1 BURGERLIJK RECHT – DEEL 1: INLEIDING TOT HET RECHT
1 Algemene inleiding
Verantwoording
Recht = zaak van juristen en van alle burgers; behoort tot de algemene ontwikkeling van
elke mens.
Rechtsregels ≠ morele regels
Gericht op de geestelijke vervolmaking van de mens als individu en
streeft niet naar een ordening van het maatschappelijke leven
SOMS: morele regels die ook rechtsregels zijn (niet doden, niet
stelen)
Rechtsregels ≠ godsdienstige regels
Vb: Huwelijk (burgerlijk recht + kerkelijk recht)
Rechtsregels kunnen wel beïnvloed zijn door godsdienstige regels
zoals bv. in de Koran. Maar bij ons gebeurt dit weinig (christelijk –
kerkelijke feestdagen; zondag)
Het begrip recht
Algemeen
Het subjectieve recht
Vb: Recht om te trouwen, recht om eigenaar te zijn van een bromfiets, …
!!! Het objectieve recht = de rechtsregels in hun geheel !!!
o Een geheel van algemeen geldende normatieve regels (Aanvullend +
dwingend)
o Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
o Waarvan de naleving afdwingbaar is
o En die de ordening van het maatschappelijk leven beogen
Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
Recht = geheel van regels waarvan de meeste gedragsregels zijn
Hebben betrekking op het gedrag van de rechtssubjecten
A. VERBODS-, GEBODS-, TOELATINGS-, EN ORGANIEKE REGELS
Regels kunnen bevelen, verbieden of laten een handelswijze toe.
Gebods- of verbodsregels = Je moet/Je mag niet
Andere normen = toelating: Je mag
Organieke regels = regels die iets organiseren
Vb. het aantal volksvertegenwoordigers en senatoren; de soorten rechtbanken die worden opgericht
Pagina 1 van 45
, B. AANVULLEND OF DWINGEND RECHT
Aanvullend recht (privaatrecht) Dwingend recht (publiekrecht)
Gelden enkel voor zover er geen Moeten nageleefd worden door elk
andere regelingen getroffen zijn. rechtssubject, NOOIT van afwijken
(Je kan dus zelf de wetsregels naast u anders SANCTIE!
neerleggen) Vb. strafrecht, verkeerswetgeving, de 4 elementen
Vb. Factuurvoorwaarden (als handelaar vh huwelijk
zeer belangrijk!). Je bent bv gevestigd in 1. Regels die de openbare orde en goede
Kortrijk en hebt klanten in heel België. Een zeden aanbelangen
klant in Luik betaalt niet >> bevoegde = voorschriften die voor onze samenleving
rechtbank in Luik zo fundamenteel zijn dat ze beschermd
dienen te worden. // fundamentele
principes i.e. bepaalde maatschappij
(kunnen i.d. loop v.d. tijd veranderen)
Vb. vrijheid van de persoon // contracten in
verband met prostitutie of een huurmoordenaar
2. Regels die sommige groepen zwakkere
personen beschermen
= minderjarigen, onbekwaamverklaarde
geesteszieken, diegenen die onder invloed
van dwaling of dwang een overeenkomst
hebben afgesloten, de consument, …
Het onderscheid tussen deze twee soorten normen is zeer belangrijk!!
Vb. Wanneer rechtssubjecten tegen een regel van dwingend recht in, een andersluidende overeenkomst zouden
afsluiten, dan wordt deze afwijking van het dwingend recht gesanctioneerd met de nietigheid van genoemde
overeenkomst
Vb. HUWELIJK
Mbt. Vermogen = AANVULLEND RECHT
- Wettelijk stelsel (EV + EV + GV)
Alles wat je verdiend, alles wat erbij komt tijdens het huwelijk = GV!
