Filmwetenschappen
Hoofdstuk 1: film en de andere kunsten
Verbonden met andere kunsten + zelfde thema’s aanhalen
Bvb opkomst moderniteit, identiteitscrisis ook aanhalen in film
Films en moderniteit
19/20e eeuw: technologische vooruitgang -> complexiteit moderne leven, optimisme +
pessimisme/vervreemding
- Beeldende kunsten gaan reflexteren over verandering moderniteit op individu
- Film vestrerkt modernisme in beeldende kunsten -> komst van vragen
Film als artistiek medium?
Pogingen, maar problemen om film als kunstvorm te beschouwen
- Aangeboren realisme <-> modernisme van beeldende kunsten
- Massa-entertainment + commerciële winst <-> hoge elitaire kunsten
- Ontstaan in industriële technologie <-> rituele oorsprong
Vroege filmtheorie
Voor WOI
- Esthetische opvatting van film, in combinatie met andere media
- Ontstaan van vraag; kan film zich meten met andere kunsten?
- Associatie film met commercie en winst
Jaren 1920/1930
- Film specifieke opvatting
- Verdediging film als autonome kunstvorm
- Film als kunst met eigen ritme en mediumspecifieke zaken
- Gedachte: film verwant aan fotografie en beeldende kunst van literatuur en theater
Film stond maatschappelijk – cultureel laag -> komst van experimenten om kunst te aanzien
als kunstvorm (bvb avant-garde essentie van film blootleggen of komst van filmactivititeiten
zoals archieven)
Jaren 1950/1960/1970
, - Film als kunstvorm algemeen aanvaard
- Hoogtepunt Hollywood
- Modernistische + art cinema (complexiteit)
- Focus eigen stijl en filmmaker als kunstenaar
Ciné-language: Eikhenbaum. Elke kunstvorm heeft een ‘trans-sense essence’, die te traceren
is aan eigenschappen en zorgt voor een stijl en structuur die eigen is aan de kunstvorm. Bij
film kan de kijker ‘film-zinnen’ samenstellen tot een plot. Montage en handelingen vormt
‘filmische tijd’. Op zichzelf staan van een plot zorgt voor meerduidigheid.
Voor formalisten: film is pas een kunstvorm als het zich losmaakt van narratieve tendensen
Pier Paolo Pasolini (1922-1975)
Controversiële film + aandacht onderklasse + neorealistische benadering
Il cinema di poesia
- Technische traditie van ‘poëtische cinema’
- Stijl > inhoud
- Film reflecteert visie van de maker
Hugo Münsterberg 1863-1916
The photoplay: a psychological study
Films over psychologische experimenten + onderzoek naar psychologische effecten van film
- Cinema als projectie menselijke geest
- Inzetten op artistieke effecten om als kunstvorm te worden aanzien
Ricciotta Canudo 1877-1923
La naissance d’un sixieme art
reflection sur le septieme art 1923
Na WOI : bloeiperiode historische avant-garde
- Drang naar vernieuwing
- Nadenken essentie van film
- Experimenten met film
Sergei m. Eisenstein 1989 -1948
Laocoon
, - Essentie van montage
- Kunstvormen mogen gemengd worden volgens hem
- Model cinema: schilderkunst
- Montageprincipes in schilderkunst
1918-1930 Franse Avant-garde
1e avant garde/impressionistische film (vroege jaren 1920) -> belang van photogenie +
close-up
2e avant-garde/cinema pur (1920) -> visueel ritme, abstractie
Komst van gedachte dat film kunst is door interactie met andere kunstvormen
Lous Delluc (1880-1924)
photogénie 1920
- Film kan innerlijke aard van dingen en personen blootleggen
- Film is kunst als levenloze materie transformeert
- Camera kan vertrouwde vervreemden
Eikhenbaum en photogenie: photogenie kan toegepast worden op shots die morele karakter
van objecten en personages versterken -> zo kan shot mystieke kwaliteit krijgen en innerlijke
aard blootleggen (bvb close-up van een gezicht)
Jean Epstein (1887 -1953)
Grossissement 1921
- Plot is ondergeschikt aan esthetiek
