Samenvatting samenvattende nota's pathogenese bij de mens

PATHOGENESE BIJ DE MENS
Cardiologie: risicofactoren → verwikkelingen ..........................................................................2
Orgaanschade door chronische virale infecties: HCV ................................................................9
Genetische aandoeningen ..................................................................................................... 16
Neurologische aandoeningen ................................................................................................ 32
Nutritionele pathologie .......................................................................................................... 43
Chronische Artritis – Reumatoïde artritis ................................................................................ 50
Chronische inflammatoire darmziekten (IBD) ......................................................................... 58
Verhoogde bloed-concentraties hormonen ............................................................................ 73
Oncologie: colorectaal carcinoom ......................................................................................... 82
Shock ................................................................................................................................... 88




1

,Cardiologie: risicofactoren → verwikkelingen
− Cardiovasculaire mortaliteit
• Coronaire mortaliteit
• Mortaliteit t.g.v. cerebrovasculaire accidenten
− Risico is sterk afhankelijk van het aantal risicofactoren

Atherosclerose
Mechanisme
− Kenmerken van populatie
• Lang levend
• Rokers
• Voeding rijk aan dierlijke vetten = verzadigde vetzuren
• Voeding arm aan groenten en fruit = antioxiderend
• Weinig fysieke activiteit
− Aantasting grote en middelgrote slagaders
! voorkeur voor vertakkingen met verhoogde oscillatory shear stress
Bv. carotisbifurcatie, coronaire stress, nierarteriën, …
• Bouw aders
o Tunica intima: enkele laag endotheelcellen
o Tunica media: GSW
o Tunica adventitia: fibroblasten
! gescheiden door lamina elastica interna en externa
• Endotheelcel-dysfunctie (roken vormt voegen tussen cellen)
+ adhesie van ICAM-1 en VCAM-1 (monocyten adheren)
o Minder productie vaatrelaxerende stoffen: prostacycline – NO – EDHF
o Minder werking tegen plaatjesaggregatie
! deze stellen vasoconstrictorische stoffen vrij: serotonine – thromboxane
 Verhoogde doorlaatbaarheid voor LDL (onomkeerbaar)
+ infiltratie van inflammatoire cellen in subendotheliale laag
 Monocyten differentiëren tot macrofagen en nemen LDL op
= vervorming tot schuimcellen met vrijstelling cytokines: inflammatoire omgeving
 GSW proliferatie: vorming collageen en dus fibreus kapsel rond lipidekern
+ GSW veroudering: vrijstelling cytokines
 GSW apoptose
+ activatie matrix degraderende enzymen
 Plaque scheurt open: plaatjes hechten en brengen trombose op gang
! partiële klonter kan opnieuw overgroeid worden door endotheel




2

, − Passieve laag ➔ actieve laag: i.f.v. shear stress
• Weinig stress: laminaire stroom raakt niet tot hoekje
 Gebied dat ongebruikt is in economie zetten
 Krimpen van vat

Risicofactoren
! atherosclerose komt bij iedereen voor ongeacht gezondheid
 factoren met multiplicatief effect
! stress is een niet onafhankelijke risicofactor: niet multiplicatief

− Lokale factoren: turbulente en laminaire flowen
− Systemische factoren
• Biologische factoren
o Hoge bloeddruk
o Hoge glycemie
o LDL-cholesterol
o Overgewicht/obesitas
• Levensstijlfactoren
o Roken
o Ongezond eten
o Alcoholmisbruik
o Geen lichaamsbeweging
• Uitgebreidere factoren
o Vaste
- Leeftijd
- Geslacht
- Genetica
- Ras
o Aanpasbare
- Inkomen
- Opleiding
- Levensomstandigheden
- Werkomstandigheden

Ziektebeeld
− Silentieuze evolutie van atherosclerose
• Symptoomloos over vele, tientallen jaren
• Gestoorde vasomotoriek
o Gebrekkige vasodilatatie bij inspanningen
o Vasospasmen
= endotheliale dysfunctie leidend tot vasoconstrictie
• Stabiele inspanningsgebonden angor pectoris
OF claudicatio intermittens
• Atherothrombose: plotse dood – instabiele angor – myocardinfarct – CVA – …
! Slechts symptomen bij hemodynamisch significante vernauwing of trombose




3

, − Aantasting van organen
• Coronair ischemische aandoeningen
o Angor pectoris
o Myocardinfarct
o Hartfalen
• Arteriële insufficiëntie van onderste ledematen
o Claudicatio intermittens
o Ulceraties
o Gangreen
• Vernauwing van nierslagaders
o Renovasculaire hypertensie
o Nierinsufficiëntie = organen bevloeid door eindarteriën:
• Dilataties van de aorta (hart) 1 verkalking voldoende voor pathologie
o Dissectie en ruptuur
• Hersentrombose – bloedingen – aneurysmata
o Cerebrovasculaire accidenten
! verlamming kan ischemisch of embolisch
= klonter vanuit hart naar hoofd via voorkamerfibrillatie
• Aantasting van mesenterische bloedvaten
o Intestinale angor
o Darminfarct

Preventieve behandeling
− Primaire preventie op niveau van populatie
= veranderingen van levensstijl en omgeving te promoten zonder individueel onderzoek
• Niet roken
• Voldoende fysieke activiteit
• Gezonde voedingkeuzes
• Vermijden van overgewicht
• Bloeddruk minder dan 140/90 mm/Hg
• Serum cholesterol van minder dan 190 mg% of 5 mmol/l
− Primaire preventie van hoog-risico personen
− Secundaire preventie

Coronaire ischaemie
Onderliggend ziektemechanisme
− O2 (en nutriënten) verbruik groter dan het aanbod
• Begrippen
o Aanbod: formule van Poiseuille = R = 8*n*l//π*r4
➔ bepaald door weerstand
o Verbruik: O2 toevoer * O2 extractie
➔ bepaald door
▪ Hartfrequentie
▪ Systolische (afterload) en diastolische (preload) wandspanning
▪ Myocardiale contractiliteit
! geen aanpassing mogelijk in O2 afgave naar myocard


4