- Scheiding van goederen (EV vrouw & EV man)
Overeenkomst bij notaris
Mbt. Persoon = DWINGEND RECHT
Samenwonen
Trouw
Hulp
Bijstand
Pagina 2 van 45
1 Algemene inleiding
Verantwoording
Recht = zaak van juristen en van alle burgers; behoort tot de algemene ontwikkeling van
elke mens.
Rechtsregels ≠ morele regels
Gericht op de geestelijke vervolmaking van de mens als individu en
streeft niet naar een ordening van het maatschappelijke leven
SOMS: morele regels die ook rechtsregels zijn (niet doden, niet
stelen)
Rechtsregels ≠ godsdienstige regels
Vb: Huwelijk (burgerlijk recht + kerkelijk recht)
Rechtsregels kunnen wel beïnvloed zijn door godsdienstige regels
zoals bv. in de Koran. Maar bij ons gebeurt dit weinig (christelijk –
kerkelijke feestdagen; zondag)
Het begrip recht
Algemeen
Het subjectieve recht
Vb: Recht om te trouwen, recht om eigenaar te zijn van een bromfiets, …
!!! Het objectieve recht = de rechtsregels in hun geheel !!!
o Een geheel van algemeen geldende normatieve regels (Aanvullend +
dwingend)
o Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
o Waarvan de naleving afdwingbaar is
o En die de ordening van het maatschappelijk leven beogen
Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
Recht = geheel van regels waarvan de meeste gedragsregels zijn
Hebben betrekking op het gedrag van de rechtssubjecten
A. VERBODS-, GEBODS-, TOELATINGS-, EN ORGANIEKE REGELS
Regels kunnen bevelen, verbieden of laten een handelswijze toe.
Gebods- of verbodsregels = Je moet/Je mag niet
Andere normen = toelating: Je mag
Organieke regels = regels die iets organiseren
Vb. het aantal volksvertegenwoordigers en senatoren; de soorten rechtbanken die worden opgericht
Pagina 1 van 45
, B. AANVULLEND OF DWINGEND RECHT
Aanvullend recht (privaatrecht) Dwingend recht (publiekrecht)
Gelden enkel voor zover er geen Moeten nageleefd worden door elk
andere regelingen getroffen zijn. rechtssubject, NOOIT van afwijken
(Je kan dus zelf de wetsregels naast u anders SANCTIE!
neerleggen) Vb. strafrecht, verkeerswetgeving, de 4 elementen
Vb. Factuurvoorwaarden (als handelaar vh huwelijk
zeer belangrijk!). Je bent bv gevestigd in 1. Regels die de openbare orde en goede
Kortrijk en hebt klanten in heel België. Een zeden aanbelangen
klant in Luik betaalt niet >> bevoegde = voorschriften die voor onze samenleving
rechtbank in Luik zo fundamenteel zijn dat ze beschermd
dienen te worden. // fundamentele
principes i.e. bepaalde maatschappij
(kunnen i.d. loop v.d. tijd veranderen)
Vb. vrijheid van de persoon // contracten in
verband met prostitutie of een huurmoordenaar
2. Regels die sommige groepen zwakkere
personen beschermen
= minderjarigen, onbekwaamverklaarde
geesteszieken, diegenen die onder invloed
van dwaling of dwang een overeenkomst
hebben afgesloten, de consument, …
Het onderscheid tussen deze twee soorten normen is zeer belangrijk!!
Vb. Wanneer rechtssubjecten tegen een regel van dwingend recht in, een andersluidende overeenkomst zouden
afsluiten, dan wordt deze afwijking van het dwingend recht gesanctioneerd met de nietigheid van genoemde
overeenkomst
Vb. HUWELIJK
Mbt. Vermogen = AANVULLEND RECHT
- Wettelijk stelsel (EV + EV + GV)
Alles wat je verdiend, alles wat erbij komt tijdens het huwelijk = GV!
- Scheiding van goederen (EV vrouw & EV man)
Overeenkomst bij notaris
Mbt. Persoon = DWINGEND RECHT
Samenwonen
Trouw
Hulp
Bijstand
Pagina 2 van 45
