JEUGDBESCHERMINGSRECHT
INHOUD
Deel I: Begrip en beginselen ..................................................................................................................4
Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving en situering (p. 1-5) ........................................................................4
Jeugdbeschermingsrecht sensu lato: .............................................................................................4
Jeugdbeschermingsrecht sensu stricto: .........................................................................................4
Twee soorten hulpverlening ...........................................................................................................5
Twee (drie) doelgroepen ................................................................................................................5
Twee bevoegdheidsniveaus ...........................................................................................................6
Hoofstuk 2 algemene beginselen (p. 7-15) .........................................................................................6
§1 Recht sui generis ......................................................................................................................6
§2 respect voor de rechten van het kind ..........................................................................................8
§3 Gezinsgerichtheid .....................................................................................................................8
§4 Subsidiariteit ............................................................................................................................9
§5 Differentiatie hulpverleningsaanbod ..........................................................................................9
§6 Essentieel hulpverlenend karakter ........................................................................................... 10
deel II: historiek van het jeugdbeschermingsrecht (p. 17-26) ................................................................. 10
Hoofstuk 1: de evolutie tot de wet van 8 april 1965 ........................................................................... 10
§1. voor de wet van 1912 ............................................................................................................. 10
§2. De wet van 15 mei 1912- wet op de kinderbescherming ......................................................... 11
§3. De wet van 8 april 1965 – wet op de jeugdbescherming .......................................................... 12
Hoofstuk 2: de communautarisering van de jeugdbescherming (p 27-32 en 115-140) =>
bevoegdheidsverdeling ................................................................................................................... 13
§1. Eerste stap: de staatshervorming van 1980 ............................................................................. 13
§2. Tweede stap: de staatshervorming van 1988 ........................................................................... 14
§3. Derde stap: de staatshervorming van 2014 .............................................................................. 14
deel III: bevoegdheidsverdeling inzake jeugdbescherming .................................................................... 15
hoofdstuk 1: het beginsel: BEVOEGDHEID VAN GEMEENSCHAPPEN ................................................ 15
§1. Begrip Jeugdbescherming ...................................................................................................... 15
§2. jeugddelinquentierecht .......................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 2: de uitzonderingen ................................................................................................... 16
5 uitzonderingen ......................................................................................................................... 16
hoofdstuk 3 : de Territoriale toepasselijkheid Gemeenschapsdecreten ............................................. 18
deel IV Internationaal en grondwettelijk kader ..................................................................................... 19
Plan ........................................................................................................................................... 20
1
, hoofstuk 1 Mondiale instrumenten .................................................................................................. 20
§1. instrumenten van de Verenigde naties .................................................................................... 20
hoofdstuk 2: europese instrumenten ............................................................................................... 22
§1. instrumenten van de raad van Europa ..................................................................................... 22
§2. instrumenten van de europese unie ........................................................................................ 23
hoofdstuk 3: Doorwerking instrumenten .......................................................................................... 23
Deel V jeugdhulprecht in Vlaanderen .................................................................................................. 24
hoofdstuk 1: totstandkoming integrale jeugdhulp (Handboek p. 33-37 en 145-147) ........................... 25
Ontstaansgeschiedenis IJH ......................................................................................................... 25
hoofdstuk 2: Toepassingsgebied ..................................................................................................... 28
§1. Interventiegronden: ............................................................................................................... 28
