TAKENPORTFOLIO:
SOCIAAL WERK
IN EEN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF
XXX
Student Maatschappelijk werk
BASW in AO
Vives Hogeschool
Academiejaar 2024 - 2025
Docent Wendy Derynck
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 1
ti ti tf
, Inhoudstafel
OPDRACHT 1 POSITIONALITEIT & INTERSECTIONALITEIT 3
1. Persoonlijke re ec e op mijn posi onaliteit 3
1.1. Wat zijn mijn iden teitskenmerken? 3
1.2 re ec everslag 3
2. Toepassing van Intersec onaliteit in Sociaal Werk 5
2.1 Casus of voorbeeldsitua e uit “Praktrijkervaring & relec e” of “stage" 5
waarin een cliënt meerdere overlappende iden teitskenmerken hee .
2.2 analyse 5
OPDRACHT 2 SOCIAL WORK IN AN GLOBAL CONTEXT : REFLECTIE, ANALYSE & PRAKTRIJK 7
1. Samenva ng, analyse en re ec e van de tekst “Social work, class and the structural violence 7
of poverty”
2. Re ec e over de documentaire “Poverty, Inc” 8
2.1 Korte inhoud en kernboodschap 8
2.2 Hoe sluit de documentaire aan bij mijn tekst? 9
2.3 Welke uitdagingen en oplossingen worden in de documentaire besproken? 9
2.4 Welke lessen kunnen sociaal werkers hieruit trekken voor hun werk? 9
3. Re ec e over de “social work student connect webinar : Poverty aware and An -poverty 10
social work"
3.1 Korte samenva ng en kernboodschap van de webinar 10
3.2 Hoe sluit de webinar aan bij mijn hoofdtekst? 11
3.3 Re ec e op nieuwe inzichten: hoe verrijkt deze ervaring mijn begrip van sociaal werk? 12
3.4 Prak sche toepasbaarheid : hoe kan ik deze inzichten gebruiken in mijn job als sociaal 13
werker?
4. Samenva ng, analyse en re ec e van een lokaal sociaal vraagstuk: 13
de impact van slechte woonkwaliteit op het leven van mensen in armoede
(& het tekort aan sociale woningen)
4.1 Omschrijving van het lokale sociale vraagstuk en link met het mondiale thema/ 13
hoofdtekst.
4.2 Re ec e op de relevan e van de globale inzichten voor lokale sociale werkprak jken. 14
5. Individuele eindre ec e 15
BRONVERMELDING 16
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 2
fl ti tti
flfl tititifl flti tittiti titi fl tititi ti tf ti ti ft ti ti
, OPDRACHT 1
POSITIONALITEIT & INTERSECTIONALITEIT
1. Persoonlijke re ec e op mijn posi onaliteit
1.1. Wat zijn mijn iden teitskenmerken?
Kimberlé Crenshawi introduceerde het concept van intersec onaliteit om de interac es tussen
verschillende vormen van iden teit en de daarbij horende ongelijkheden of rasisme te analyseren. Volgens
haar kunnen iden teiten worden opgebouwd uit meerdere lagen die elkaar vervolgens beïnvloeden en
kruisen (TED, 2016). Bij mezelf kon ik volgende iden teitskenmerken benoemen :
Ras/huidskleur “wit" of het blanke ras
Biologisch geslacht vrouw
Genderiden teit vrouwelijk
Klasse of sociaal economische status middenklasse
Seksuele geaardheid hetero
Lichamelijke (dis)capaciteit sinds juli 2021 ongeneselijk ziek
Mentale (dis)capaciteit stabiel
Opleidingsniveau bachelor-na-bachelor (banaba)
Religie of geloofsovertuiging atheïst, wel katholiek opgevoed en gedoopt
Na onaliteit of migrantenstatus Belg met Belgische achtergrond
Materiële welvaart/eigendom huiseigenaar
Beroeps- en tewerkstellingsstatus momenteel inac ef wegens ziekte maar in een re-
integra e- en reoriënta etraject via de CM
Rela onele status gehuwd
Familiale status dochter van gescheiden ouders en zelf mama van
twee kinderen waarvan één kind zorgenkindje
1.2 Hoe beïnvloeden deze iden teitskenmerken mijn posi e in de maatschappij? Welke vormen
van privileges of vormen van onderdrukking ervaar ik op basis van deze kenmerken? Welke