- Link tussen photogenie en close-up als ‘ziel van de film’
- Vermogen van cinema om beweging uit te drukken
- Psychologische impact op toeschouwer
Germaine Dulac
- Feminisme + queer
- Belang van cinematografische middelen
esthetiek, obstakels, integrale cinematografie
Behandelt de vraag: is cinema kunst? -> film kan onbewuste uitdrukken + film als ‘visuele
symfonie’
Esthetische aard van de film, Arnheim vs Bazin
, Arnheim: film leent esthetiek van schilderkunst, alleen aanspraak als kunstvorm door ‘beeld’
te blijven + ordening aanbrengen waarin wereld herkenbaar is
Bazin: film is niet strevend naar werkelijkheid, maar moet weg gaan van realiteit om als
kunstvorm beschouwt te worden. Kleuren + geluiden is overbodig. Naar buiten gekeerd door
zijn ‘off – screen’ ruimte
Chantal Akkerman – FILM Les rendez-vous d’Anna
- Vrouwelijke identiteit
- Avant-garde, experimentele filmstijl
- Link structural cinema (nadruk op materialiteit + minimale art)
Akkerman en het underground filmcircuit: bloeiperiode van experimentele film
- Vermijden van verhaal, gebeurtenis
- Beweging wordt gereduceerd naar voorbijglijden van tijd
Hoofdstuk 2: filmtheorie Béla Balais + André Bazin
Béla Balazs
- Filmcriticus + theoreticus
- Lid van sonntagskreis
Der sichtbare mensch oder die Kultur des Films
De close-up: laat ons op nieuwe manier naar werkelijkheid kijken
- Belang van werkelijkheid
- Details
- Lyrisch
- Kan dramatische openbaringen tonen + wat er echt gebeurd
- Visueel antropomorfisme
- Ziel van de dingen vastleggen
- Maakt dingen los van contextuele ruimte
The face of men: close-up belangrijk bij tonen van menselijk gelaat
- Gezichtsexpressie
- Close-up gezicht maakt ons los van ruimte
- Betekenis afhankelijk van samenhang
- Stille monoloog + microfysiognomie
Aparte positie van Balazs:
Hoofdstuk 1: film en de andere kunsten
Verbonden met andere kunsten + zelfde thema’s aanhalen
Bvb opkomst moderniteit, identiteitscrisis ook aanhalen in film
Films en moderniteit
19/20e eeuw: technologische vooruitgang -> complexiteit moderne leven, optimisme +
pessimisme/vervreemding
- Beeldende kunsten gaan reflexteren over verandering moderniteit op individu
- Film vestrerkt modernisme in beeldende kunsten -> komst van vragen
Film als artistiek medium?
Pogingen, maar problemen om film als kunstvorm te beschouwen
- Aangeboren realisme <-> modernisme van beeldende kunsten
- Massa-entertainment + commerciële winst <-> hoge elitaire kunsten
- Ontstaan in industriële technologie <-> rituele oorsprong
Vroege filmtheorie
Voor WOI
- Esthetische opvatting van film, in combinatie met andere media
- Ontstaan van vraag; kan film zich meten met andere kunsten?
- Associatie film met commercie en winst
Jaren 1920/1930
- Film specifieke opvatting
- Verdediging film als autonome kunstvorm
- Film als kunst met eigen ritme en mediumspecifieke zaken
- Gedachte: film verwant aan fotografie en beeldende kunst van literatuur en theater
Film stond maatschappelijk – cultureel laag -> komst van experimenten om kunst te aanzien
als kunstvorm (bvb avant-garde essentie van film blootleggen of komst van filmactivititeiten
zoals archieven)
Jaren 1950/1960/1970
, - Film als kunstvorm algemeen aanvaard
- Hoogtepunt Hollywood
- Modernistische + art cinema (complexiteit)
- Focus eigen stijl en filmmaker als kunstenaar
Ciné-language: Eikhenbaum. Elke kunstvorm heeft een ‘trans-sense essence’, die te traceren
is aan eigenschappen en zorgt voor een stijl en structuur die eigen is aan de kunstvorm. Bij
film kan de kijker ‘film-zinnen’ samenstellen tot een plot. Montage en handelingen vormt
‘filmische tijd’. Op zichzelf staan van een plot zorgt voor meerduidigheid.