§2. Cliënten ................................................................................................................................ 29
§3. Sectoren en voorzieningen ..................................................................................................... 29
§4. Andere vormen van interventies en bescherming ..................................................................... 30
hoofdstuk 3 : Basisprincipes IJH ...................................................................................................... 30
hoofdstuk 4: Recht op jeugdhulp ..................................................................................................... 31
hoofdstuk 5: Vrijwillige jeugdhulp (Handboek p. 174-198) ................................................................ 31
§1. ‘Vrijwillig’ .............................................................................................................................. 31
§2. Modulering ............................................................................................................................ 32
§3. Rechtstreeks toegankelijke hulp ............................................................................................. 33
§4. Niet rechtstreeks toegankelijke hulp ....................................................................................... 34
§5. Crisisjeugdhulpverlening ........................................................................................................ 37
§6. Vertrouwenspersoon minderjarige/ouders .............................................................................. 37
§7. Cliëntoverleg ......................................................................................................................... 38
§8. Bemiddeling .......................................................................................................................... 38
hoofdstuk 6: Gemandateerde jeugdhulpverlening in verontrustende situaties (Handboek p. 155-161 en
199-208) ........................................................................................................................................ 39
§1. definitie Verontrustende situatie ............................................................................................. 40
§2. Oud’ POS-begrip .................................................................................................................... 40
§3. Verontrustende situaties ........................................................................................................ 40
§4. Verantwoordelijkheid hulpverleners........................................................................................ 41
§5. *Gedeelde verantwoordelijkheid hulpverleners ....................................................................... 41
§6. Gemandateerde voorzieningen ............................................................................................... 42
hoofdstuk 7: Gerechtelijke jeugdhulp (Handboek p. 209-241)........................................................... 44
§1. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: ‘regulier’ ............................................................................. 44
§2. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: hoogdringendheid ............................................................... 45
§3. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: MOF-dossier ....................................................................... 46
2
, §4. Gegevensoverdracht vrijwillige-gerechtelijke jeugdhulp ........................................................... 47
§5. Gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen ...................................................................................... 48
Deel VI: jeugddelinquentierecht in vlaanderen (Handboek p. 38-49, 271-272 en 437-439) ...................... 52
hoofdstuk 1: toepassingsgebied ...................................................................................................... 58
§1. Interventiegronden (Handboek p. 273-286)............................................................................. 58
§2. Leeftijdsgrenzen .................................................................................................................... 62
Hoofdstuk 2: principes (Handboek p. 287-292) ................................................................................ 64
§1. Beginselen van behoorlijke rechtsbedeling .............................................................................. 64
§2. Uitgangspunten en basisprincipes jeugddelinquentiedecreet ................................................... 64
Hoofdstuk 3: basisprocedure (Handboek p. 318-320) ...................................................................... 67
Hoofdstuk 4: Detectie & feitenonderzoek (Handboek p. 293-297 en 304-317) ................................... 69
§1. Actoren ................................................................................................................................. 69
§2. onderzoeksdaden .................................................................................................................. 72
§3. Arrestatie .............................................................................................................................. 72
Hoofdstuk 5: Afhandeling Openbaar Ministerie (Handboek p. 321-340) ............................................. 73
§1. bemiddeling .......................................................................................................................... 74
§2. seponering ............................................................................................................................ 76