e ect hee mijn posi onaliteit op mijn func oneren als sociaal werker? Re ec everslag :
Tot vier jaar geleden, voor mijn medische diagnose en gedwongen pauze op het werk, had ik alle nodige
iden teitskenmerken “op zak” om in onze kapitalis sche en kennisgerichte maatschappij goed te kunnen
gedijen. Blank en Belg zijn, hogere studies hebben genoten en een leidinggevende func e uitoefenen op
het werk met de daaraan gekoppelde verloning en status, vormen nu eenmaal iden teitskenmerken die een
belangrijke rol spelen in het verkrijgen van kansen op alle levensdomeinen van ons bestaan. Het feit dat ik
bijvoorbeeld blank ben, vormt een groot voordeel in een samenleving waarin wit-zijn nog steeds, alle
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 3
ti ti ti ff ti ti tift titi ti fl
ti tititi tf ti ti ti ti ti ti flti ti ti
, bewustwordingscampagnes rond rasisme en ongelijkheid ten spijt, veel privileges oplevert. Deze privileges
bieden mij niet alleen meer kansen maar ook minder structurele obstakels in vergelijking met mensen die te
maken hebben met discrimina e op basis van hun huidskleur of a omst. Ik denk hierbij spontaan aan het
zoeken naar een job of het huren van een appartement of huis. De hogere studies die ik heb genoten,
hebben mij niet alleen toegang verscha tot kennis maar ook mijn kansen vergroot op een interessante en
beter betaalde job. Mijn func e als leidinggevende, gecombineerd met een vast inkomen en bijkomende
legale voordelen zorgden vervolgens voor nanciële zekerheid zodat ook een woning kon aangescha
worden en een (weliswaar bescheiden) spaarpotje kon aangelegd worden. Mijn Belgische na onaliteit
biedt ook veel voordelen: het gee me de mogelijkheid om te reizen of werk te zoeken binnen de EU. Belg
zijn geef me ook toegang tot sociale voorzieningen, een juridisch systeem dat rekening houdt met mijn
grond- en arbeidsrechten die in veel landen helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn. Ook het gegeven dat ik
hetero ben en al bijna der g jaar een stabiel huwelijk heb met een partner uit dezelfde sociale klasse, levert
mij voordelen op. Het is duidelijk dat al deze kenmerken samen een versterkend e ect hadden en een
stevige basis vormden waarop ik mijn leven kon bouwen. Ze gaven mij een groot voordeel om een
guns ge maatschappelijke posi e te veroveren en te behouden.
Doch, zo eenvoudig is of blij het vaak niet. Iden teitskenmerken kunnen immers veranderen en daarmee
ook je maatschappelijke posi e of status. Dat brengt me probleemloos bij de tweede vraag: welke
privileges of onderdrukking ervaar ik bij mijn iden teitsswitch van gezonde vrouw in een leidinggevende
func e naar een langdurige zieke in een re-integra e- en reoriënta etraject van de CM? Het moet gezegd,
mijn recente medische diagnose hee een ingrijpende impact gehad op mijn leven. Ik was niet langer een
leidinggevende maar 'een zieke’. Mentaal maar ook nancieel hee dat gevolgen: mijn loon halveerde, de
nanciële extraatjes verdwenen en daarmee ook het bescheiden spaarpotje. Ook het sociale aspect weegt
door want zowel privé als op zakelijk niveau vallen de meeste contacten weg. Je ontvangt minder vaak
bezoek of wordt niet meer uitgenodigd om mee te gaan op restaurant of op reis. Het contact vermindert,
vervaagt. Als het goed gaat, heb je meer vrienden. Mijn ziekte hee ook andere consequen es:
(ver)bouwen bijvoorbeeld zit er niet meer in, een lening kan ik niet meer verkrijgen. Of wat mag ik
verwachten bij een toekoms g sollicita egesprek: krijg ik nog een eerlijke kans wanneer ik open kaart speel
over mijn diagnose? Ik vrees ervoor.
