ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
,ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
,ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
, ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
1. Bestuursrecht
1.1 Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht, dat ook wel administratief recht wordt genoemd, regelt hoe de overheid
mag ingrijpen in het maatschappelijk leven. Dit rechtsgebied zorgt ervoor dat het bestuur,
zoals gemeenten en provincies, niet zomaar mag handelen. Een bestuursorgaan mag alleen
iets doen als daar een wettelijke basis voor is.
Dit heet het legaliteitsbeginsel. Recent onderzoek laat zien dat dit beginsel belangrijker wordt
door digitalisering, omdat burgers hun rechten digitaal makkelijker kunnen afdwingen
(Brenninkmeijer & Van der Vlies, 2023).
Het bestuur heeft altijd een wettelijke grondslag nodig voor zijn besluiten en moet de
verschillende belangen zorgvuldig afwegen. Dit zijn de belangrijkste uitgangspunten van
bestuurlijk handelen.
1.2 Wat is het legaliteitsbeginsel?
Het legaliteitsbeginsel betekent dat er voor iedere handeling van het bestuur een basis in de
wet moet zijn. Zonder een wet mag het bestuur niets doen. Dit beginsel kan gecontroleerd
worden door de rechter en komt voort uit de democratische rechtsstaat.
Zo staat in de Grondwet (art. 18) het recht op rechtsbijstand en in art. 20 het recht op sociale
zekerheid. Nieuw onderzoek benadrukt dat digitalisering het belang van dit beginsel vergroot,
omdat algoritmen en geautomatiseerde besluiten ook aan wettelijke normen moeten voldoen
(Hoekstra & De Groot, 2024).
1.3 Wat is het specialiteitsbeginsel?
Volgens het specialiteitsbeginsel moet het bestuur een specifieke wettelijke taak uitvoeren en
mag het niet zomaar andere belangen meenemen. De wet bepaalt welk bestuursorgaan
bevoegd is en welke belangen het mag behartigen.
Dit staat bijvoorbeeld in art. 3:4 Awb. Onderzoekers wijzen erop dat bij grote projecten zoals
windmolenparken dit beginsel vaak onder druk staat omdat meerdere belangen tegelijkertijd
spelen (Jansen & De Boer, 2024).
De normstelling in het bestuursrecht is vaak verticaal opgebouwd: regels komen van
verschillende bestuurslagen.
Soms spelen ook meerdere wetten tegelijk een rol (horizontale normstelling). Als regels
tegenstrijdig zijn, geldt dat een hogere regel voorgaat.
,ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
,ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
, ncoi samenvatting bachelor hbo programma bestuurskunde hoofdzaken van het bestuursrecht 10e editie 2022
1. Bestuursrecht
1.1 Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht, dat ook wel administratief recht wordt genoemd, regelt hoe de overheid
mag ingrijpen in het maatschappelijk leven. Dit rechtsgebied zorgt ervoor dat het bestuur,
zoals gemeenten en provincies, niet zomaar mag handelen. Een bestuursorgaan mag alleen
iets doen als daar een wettelijke basis voor is.
Dit heet het legaliteitsbeginsel. Recent onderzoek laat zien dat dit beginsel belangrijker wordt
door digitalisering, omdat burgers hun rechten digitaal makkelijker kunnen afdwingen
(Brenninkmeijer & Van der Vlies, 2023).
Het bestuur heeft altijd een wettelijke grondslag nodig voor zijn besluiten en moet de
verschillende belangen zorgvuldig afwegen. Dit zijn de belangrijkste uitgangspunten van
bestuurlijk handelen.
1.2 Wat is het legaliteitsbeginsel?
Het legaliteitsbeginsel betekent dat er voor iedere handeling van het bestuur een basis in de
wet moet zijn. Zonder een wet mag het bestuur niets doen. Dit beginsel kan gecontroleerd
worden door de rechter en komt voort uit de democratische rechtsstaat.
Zo staat in de Grondwet (art. 18) het recht op rechtsbijstand en in art. 20 het recht op sociale
zekerheid. Nieuw onderzoek benadrukt dat digitalisering het belang van dit beginsel vergroot,
omdat algoritmen en geautomatiseerde besluiten ook aan wettelijke normen moeten voldoen
(Hoekstra & De Groot, 2024).
1.3 Wat is het specialiteitsbeginsel?
Volgens het specialiteitsbeginsel moet het bestuur een specifieke wettelijke taak uitvoeren en
mag het niet zomaar andere belangen meenemen. De wet bepaalt welk bestuursorgaan
bevoegd is en welke belangen het mag behartigen.
Dit staat bijvoorbeeld in art. 3:4 Awb. Onderzoekers wijzen erop dat bij grote projecten zoals
windmolenparken dit beginsel vaak onder druk staat omdat meerdere belangen tegelijkertijd
spelen (Jansen & De Boer, 2024).
De normstelling in het bestuursrecht is vaak verticaal opgebouwd: regels komen van
verschillende bestuurslagen.
Soms spelen ook meerdere wetten tegelijk een rol (horizontale normstelling). Als regels
tegenstrijdig zijn, geldt dat een hogere regel voorgaat.