§3. Aanbod ‘positief project’ ........................................................................................................ 77
§4. Mogelijkheden OM-overzicht .................................................................................................. 78
Hoofdstuk 6: gerechtelijke afhandeling ............................................................................................ 80
§1. actoren (p. 297-304) .............................................................................................................. 80
§2. algemeen (p. 341-345) ........................................................................................................... 82
§3. Hoorrecht, videoconferentie en bijstand van een advocaat ...................................................... 83
§4. Betrekken van ouders / opvoedingsverantwoordelijken ............................................................ 84
§5. Positie slachtoffers ................................................................................................................ 84
§6. Beslissingsfactoren ............................................................................................................... 84
§7. Voorrangsregeling .................................................................................................................. 85
Hoofdstuk 7: voorbereidende rechtspleging (Handboek p. 312-314, 346-378 en 437-439) ................. 85
§1. Onderzoek naar de persoon en de leefomgeving ...................................................................... 85
§2. Antwoorden tijdens voorbereidende rechtspleging .................................................................. 86
§3. Herstelrechtelijk aanbod ........................................................................................................ 87
§4. Voorstel ‘positief project’ ....................................................................................................... 89
§5. Ambulante maatregel ............................................................................................................ 90
§6. Opleggen van voorwaarden .................................................................................................... 90
§7. Elektronische monitoring ....................................................................................................... 94
§8. For-K plaatsing ...................................................................................................................... 96
§9. Plaatsingsmaatregelen .......................................................................................................... 96
3
, §10. Duur van de voorbereidende rechtspleging .......................................................................... 101
Hoofdstuk 8: berechting ten gronde (Handboek p. 379-416 en 437-439) ......................................... 102
§1. Beoordelingsvrijheid jeugdrechtbank .................................................................................... 102
§2. Onpartijdigheid van de rechter.............................................................................................. 103
§3. Aard van de maatregelen/sancties? ...................................................................................... 104
§4. Antwoorden ‘ten gronde’ ...................................................................................................... 105
§5. Herziening ! ......................................................................................................................... 115
§6. Inwerkingtreding en overgangsbepalingen ............................................................................. 115
§7. Enkele bedenkingen ............................................................................................................. 115
Hoofdstuk 9 Uithandengeving (Handboek p. 417-436) ................................................................... 116
§1. toepassingsgebied ............................................................................................................... 116
§2. voorwaarden ....................................................................................................................... 117
§3. Procedure ........................................................................................................................... 117
§4. Gevolgen van de beslissing tot uithandengeving .................................................................... 118
§5. Traject na uithandengeving ................................................................................................... 119
§6. beoordeling ......................................................................................................................... 120
DEEL I: BEGRIP EN BEGINSELEN
HOOFDSTUK 1: BEGRIPSOMSCHRIJVING EN SITUERING (P. 1-5)
JEUGDBESCHERMINGSRECHT SENSU LATO:
geheel van juridische regels die het welzijn en de ontplooiing van jongeren beogen te bevorderen en te
waarborgen
• burgerrechtelijk statuut
• welzijnsrecht
• sociaal recht
• onderwijs
• strafrechtelijke bescherming
• …
JEUGDBESCHERMINGSRECHT SENSU STRICTO:
« Het geheel van juridische regels betreffende de overheidsinterventie, d.m.v. specifieke instellingen of
voorzieningen, met het oog op bijstand aan jongeren wier welzijn of ontplooiing onvoldoende wordt
gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemeen-maatschappelijke voorzieningen. »
• Complexe definitie
4
, • Komt uit 1996 en was toen correct maar door de evolutie gaan we toch moeten nuanceren of
veranderen
• Overheidsinterventie: optreden vd overheid in aantal situaties
