Inleiding tot de wijsbegeerte, eerste bach psychologie, volledige samenvatting lesnotities + boek

Wijsbegeerte
Hoofdstuk 1 – wat is filosofie
Les 1

WAT I S F I L O S OF I E
Dubbele vraag

- Het is een positieve definitie, een verzameling van kenmerken die uniek
zijn voor de filosofie
- Negatieve definitie, filosofie verschilt van aangrenzende kennis domeinen
- Anti essentialisme (rode draad van boek)
o Essentialisme, is de overtuiging dat er voor fenomenen essentiele
eigenschappen bestaan die je moet hebben om tot de verzameling
te behoren
 Werkt niet bij filosofie, filosofie zijn heel veel verschillende
dingen
 Het is hetrogeen en niet homogeen
 Je kan er geen definittie op plakken met kenmerken die aan
het fenomeen moeten voldoen
 Er is geen essentie van ziekte

Positieve bepaling


- Een attitude
o Kritisch denken is filosofie
o Kunnen we er zeker van zijn dat we een lichaam hebben
 Een heel bizarre vraag
 Vraag gesteld door descartes
o Piekeren over hetgene wat anderen alledaags vinden
o We hebben geen unieke attitude
 Niet enkel filosofen kunnen kritisch denken

- Een methodologie
o Elke dicipline heeft zijn eigen methode
 Maakt het kenmerkend
o Intuïtie
 Veel filosofisch onderzoek begon met intuïties
 Een spontane of naïve overtuiging
 Een eerste overtuiging als je nog niet lang en grondig hebt
nagedacht
 Niet alle overtuigingen zijn intuïties

,  Intuite als propositie en ware bewering
 A priori intuïtie
 Voorafgaan aan voorgaand denken over
 Van tervoren vaststaand
 Intuities zijn er variabel
 Mens, contex, tijd, persoon
o Conceptuele analyse
 Er zijn verschillende concepten in bepaalde diciplines
 We gebruiken erg veel begrippen en concepten
 Bv liefde, ziekte
o Deze begrippen analyseren = conceptuele
analyse
o Er een vaste definitie op proberen te plakken
o Maar concepten meerzijdig
 Niet door alle filosofen gebruikt
 Niet enkel door filsofen gebruikt
o Gedachte experiment
 Verbeelding om nieuwe informatie over een onderwerp te
verkrijgen
 Een methode om intuïties op het spoor te komen
 Beeld je eens in dat… gek scenario
o Het antwoord zijn eerdere intuïties
 Scepticisme
 Idee dat we niks zeker kunnen weten
o Brein in een vat metafoor
> Brein op andere planeet deze prikkels
experimenteel toegediend
> geen manier om na te gaan of het echt is
> kunnen wij ook niet
o er is dus een mogelijkheid dat we niks meer zijn
dan een brein in een vat
o We hebben geen unieke methode
 Al deze methode zijn niet uniek voor de filosofie
 Ze worden ook in anderen wetenschappen gebruikt


Filosofie als dicipline

- Filosofie is tijds en cultuur gebonden
o Veel onderzoek op basis van intuitie
 In anderen landen compleet anders
- Filosofie maakt zich uniek door de soort vragen dat ze stellen
o Voorliefde voor onoplosbare vragen
 Sommige van deze vragen zijn door de jaren heen opgelost
 Dan is het een wetenschap die hieruit ontstaat

,  Veel wetenschappen uit de filosofie ontstaan
- Wetenschap is geen vooruitgang
o Er worden paradigma’s gevormd
 Binnen deze paradigma’s (de theorieën) kunnen vooruitgang
maken
 Paradigma’s kan je niet met elkaar vergelijken
 Er zijn geen raakvalkken of gelijkenissen
 Er worden dus enkel apparte dingen onderzocht

- Een domein
o Onbeantwoordbare vragen
 Vragen die je niet met de huidige middelen kan
beantwoorden
 Bestaan God
 Wat is ziekte
 Er zijn ook veel onbeantwoordbare vragen die niet filosofische
zijn
o Het domein is dus ook niet uniek




VIER DEELDOMEINEN
Metafysica

- Eerst boek geschreven door aristoteles
o Gaat over dingen die niet veranderen
o Problemen achter of anders dan de fysica
 Bv relatie tussen mentale toestanden en hersentoestanden
- Nu ruimere invulling
o Probleem van lichaam en geest
 Zijn wij meer dan onze hersenen?
 Materialisten
 Alles is gebouwd met behulp van materie
o Mentale toestanden zijn hersentoestanden
o We zijn dus niet meer dan onze hersenen
 Dualisten
 Alles is opgebouwd uit geestenspul
o Geest en lichaam zijn twee verschillende aspecten
van één entitheit
o Probleem van vrije wil
 Twee voorwaarden
 Keuzevrijheid
o Je had het vermogen om ook iets anders te doen
 Broncontrole
o Ik ben de autheur van de handeling

, o Ik heb dit zelf bepaald
 We zijn nooit vrij om te doen wat we willen
 Wordt er ooit voldaan aan deze voorwaarden?
 We zullen nooit zelf een keuze kunnen maken
 Anderen factoren zullen altijd meespelen in het
bepalen
o = determinisme
> Alles wordt bepaald door voorgaande
gebeurtenissen
> Alles wat je doet heeft een
voorgeschiedenis
 Soorten oorzaken
 Deterministische
o Bepalen/garanderen iets
 Probabilistische
o Verhogen waarschijnlijkheid voor iets
> Bv genen
o Het gaat nu vooral over wat het betekent om te bestaan
 Bestaan niet-materiële zaken echt
o Erg moeilijk om te zeggen wat metafysica is
 Parapluterm met geen overkoepelende kenmerken


Logica

- Hygiëne van het denken
- Het deugdelijk redeneren en argumenteren
- de regels van het redeneren meegegven
o het weerleggen van drogredenen


Epistemologie

- Weten en kennen
- Waarover kunnen we kennis hebben
- Hoe doen we kennis op
- Wat is de rijkwijdte van one kennis


Moraalfilosifie

- Wat je moet doen
- je plichten
- je rechten
- waarden en normen