Sinds ik met ziekteverlof ben, heb ik via het reoriënta etraject van de CM wel de ruimte gekregen om mijn
toekomst opnieuw vorm te geven, hoe beperkt in jd deze misschien mag zijn. Dat ik nu thuis ben, gee
me ook de mogelijkheid om het volledige hulpverleningstraject van zoonlief - die vorig jaar enkele zware
diagnoses hee gekregen - mee te volgen en er op moeilijke momenten te kunnen zijn voor mijn gezin.
Momenteel volg ik dan ook de opleiding sociaal werk in afstandsonderwijs. En hoewel deze nieuwe rich ng
een lagere verloning en maatschappelijke status met zich zal meebrengen, voelt het als een kans om
opnieuw te beginnen, op een manier die me persoonlijk meer voldoening en meer balans zal bieden of
althans dat hoop ik toch.
Hiermee kaart ik dan ook de derde vraag aan : welk e ect hee mijn nieuw verworven posi e op mijn
toekoms g func oneren als sociaal werker? Naar mijn mening posi ef maar met enkele pi ge
uitdagingen. Alhoewel ik me al jd open - minded en empa sch vond, zijn er onvermijdelijk wel
vooroordelen, vaak onbewust. Door de recente diagnoses in ons gezin en de problemen die hiermee
gepaard gingen, heb ik de kans gekregen om verschillende zaken vanuit een ander perspec ef (bril) te
bekijken, andere referen ekaders te hanteren en diverse hulpverleningsorganisa es en trajecten van nabij
mee te maken. Ook de (vecht)scheiding van mijn eigen ouders, waarbij mijn toen 24-jarige mama nanciële
en psychische problemen kreeg, hee mijn mening over armoede, alcoholisme en psychische
a ankelijkheid doen herzien. Ik realiseer me dat ik alsnog bevoorrecht ben, ondanks de problemen en
veranderingen in mijn leven. Veel mensen hebben immers geen stabiele rela e, geen thuis of nanciële
bu er kunnen opbouwen voordat ze ziek of geconfronteerd werden met ongeluk of pech. Cliënten
bevinden zich vaak van jongs af aan in een uiterst fragiele situa e en moeten daarom steeds op een
menswaardige manier benaderd worden. Met het nodige respect voor hun mening en persoonlijkheid
zodat er samen naar oplossingen kan gezocht worden. Te perfec onis sch, te snel of moraliserend te werk
gaan, moet hierbij dan ook absoluut vermeden worden.
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 4
fifhff titi ti ft ti ti titi ft
ti tititi fttiti ft tift ft fi tf tititi fiti ff tiftfk
tiftti ti tift ti ti ff titi fiti tti
titi ft
, 2. Toepassing van Intersec onaliteit in Sociaal Werk
2.1 Geef een casus of voorbeeldsitua e uit “Praktrijkervaring & relec e” of “stage" waarin een
cliënt meerdere overlappende iden teitskenmerken hee :
Casus: Mevrouw Amira Hassan (*)
Mevrouw Amira Hassan is een 32-jarige Belgische vrouw met een migra eachtergrond. Ze is geboren in
België maar haar ouders komen uit Marokko. Amira is een alleenstaande (gescheiden) moeder van twee
jonge kinderen (6 en 8 jaar). Ze oefent een job uit als schoonmaakster, maar door de s jgende kosten hee
ze moeite om nancieel rond te komen. Hiervoor komt zij aankloppen bij het OCMW. Daarnaast hee
Amira ook gezondheidsproblemen: ze hee chronische rugklachten, waardoor ze maar deel jds kan
werken. Tot overmaat van ramp hebben zowel haar ouders alsook haar broers alle contact verbroken toen
zij twee jaar geleden van haar man wou scheiden, wat in de Marokkaanse cultuur nog steeds een groot
taboe is. Mits overige familieleden in Marokko wonen, kan zij zich niet beroepen op een uitgebreid sociaal
netwerk voor bijkomende steun. De stress omtrent de fysieke en nanciële problemen beginnen ook
mentaal hun tol te eisen.
(*) naam werd gewijzigd
2.2 Welke iden teitskenmerken overlappen in het leven van de cliënt? Hoe beïnvloeden deze
kenmerken elkaar? Welke contextuele factoren spelen een rol in de ervaring van de cliënt?