o Niet bv jongeren die winkeldiefstal plegen (dit is aan de opvoeding)
• Specifieke instellingen of voorzieningen indien hun welzijn onvoldoende w gewaarborgd door
gezinsmilieu en voorzieningen: prioriteit aan gezinsmilieu en opvoeding
o Jeugdbescherming pas indien specifieke vragen of noden (specifieke instellingen of
voorzieningen)
o Dus niet gewoon het kindergeld ocmw (algemeen-maatschappelijke voorziening)
• Evolutie van bijzondere jeugdbijstand naar integrale jeugdbijstand → daarom is deze
definitie niet meer up to date
TWEE SOORTEN HULPVERLENING
buitengerechtelijke/sociale/vrijwillige
• zonder tussenkomst rechter
• op vrijwillige basis via jeugdhulporganen in Vlaanderen : jeugdhulpaanbieders, intersectorale
toegangspoort, gemandateerde voorzieningen
gerechtelijke/gedwongen
• jeugdrechter bevoegd om te oordelen en maatregelen op te leggen => gedwongen interventie
door rechterlijke beslissing
• in Vlaanderen: jeugdrechtbank, OM/parket, sociale dienst
TWEE (DRIE) DOELGROEPEN
1)VOS’sen (→jeugdhulprecht = integrale jeugdhulp (art. 2, 54° Decreet Integrale Jeugdhulp))
• VOS = verontrustende situatie
• Vroeger verontrustende opvoedingssituatie maar de opvoeding is weggelaten want het
gaat niet enkel om opvoeding
2)MOF’ers / jeugddelinquenten (→jeugddelinquentierecht)
• MOF = als misdrijf omschreven feit gepleegd door minderjarige (art 2, 7° JDD)
• Vervangen door het woord ‘jeugddelict’ in het decreet
• Gebruikt om onderscheid te maken tussen gewone delicten en jeugddelicten
Wanneer een jongere tot beiden behoord: kwalificatieswitch
• In dit geval zal men eerder een MOF-vordering opstarten omdat dit sneller toegang geeft
dan de instelling van een VOS-vordering
3)(geesteszieken)
• Binnen jeugdhulp en jeugddelinquentiesysteem zijn er een aantal bepalingen maar daarnaast is
er ook een specifiek decreet over gedwongen opnames die ook op jeugd vt is (met enige verschil
tussen jeugd en volwassenen dat bij de jeugd het de jeugdrechter is die beslist)
5
, • Bv. Gedwongen observatie, verblijf psychische dienst, verpleging in gezin
TWEE BEVOEGDHEIDSNIVEAUS
• federaal (rood)
• gemeenschappen (geel)
Verontrustende situatie: kan gerechtelijk (indien bv de ouders niet willen meewerken) en vrijwillig
Jeugddelict: bijna altijd gerechtelijk, maar kan ook vrijwillig want uitgebreid herstelrechtelijk aanbod (kan
enkel worden opgestart indien betrokkene instemming geeft)
Administratieve sancties: geen apart systeem, er zijn verschillende vormen van en afh van welke materie
is federaal of gemeenschappen van toepassing (daarom geen kleur)
HOOFSTUK 2 ALGEMENE BEGINSELEN (P. 7-15)
1. Recht sui generis
2. Respect voor de rechten van het kind
3. Gezinsgerichtheid
4. Subsidiariteit
5. Differentiatie van de interventies
6. Essentieel hulpverlenend karakter
§1 RECHT SUI GENERIS
• Geen aparte rechtstak, wel een afzonderlijk rechtsysteem
• Onderdeel publiekrecht
• Band met andere rechtstakken :
6
INHOUD
Deel I: Begrip en beginselen ..................................................................................................................4
Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving en situering (p. 1-5) ........................................................................4
Jeugdbeschermingsrecht sensu lato: .............................................................................................4
Jeugdbeschermingsrecht sensu stricto: .........................................................................................4
Twee soorten hulpverlening ...........................................................................................................5
Twee (drie) doelgroepen ................................................................................................................5
Twee bevoegdheidsniveaus ...........................................................................................................6
Hoofstuk 2 algemene beginselen (p. 7-15) .........................................................................................6
§1 Recht sui generis ......................................................................................................................6
§2 respect voor de rechten van het kind ..........................................................................................8
§3 Gezinsgerichtheid .....................................................................................................................8
§4 Subsidiariteit ............................................................................................................................9
§5 Differentiatie hulpverleningsaanbod ..........................................................................................9
§6 Essentieel hulpverlenend karakter ........................................................................................... 10
deel II: historiek van het jeugdbeschermingsrecht (p. 17-26) ................................................................. 10
Hoofstuk 1: de evolutie tot de wet van 8 april 1965 ........................................................................... 10
§1. voor de wet van 1912 ............................................................................................................. 10
§2. De wet van 15 mei 1912- wet op de kinderbescherming ......................................................... 11
§3. De wet van 8 april 1965 – wet op de jeugdbescherming .......................................................... 12
Hoofstuk 2: de communautarisering van de jeugdbescherming (p 27-32 en 115-140) =>
bevoegdheidsverdeling ................................................................................................................... 13
