Samenvatting verzekeringsrecht

VERZEKERINGSRECHT
2024-2025

, I. DE VERZEKERINGSWERELD
1. WAAROM VERZEKEREN?

 Bescherming tegen talrijke en gevarieerde gevaren en risico’s (ziekte, ongeval,
brand, …)
→ Jezelf indekken voor een bepaalde vorm van schade
→ Betalen voor iets wat we hopelijk nooit gaan gebruiken
 Verschillende beschermingswijzen:
o Preventieve maatregelen
o Sparen
o Kostenspreiding over verschillende personen: solidariteit
 Probleem: beschermingswijzen bieden onvoldoende bescherming
o Preventie: soms ondoelmatig, soms onmogelijk, vaak ondoeltreffend
o Sparen: schade te groot, schade komt vroeger dan verwacht
o Solidariteit (vrijwillig of verplicht): heeft slechts betrekking op bepaalde
risico’s
 Oplossing: DE VERZEKERING
→ Verzekeren is een techniek die berust op een interpersonele (=tussen
verschillende personen) en intertemporele (= over de tijd verspreid) spreiding van
één of meer risico’s tussen de dragers van een gelijksoortig risico
-- Verzekeringsmaatschappij zal premies innen voor een brandverzekering,
autoverzekering … premies zullen voor dat soort risico gebruikt worden

2. DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN

Verzekeren is ontstaan uit de omstandigheden en noden die van de oudheid tot op heden
de menselijke verbeelding hebben getart en uitgedaagd

2.1 Vóór Christus

 Holbewoners: eerste kleine gemeenschappen
o mannen: jacht
o vrouwen: kinderen + landbouw
 Oogst – jacht – voorspoed – noodlot: zoenoffers aan de goden (= eerste
‘verzekeringspremies’)
 Eerste verzekeringssystemen in Egypte en Babylonië
o Egyptenaren geloofden in leven na de dood => eerste
begrafenisverenigingen (gemeenschappelijke kassen) – 2500 v. Chr.
o Hammoerabi, stichter van Babylonië – 1730 v. Chr. – eerste
verzekeringswetgever
282 artikelen (bv. karavaantochten: indien 1 iemand bestolen – solidariteit
van de hele groep)
 Grieken en Romeinen (200 v. Chr.)
o begrafenisfondsen voor minder gefortuneerde burgers – testamenten –
levenslange onderhoudsgelden (sterftetafels van Ulpianus)
-- Sterftetafels: voorspellen wat de levensverwachting was
o Grieken en Romeinen “lenen op bodemerij” (bestaat nog steeds ! Art. 1964
B.W.): geldschieter betaalt aan een reder een aanzienlijke som geld om het
schip reisklaar te maken; bij behouden terugkeer wordt een aanzienlijke
rente betaald bovenop het uitgekeerde kapitaal.



Pagina 1 van 117

,2.2 Na Christus

 Middeleeuwen - eerste gilden: vereniging tegen gevaar van volksverhuizingen en
terreurbenden
 12de eeuw: lijfrentemodel – Venetië: Montes profani: steden inden kapitaal in ruil
voor levenslange rente
 13de eeuw: verschillende vormen van leningen (woekkerrente) – Paus Gregorius
IX: 1234: verbod voor christenen om tegen intresten geld te lenen
 15de eeuw: ontstaan moderne verzekeringscontracten
o pandjeshuizen (berg van barmhartigheid)
o uitzetverzekeringen m.o.o. huwelijk: nonnen
 Eerste levensverzekeringen:
o eerder een gokspel (op matrozen, bekende personen zoals de paus, de
koning, …)
o 1774: Engelse wet: reglementering
o levensverzekeringen: Lorenzo Tonti => tontinebedingen
 Eerste schadeverzekeringen
o Lombardische zeeverzekering
o 1666: grote brand van Londen => ontstaan van premieverzekeringen én
niet alleen handelaars maar ook particulieren gaan zich verzekeren
 17de eeuw: Lloyds of Londen
(Edward Lloyd) – ‘brokers’ ↔ ‘underwriting members’
 19de eeuw: industriële vooruitgang => ontstaan van ongevallenverzekeringen
(vnl. arbeidsongevallenverzekering)
 20ste eeuw: auto => aansprakelijkheidsverzekeringen
 Steeds nieuwe risico’s:
o luchtvaart (vroeger en nu)
o Kernenergie
o milieurisico’s

2.3 Toekomst

 9/11: grootste verzekerde catastrofe ooit
o levensverzekeringen
o arbeidsongevallenverzekeringen
 polis: terrorismedekkingen in arbeidsongevallenverzekering, BA-auto, BA-brand en
ontploffing, brand eenvoudige risico’s, levensverzekering, ongevallenverzekering,
ziekteverzekering.
 Besluit: verzekeringsrecht steeds in beweging!
o Problemen met laster via internet
o Drones: inbreuken op privacy / AS door drones te besturen => vaak
uitgesloten in BA privéleven

Besluit

 Verzekeringsrecht steeds in beweging!
 Problemen met laster via internet
 Drones: inbreuken op privacy / AH door drones te besturen vaak uitgesloten in BA
privéleven


Pagina 2 van 117

, 3. SOORTEN VERZEKERINGEN


3.1 ALGEMEEN
 Verschillende classificaties
o schade- ↔ persoonsverzekering
o verzekering tot vergoeding van schade ↔ verzekering tot uitkering van een
vast bedrag
o verzekering ter bescherming van het patrimonium ↔ verzekering ter
bescherming van de personen ↔ verzekering ter bescherming van
aansprakelijkheid
o wettelijk verplichte verzekering ↔ contractueel verplichte verzekering ↔ vrij
te onderschrijven verzekering
 Wet op de Verzekeringen hanteert twee classificaties
o schade ↔ persoonsverzekering
o verzekering tot vergoeding van schade ↔ verzekering tot uitkering van een
vast bedrag


3.2 VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES
1. Schade- ↔ persoonsverzekering

A) Schadeverzekeringen

 art. 5, 15° WV
“verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van een onzeker
voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen”
 Bv. zaakverzekeringen (brandverzekering); rechtsbijstandsverzekeringen;
aansprakelijkheidsverzekeringen
 Artikelen 105 en 106 WV moeten steeds nageleefd worden

B) Persoonsverzekeringen

 art. 5, 16° WV
“verzekering waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van een
onzeker voorval dat iemands leven, fysische integriteit of gezinstoestand
aantast.”
o Voorval waardoor uw fysische integriteit wordt aangetast
 Bv. levensverzekeringen, ziekteverzekeringen, hospitalisatieverzekeringen (=
persoonsverzekeringen andere dan levensverzekeringen)
 Artikel 158 en 159 WV moeten nageleefd worden!

2. Verzekering tot vergoeding van schade ↔ verzekering tot uitkering van een vast
bedrag

A) Verzekering tot vergoeding van schade




Pagina 3 van 117