maand v embryologische leven, die instaan in eerste fase = primaire sulci: zijn
dieper en meer constant. Er zijn primaire sulci die vooral aan buitenkant van facies superolateralis en aan facies medialis
zitten.

Priamire sulci van facies superolateralis:

 Sulcus lateralis: heeft lang verloop van vooraan naar het helft, heeft 3 takken:
- Ramus anterior
- Ramus ascendens
- Ramus posterior
 Sulcus centralis
 Sulcus parieto-occipitalis




2

,Primaire sulci v facies medialis (2 hemisferen v mekaar scheiden):

 Sulcus centralis
 Sulcus parieto-occipitalis
 Sulcus calcarinus (enkel zichtbaar op facies medialis)
 Sulcus hippocampi
 Sulcus collateralis

Door sulci => hersenen verdeeld door stukken




Primaire sulci => zorgen voor verdeling v hersenen in hersenkwab/ lobus

o Lobus frontalis (voorhoofds-kwab): gelegen vóór sulcus centralis en boven sulcus lateralis. Achter de voorhoofd,
sterk ontwikkeld. Verantwoordelijk voor sociale bedrag 2
o Lobus parietalis: gelegen achter sulcus centralis en vóór sulcus parieto-occipitalis
o Lobus temporalis (slaap-kwab): gelegen vooraan onder sulcus lateralis. Aan binnenkant v slaapstreek
o Lobus occipitalis (achterkwab): gelegen achteraan (begrensd door L.temporalis en L.parietalis). tegen binnenkant
v schedel v achterhoofd




Secundair sulci in lobus frontalis, facies superolateralis: iets minder diep:

 Sulcus pre-centralis
 Sulcus frontalis superior => loopt loodrecht
 Sulcus frontalis inferior => loopt loodrecht

Door secundaire sulci w gyri/windingen gedefinieerd.

2
Hoe karakter eruit ziet? Hoe reageren? Hoe is redeneervermogen?

3

, 1- Gyrus pre-centralis (M1):
- 1ste winding bevindt zich tss sulcus centralis en sulcus pre-centralis
- Belangrijke functionele zone => ligt alles wat motoriek is
- Daar ligt primaire motorische cortex, liggen nuclei v neuronen die via axonen gaan door hersenen naar
beneden tot ruggenmerg => maken synaps-verbinding met 2de neuron.
- Functie: zorgen ervoor beweging v spieren v ledematen
Kruising v baan zorgt voor dat activiteit v linker hemisfeer => beweging v rechter helft v lichaam
2- Gyrus frontalis superior
3- Gyrus frontalis medius
4- Gyrus frontalis inferior => opgesplitst in aantal delen door zijtakken v sulcus lateralis
o Pars supraorbitalis
o Pars triangularis
o Pars opercularis

Zone v Broca: In pars triagularis en pars oppercularis, motorisch spraak-zone, daar w spieractiviteit aangestuurd om te
kunnen spreken. Iemand met letsel in zona v Broca begrijpt wel wat gesproken wordt maar kan geen woorden praten=>
geen verlamming v spraakspieren (spieren functioneren wel nog), het is een probleem vh aansturen vd spraakspieren).

Zone v Broca ligt ENKEL in dominante hemisfeer (waar spraakactiviteit gelokaliseerd). 90-95% rechtshandigen hebben
linker hemisfeer als dominante hemisfeer, bij 70% linkshandige hebben ook linker hemisfeer als dominante hemisfeer. Dus
5% R en 30% L – handigen hebben rechter hemisfeer als dominante hemisfeer.

Letsel in zone v Broca in dominante hemisfeer => motorische afasie 3




Kijken vanuit facies medialis, we zien:

o Sulcus draait rond corpus callozum en erachter verloopt
o Sulcus cinguli => deel v cortex w afgegrensd door die sulcus
o Sulcus precentralis
o Gyrus precentralis (M1)
o Gyrus frontalis superior
o Gyrus cinguli
o Lobulus paracentralis: tss sulcus cinguli en uitloper v sulcus centralis

Niet te zien: zona v Broca


3
Letsel = afasie

4