§1. Eerste stap: de staatshervorming van 1980 ............................................................................. 13
§2. Tweede stap: de staatshervorming van 1988 ........................................................................... 14
§3. Derde stap: de staatshervorming van 2014 .............................................................................. 14
deel III: bevoegdheidsverdeling inzake jeugdbescherming .................................................................... 15
hoofdstuk 1: het beginsel: BEVOEGDHEID VAN GEMEENSCHAPPEN ................................................ 15
§1. Begrip Jeugdbescherming ...................................................................................................... 15
§2. jeugddelinquentierecht .......................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 2: de uitzonderingen ................................................................................................... 16
5 uitzonderingen ......................................................................................................................... 16
hoofdstuk 3 : de Territoriale toepasselijkheid Gemeenschapsdecreten ............................................. 18
deel IV Internationaal en grondwettelijk kader ..................................................................................... 19
Plan ........................................................................................................................................... 20
1
, hoofstuk 1 Mondiale instrumenten .................................................................................................. 20
§1. instrumenten van de Verenigde naties .................................................................................... 20
hoofdstuk 2: europese instrumenten ............................................................................................... 22
§1. instrumenten van de raad van Europa ..................................................................................... 22
§2. instrumenten van de europese unie ........................................................................................ 23
hoofdstuk 3: Doorwerking instrumenten .......................................................................................... 23
Deel V jeugdhulprecht in Vlaanderen .................................................................................................. 24
hoofdstuk 1: totstandkoming integrale jeugdhulp (Handboek p. 33-37 en 145-147) ........................... 25
Ontstaansgeschiedenis IJH ......................................................................................................... 25
hoofdstuk 2: Toepassingsgebied ..................................................................................................... 28
§1. Interventiegronden: ............................................................................................................... 28
§2. Cliënten ................................................................................................................................ 29
§3. Sectoren en voorzieningen ..................................................................................................... 29
§4. Andere vormen van interventies en bescherming ..................................................................... 30
hoofdstuk 3 : Basisprincipes IJH ...................................................................................................... 30
hoofdstuk 4: Recht op jeugdhulp ..................................................................................................... 31
hoofdstuk 5: Vrijwillige jeugdhulp (Handboek p. 174-198) ................................................................ 31
§1. ‘Vrijwillig’ .............................................................................................................................. 31
§2. Modulering ............................................................................................................................ 32
§3. Rechtstreeks toegankelijke hulp ............................................................................................. 33
§4. Niet rechtstreeks toegankelijke hulp ....................................................................................... 34
§5. Crisisjeugdhulpverlening ........................................................................................................ 37
§6. Vertrouwenspersoon minderjarige/ouders .............................................................................. 37
§7. Cliëntoverleg ......................................................................................................................... 38
§8. Bemiddeling .......................................................................................................................... 38
hoofdstuk 6: Gemandateerde jeugdhulpverlening in verontrustende situaties (Handboek p. 155-161 en
199-208) ........................................................................................................................................ 39
§1. definitie Verontrustende situatie ............................................................................................. 40
§2. Oud’ POS-begrip .................................................................................................................... 40
§3. Verontrustende situaties ........................................................................................................ 40
§4. Verantwoordelijkheid hulpverleners........................................................................................ 41
§5. *Gedeelde verantwoordelijkheid hulpverleners ....................................................................... 41
§6. Gemandateerde voorzieningen ............................................................................................... 42
hoofdstuk 7: Gerechtelijke jeugdhulp (Handboek p. 209-241)........................................................... 44
§1. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: ‘regulier’ ............................................................................. 44
§2. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: hoogdringendheid ............................................................... 45
§3. Vorderingsgrond jeugdrechtbank: MOF-dossier ....................................................................... 46
2
, §4. Gegevensoverdracht vrijwillige-gerechtelijke jeugdhulp ........................................................... 47
§5. Gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen ...................................................................................... 48
Deel VI: jeugddelinquentierecht in vlaanderen (Handboek p. 38-49, 271-272 en 437-439) ...................... 52
hoofdstuk 1: toepassingsgebied ...................................................................................................... 58
§1. Interventiegronden (Handboek p. 273-286)............................................................................. 58
§2. Leeftijdsgrenzen .................................................................................................................... 62
Hoofdstuk 2: principes (Handboek p. 287-292) ................................................................................ 64
§1. Beginselen van behoorlijke rechtsbedeling .............................................................................. 64
§2. Uitgangspunten en basisprincipes jeugddelinquentiedecreet ................................................... 64
Hoofdstuk 3: basisprocedure (Handboek p. 318-320) ...................................................................... 67
Hoofdstuk 4: Detectie & feitenonderzoek (Handboek p. 293-297 en 304-317) ................................... 69
§1. Actoren ................................................................................................................................. 69
§2. onderzoeksdaden .................................................................................................................. 72
§3. Arrestatie .............................................................................................................................. 72
Hoofdstuk 5: Afhandeling Openbaar Ministerie (Handboek p. 321-340) ............................................. 73
§1. bemiddeling .......................................................................................................................... 74
§2. seponering ............................................................................................................................ 76
§3. Aanbod ‘positief project’ ........................................................................................................ 77
§4. Mogelijkheden OM-overzicht .................................................................................................. 78
Hoofdstuk 6: gerechtelijke afhandeling ............................................................................................ 80
§1. actoren (p. 297-304) .............................................................................................................. 80
§2. algemeen (p. 341-345) ........................................................................................................... 82
§3. Hoorrecht, videoconferentie en bijstand van een advocaat ...................................................... 83
§4. Betrekken van ouders / opvoedingsverantwoordelijken ............................................................ 84
§5. Positie slachtoffers ................................................................................................................ 84
§6. Beslissingsfactoren ............................................................................................................... 84
§7. Voorrangsregeling .................................................................................................................. 85
Hoofdstuk 7: voorbereidende rechtspleging (Handboek p. 312-314, 346-378 en 437-439) ................. 85
§1. Onderzoek naar de persoon en de leefomgeving ...................................................................... 85
§2. Antwoorden tijdens voorbereidende rechtspleging .................................................................. 86
§3. Herstelrechtelijk aanbod ........................................................................................................ 87
§4. Voorstel ‘positief project’ ....................................................................................................... 89
§5. Ambulante maatregel ............................................................................................................ 90
§6. Opleggen van voorwaarden .................................................................................................... 90
§7. Elektronische monitoring ....................................................................................................... 94
§8. For-K plaatsing ...................................................................................................................... 96
§9. Plaatsingsmaatregelen .......................................................................................................... 96
3
, §10. Duur van de voorbereidende rechtspleging .......................................................................... 101