Voor formalisten: film is pas een kunstvorm als het zich losmaakt van narratieve tendensen
Pier Paolo Pasolini (1922-1975)
Controversiële film + aandacht onderklasse + neorealistische benadering
Il cinema di poesia
- Technische traditie van ‘poëtische cinema’
- Stijl > inhoud
- Film reflecteert visie van de maker
Hugo Münsterberg 1863-1916
The photoplay: a psychological study
Films over psychologische experimenten + onderzoek naar psychologische effecten van film
- Cinema als projectie menselijke geest
- Inzetten op artistieke effecten om als kunstvorm te worden aanzien
Ricciotta Canudo 1877-1923
La naissance d’un sixieme art
reflection sur le septieme art 1923
Na WOI : bloeiperiode historische avant-garde
- Drang naar vernieuwing
- Nadenken essentie van film
- Experimenten met film
Sergei m. Eisenstein 1989 -1948
Laocoon
, - Essentie van montage
- Kunstvormen mogen gemengd worden volgens hem
- Model cinema: schilderkunst
- Montageprincipes in schilderkunst
1918-1930 Franse Avant-garde
1e avant garde/impressionistische film (vroege jaren 1920) -> belang van photogenie +
close-up
2e avant-garde/cinema pur (1920) -> visueel ritme, abstractie
Komst van gedachte dat film kunst is door interactie met andere kunstvormen
Lous Delluc (1880-1924)
photogénie 1920
- Film kan innerlijke aard van dingen en personen blootleggen
- Film is kunst als levenloze materie transformeert
- Camera kan vertrouwde vervreemden
Eikhenbaum en photogenie: photogenie kan toegepast worden op shots die morele karakter
van objecten en personages versterken -> zo kan shot mystieke kwaliteit krijgen en innerlijke
aard blootleggen (bvb close-up van een gezicht)
Jean Epstein (1887 -1953)
Grossissement 1921
- Plot is ondergeschikt aan esthetiek
- Link tussen photogenie en close-up als ‘ziel van de film’
- Vermogen van cinema om beweging uit te drukken
- Psychologische impact op toeschouwer
Germaine Dulac
- Feminisme + queer
- Belang van cinematografische middelen
esthetiek, obstakels, integrale cinematografie
Behandelt de vraag: is cinema kunst? -> film kan onbewuste uitdrukken + film als ‘visuele
symfonie’
Esthetische aard van de film, Arnheim vs Bazin
, Arnheim: film leent esthetiek van schilderkunst, alleen aanspraak als kunstvorm door ‘beeld’
te blijven + ordening aanbrengen waarin wereld herkenbaar is
Bazin: film is niet strevend naar werkelijkheid, maar moet weg gaan van realiteit om als
kunstvorm beschouwt te worden. Kleuren + geluiden is overbodig. Naar buiten gekeerd door
zijn ‘off – screen’ ruimte
Chantal Akkerman – FILM Les rendez-vous d’Anna
- Vrouwelijke identiteit
- Avant-garde, experimentele filmstijl
- Link structural cinema (nadruk op materialiteit + minimale art)
Akkerman en het underground filmcircuit: bloeiperiode van experimentele film
- Vermijden van verhaal, gebeurtenis
- Beweging wordt gereduceerd naar voorbijglijden van tijd
Hoofdstuk 2: filmtheorie Béla Balais + André Bazin
Béla Balazs
- Filmcriticus + theoreticus
- Lid van sonntagskreis
Der sichtbare mensch oder die Kultur des Films
De close-up: laat ons op nieuwe manier naar werkelijkheid kijken
- Belang van werkelijkheid
- Details
- Lyrisch
- Kan dramatische openbaringen tonen + wat er echt gebeurd
- Visueel antropomorfisme
- Ziel van de dingen vastleggen
- Maakt dingen los van contextuele ruimte
The face of men: close-up belangrijk bij tonen van menselijk gelaat
- Gezichtsexpressie
- Close-up gezicht maakt ons los van ruimte
- Betekenis afhankelijk van samenhang
- Stille monoloog + microfysiognomie
Aparte positie van Balazs:
