Psychopathologie – samenvatting
- Studiepunten: 3
- 100% schriftelijk examen
Open vragen
(∆∆) = differentiele diagnose
Etheologie = de oorzaak
Rood: niet in de cursus
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Psychopathologie – samenvatting 2024 - 2025
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING VAN
DE PSYCHOPATHOLOGIE
1.1. PSYCHIATRIE EN MAATSCHAPPIJ
DEFINIËRING:
‣ Psychopathologie = de leer der geestesziekten = psychiatrische ziekteleer
o In de zuiverste betekenis: de studie/wetenschap van het geestelijk of psychisch lijden
o Het is een verzamelbegrip voor het geheel van psychische stoornissen
o = Nosologie = het classificeren van psychische stoornissen
‣ Psychiatrie = de leer der behandeling der geestesziekten
PSYCHIATRISCHE STOORNIS:
‣ Opvattingen over ‘gek’ of ‘gestoord’ gedrag → tijds- en cultuur gebonden
‣ Een psychische stoornis moet aan 3 voorwaarden voldaan zijn:
1. Het is een abnormaal verschijnsel of gedrag dat afwijkt van een sociale norm
of van wat in de betreffende cultuur als normaal geldt
2. Het zorgt voor ongemak of lijden bij de betrokkenen en/of omgeving
3. Het is ook bij andere personen vastgesteld en valt binnen het gangbare
begrippenkader van de psychiatrie
WAT IS EEN ZIEKTE? (‼!)
‣ In strikt medische zin: ziekte als lichamelijke afwijking met een specifieke oorzaak, een duidelijke
beloop en zo mogelijk een aangepaste therapie aantoonbaar is
‣ Bij psychische stoornissen: vaak niet zo afgelijnd als een lichamelijke ziekte
‣ Betekent niet dat een psychische stoornis minder ernstig is dan een lichamelijke ziekte!!
‣ Uitzonderlijk: beperkte groep stoornissen waarvan een organische oorzaak gekend is
Psychologische inhoud van zieke Sociologische inhoud van ziekte
Beleving van ziek-zijn De rol van ziek-zijn als patiënt
De subjectieve ervaring van onwelzijn, of Behoefte aan erkenning als ziekte/patiënt
beperking in het lichamelijk, psychisch (aannemen van een maatschappelijk
en/of sociaal functioneren bepaalde en erkende patiëntrol)
Verwachting te zoeken naar genezing door
raadpleging van een deskundige (rol van
hulpvrager)
1
, Psychopathologie – samenvatting 2024-2025
WETENSCHAP EN PRAKTIJK:
→ Psychisch lijden is moeilijker objectief/wetenschappelijk te benaderen
‣ 1) Het persoonlijke en subjectieve aanvoelen door de hulpverlener speelt een grote rol
‣ 2) Wetenschappelijk onderbouwde kennis is nodig voor een deskundige behandeling van
psychiatrische patiënten
‣ Combinatie van 1 & 2
Het medisch model:
→ Hedendaagse psychiatrie volgt een medisch model:
· Kenmerken / symptomen
1. Diagnose · Beschrijvend of
descriptief
2. Verklaring · Oorzaken / etiologie
· Verloop van de aandoening
3. Prognose · Natuurlijk vs. onder invloed van een behandeling
· Interventie op basis van de diagnose, verklaring en
4. Therapie /behandeling prognose
· Doel: stoornis doen verdwijnen of verbeteren
· Actieplan op basis van diagnose, verklaring, prognose en
therapie
· Primair = voorkomen van stoornissen
5. Preventie
· Secundair = zo snel en effectief mogelijk stoornissen
behandelen om resttoestanden te voorkomen
· Tertiair = nadelige gevolgen van stoornissen beperken
Voorzieningen binnen de psychiatrie:
‣ Intramurale of klinische zorg = psychiatrische instelling (vb. PAAZ, PC, PZ, …)
‣ Extramurale of ambulante zorg (outreachend werken over de vermaatschappelijking van de zorg)
(vb. CAW, JAC, CGGZ, Tejo, …)
‣ Semimurale zorg = tussenvoorzieningen = zorg tussen klinische en ambulante hulpverlening
Doelgroepen binnen de psychiatrie:
‣ Infantpsychiatrie → jonge kinderen t.e.m. 3 jaar
‣ Kinder- en jeugdpsychiatrie → kinderen van 3 jaar t.e.m. 18 jaar
‣ Volwassenpsychiatrie
‣ Psychogeriatrie → dementie en andere neurocognitieve stoornissen
‣ Gerontopsychiatrie → ouderen (60+) met acute psychiatrische problemen
Problematieken binnen de psychiatrie:
2
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Psychopathologie – samenvatting 2024 - 2025
‣ Verslaafdenzorg
‣ Psychosenzorg
‣ Dubbeldiagnose (psychose en toxicomanie)
‣ Depressiekliniek
Beroepsgroepen
‣ Interdisciplinair en multidisciplinair werken (psychiater, psychotherapeut, maatschappelijk assistent,
ergotherapeut, verpleegkundige, etc)
3
- Studiepunten: 3
- 100% schriftelijk examen
Open vragen
(∆∆) = differentiele diagnose
Etheologie = de oorzaak
Rood: niet in de cursus
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Psychopathologie – samenvatting 2024 - 2025
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING VAN
DE PSYCHOPATHOLOGIE
1.1. PSYCHIATRIE EN MAATSCHAPPIJ
DEFINIËRING:
‣ Psychopathologie = de leer der geestesziekten = psychiatrische ziekteleer
o In de zuiverste betekenis: de studie/wetenschap van het geestelijk of psychisch lijden
o Het is een verzamelbegrip voor het geheel van psychische stoornissen
o = Nosologie = het classificeren van psychische stoornissen
‣ Psychiatrie = de leer der behandeling der geestesziekten
PSYCHIATRISCHE STOORNIS:
‣ Opvattingen over ‘gek’ of ‘gestoord’ gedrag → tijds- en cultuur gebonden
‣ Een psychische stoornis moet aan 3 voorwaarden voldaan zijn:
1. Het is een abnormaal verschijnsel of gedrag dat afwijkt van een sociale norm
of van wat in de betreffende cultuur als normaal geldt
2. Het zorgt voor ongemak of lijden bij de betrokkenen en/of omgeving
3. Het is ook bij andere personen vastgesteld en valt binnen het gangbare
begrippenkader van de psychiatrie
WAT IS EEN ZIEKTE? (‼!)
‣ In strikt medische zin: ziekte als lichamelijke afwijking met een specifieke oorzaak, een duidelijke
beloop en zo mogelijk een aangepaste therapie aantoonbaar is
‣ Bij psychische stoornissen: vaak niet zo afgelijnd als een lichamelijke ziekte
‣ Betekent niet dat een psychische stoornis minder ernstig is dan een lichamelijke ziekte!!
‣ Uitzonderlijk: beperkte groep stoornissen waarvan een organische oorzaak gekend is
Psychologische inhoud van zieke Sociologische inhoud van ziekte
Beleving van ziek-zijn De rol van ziek-zijn als patiënt
De subjectieve ervaring van onwelzijn, of Behoefte aan erkenning als ziekte/patiënt
beperking in het lichamelijk, psychisch (aannemen van een maatschappelijk
en/of sociaal functioneren bepaalde en erkende patiëntrol)
Verwachting te zoeken naar genezing door
raadpleging van een deskundige (rol van
hulpvrager)
1
, Psychopathologie – samenvatting 2024-2025
WETENSCHAP EN PRAKTIJK:
→ Psychisch lijden is moeilijker objectief/wetenschappelijk te benaderen
‣ 1) Het persoonlijke en subjectieve aanvoelen door de hulpverlener speelt een grote rol
‣ 2) Wetenschappelijk onderbouwde kennis is nodig voor een deskundige behandeling van
psychiatrische patiënten
‣ Combinatie van 1 & 2
Het medisch model:
→ Hedendaagse psychiatrie volgt een medisch model:
· Kenmerken / symptomen
1. Diagnose · Beschrijvend of
descriptief
2. Verklaring · Oorzaken / etiologie
· Verloop van de aandoening
3. Prognose · Natuurlijk vs. onder invloed van een behandeling
· Interventie op basis van de diagnose, verklaring en
4. Therapie /behandeling prognose
· Doel: stoornis doen verdwijnen of verbeteren
· Actieplan op basis van diagnose, verklaring, prognose en
therapie
· Primair = voorkomen van stoornissen
5. Preventie
· Secundair = zo snel en effectief mogelijk stoornissen
behandelen om resttoestanden te voorkomen
· Tertiair = nadelige gevolgen van stoornissen beperken
Voorzieningen binnen de psychiatrie:
‣ Intramurale of klinische zorg = psychiatrische instelling (vb. PAAZ, PC, PZ, …)
‣ Extramurale of ambulante zorg (outreachend werken over de vermaatschappelijking van de zorg)
(vb. CAW, JAC, CGGZ, Tejo, …)
‣ Semimurale zorg = tussenvoorzieningen = zorg tussen klinische en ambulante hulpverlening
Doelgroepen binnen de psychiatrie:
‣ Infantpsychiatrie → jonge kinderen t.e.m. 3 jaar
‣ Kinder- en jeugdpsychiatrie → kinderen van 3 jaar t.e.m. 18 jaar
‣ Volwassenpsychiatrie
‣ Psychogeriatrie → dementie en andere neurocognitieve stoornissen
‣ Gerontopsychiatrie → ouderen (60+) met acute psychiatrische problemen
Problematieken binnen de psychiatrie:
2
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Psychopathologie – samenvatting 2024 - 2025
‣ Verslaafdenzorg
‣ Psychosenzorg
‣ Dubbeldiagnose (psychose en toxicomanie)
‣ Depressiekliniek
Beroepsgroepen
‣ Interdisciplinair en multidisciplinair werken (psychiater, psychotherapeut, maatschappelijk assistent,
ergotherapeut, verpleegkundige, etc)
3