Hoofdstuk 8: berechting ten gronde (Handboek p. 379-416 en 437-439) ......................................... 102
§1. Beoordelingsvrijheid jeugdrechtbank .................................................................................... 102
§2. Onpartijdigheid van de rechter.............................................................................................. 103
§3. Aard van de maatregelen/sancties? ...................................................................................... 104
§4. Antwoorden ‘ten gronde’ ...................................................................................................... 105
§5. Herziening ! ......................................................................................................................... 115
§6. Inwerkingtreding en overgangsbepalingen ............................................................................. 115
§7. Enkele bedenkingen ............................................................................................................. 115
Hoofdstuk 9 Uithandengeving (Handboek p. 417-436) ................................................................... 116
§1. toepassingsgebied ............................................................................................................... 116
§2. voorwaarden ....................................................................................................................... 117
§3. Procedure ........................................................................................................................... 117
§4. Gevolgen van de beslissing tot uithandengeving .................................................................... 118
§5. Traject na uithandengeving ................................................................................................... 119
§6. beoordeling ......................................................................................................................... 120
DEEL I: BEGRIP EN BEGINSELEN
HOOFDSTUK 1: BEGRIPSOMSCHRIJVING EN SITUERING (P. 1-5)
JEUGDBESCHERMINGSRECHT SENSU LATO:
geheel van juridische regels die het welzijn en de ontplooiing van jongeren beogen te bevorderen en te
waarborgen
• burgerrechtelijk statuut
• welzijnsrecht
• sociaal recht
• onderwijs
• strafrechtelijke bescherming
• …
JEUGDBESCHERMINGSRECHT SENSU STRICTO:
« Het geheel van juridische regels betreffende de overheidsinterventie, d.m.v. specifieke instellingen of
voorzieningen, met het oog op bijstand aan jongeren wier welzijn of ontplooiing onvoldoende wordt
gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemeen-maatschappelijke voorzieningen. »
• Complexe definitie
4
, • Komt uit 1996 en was toen correct maar door de evolutie gaan we toch moeten nuanceren of
veranderen
• Overheidsinterventie: optreden vd overheid in aantal situaties
o Niet bv jongeren die winkeldiefstal plegen (dit is aan de opvoeding)
• Specifieke instellingen of voorzieningen indien hun welzijn onvoldoende w gewaarborgd door
gezinsmilieu en voorzieningen: prioriteit aan gezinsmilieu en opvoeding
o Jeugdbescherming pas indien specifieke vragen of noden (specifieke instellingen of
voorzieningen)
o Dus niet gewoon het kindergeld ocmw (algemeen-maatschappelijke voorziening)
• Evolutie van bijzondere jeugdbijstand naar integrale jeugdbijstand → daarom is deze
definitie niet meer up to date
TWEE SOORTEN HULPVERLENING
buitengerechtelijke/sociale/vrijwillige
• zonder tussenkomst rechter
• op vrijwillige basis via jeugdhulporganen in Vlaanderen : jeugdhulpaanbieders, intersectorale
toegangspoort, gemandateerde voorzieningen
gerechtelijke/gedwongen
• jeugdrechter bevoegd om te oordelen en maatregelen op te leggen => gedwongen interventie
door rechterlijke beslissing
• in Vlaanderen: jeugdrechtbank, OM/parket, sociale dienst
TWEE (DRIE) DOELGROEPEN
1)VOS’sen (→jeugdhulprecht = integrale jeugdhulp (art. 2, 54° Decreet Integrale Jeugdhulp))
• VOS = verontrustende situatie
• Vroeger verontrustende opvoedingssituatie maar de opvoeding is weggelaten want het
gaat niet enkel om opvoeding
2)MOF’ers / jeugddelinquenten (→jeugddelinquentierecht)
• MOF = als misdrijf omschreven feit gepleegd door minderjarige (art 2, 7° JDD)
• Vervangen door het woord ‘jeugddelict’ in het decreet
• Gebruikt om onderscheid te maken tussen gewone delicten en jeugddelicten
Wanneer een jongere tot beiden behoord: kwalificatieswitch
• In dit geval zal men eerder een MOF-vordering opstarten omdat dit sneller toegang geeft
dan de instelling van een VOS-vordering
3)(geesteszieken)
• Binnen jeugdhulp en jeugddelinquentiesysteem zijn er een aantal bepalingen maar daarnaast is
er ook een specifiek decreet over gedwongen opnames die ook op jeugd vt is (met enige verschil
tussen jeugd en volwassenen dat bij de jeugd het de jeugdrechter is die beslist)
5
, • Bv. Gedwongen observatie, verblijf psychische dienst, verpleging in gezin
TWEE BEVOEGDHEIDSNIVEAUS
• federaal (rood)
• gemeenschappen (geel)
Verontrustende situatie: kan gerechtelijk (indien bv de ouders niet willen meewerken) en vrijwillig
Jeugddelict: bijna altijd gerechtelijk, maar kan ook vrijwillig want uitgebreid herstelrechtelijk aanbod (kan
enkel worden opgestart indien betrokkene instemming geeft)
Administratieve sancties: geen apart systeem, er zijn verschillende vormen van en afh van welke materie
is federaal of gemeenschappen van toepassing (daarom geen kleur)
HOOFSTUK 2 ALGEMENE BEGINSELEN (P. 7-15)
1. Recht sui generis
2. Respect voor de rechten van het kind
3. Gezinsgerichtheid
4. Subsidiariteit
5. Differentiatie van de interventies
6. Essentieel hulpverlenend karakter
§1 RECHT SUI GENERIS
• Geen aparte rechtstak, wel een afzonderlijk rechtsysteem
• Onderdeel publiekrecht
• Band met andere rechtstakken :
6