Hoe beïnvloedt mijn posi onaliteit mijn benadering van deze cliënt? Welke uitdagingen en
mogelijkheden zie ik voor mezelf als sociaal werker bij het ondersteunen van deze cliënt?
Bij Amira overlappen volgende iden teitskenmerken elkaar :
- vrouw zijn
- een migra eachtergrond hebben : dochter zijn van ouders die in Marokko zijn geboren
- alleenstaand zijn
- gescheiden zijn
- (alleenstaande) moeder zijn van twee jonge kinderen
- kampen met fysieke problemen (rugklachten)
- kampen met mentale problemen
- sociaal geïsoleerd zijn (geen sociaal/familiaal vangnet hebben)
- een laag SES (sociaal economische status) hebben
Bovenvermelde kenmerken hebben samen een versterkend e ect en zorgen voor een zogenaamde vicieuze
cirkel waarin het ene probleem een ander probleem beïnvloedt en/of creëert. In de casus bemerk ik een
interac e tussen zowel de nanciële moeilijkheden, werkstatus en gezondsheidsproblemen. De
nanciële problemen van Amira worden bijvoorbeeld gedeeltelijk veroorzaakt door haar deel jds werk als
poetshulp en visa versa. De rugproblemen die zij hee , zijn verantwoordelijk voor deze deel jdse
arbeidsregime wat logischer wijze resulteert in een lager inkomen, wat op zich dan leidt tot stress over
onbetaalde rekeningen. Stress die haar fysieke en mentale gezondheid nog verder onder druk zet. Doordat
Amira ook als alleenstaande moeder geen beroep kan doen op een sociaal en familiaal vangnet, versterkt
deze de stress nog meer. Met meer gezondheidsproblemen, werkverlet, hogere doktersrekeningen en
nanciële zorgen tot gevolg.
De contextuele factoren die de ervaring van de cliënt beïnvloeden zijn ook hier divers van aard:
je hebt enerzijds de culturele context waarbij de Marokkaanse familie van Amira zich nega ef ui e
tegenover de echtscheiding, wat uiteindelijk leidde tot sociale uitslui ng en isolement bij de cliënt. Ook de
socio-economische context speelt een belangrijke rol. De s jgende levensduurte maakt het moeilijk om
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 5
fi
ti fi ti ti ti fi ti
titi ti
tifttitf ftffti ftti fi ti ti ti ti ti ti ttft
SOCIAAL WERK
IN EEN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF
XXX
Student Maatschappelijk werk
BASW in AO
Vives Hogeschool
Academiejaar 2024 - 2025
Docent Wendy Derynck
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 1
ti ti tf
, Inhoudstafel
OPDRACHT 1 POSITIONALITEIT & INTERSECTIONALITEIT 3
1. Persoonlijke re ec e op mijn posi onaliteit 3
1.1. Wat zijn mijn iden teitskenmerken? 3
1.2 re ec everslag 3
2. Toepassing van Intersec onaliteit in Sociaal Werk 5
2.1 Casus of voorbeeldsitua e uit “Praktrijkervaring & relec e” of “stage" 5
waarin een cliënt meerdere overlappende iden teitskenmerken hee .
2.2 analyse 5
OPDRACHT 2 SOCIAL WORK IN AN GLOBAL CONTEXT : REFLECTIE, ANALYSE & PRAKTRIJK 7
1. Samenva ng, analyse en re ec e van de tekst “Social work, class and the structural violence 7
of poverty”
2. Re ec e over de documentaire “Poverty, Inc” 8
2.1 Korte inhoud en kernboodschap 8
2.2 Hoe sluit de documentaire aan bij mijn tekst? 9
2.3 Welke uitdagingen en oplossingen worden in de documentaire besproken? 9
2.4 Welke lessen kunnen sociaal werkers hieruit trekken voor hun werk? 9
3. Re ec e over de “social work student connect webinar : Poverty aware and An -poverty 10
social work"
3.1 Korte samenva ng en kernboodschap van de webinar 10
3.2 Hoe sluit de webinar aan bij mijn hoofdtekst? 11
3.3 Re ec e op nieuwe inzichten: hoe verrijkt deze ervaring mijn begrip van sociaal werk? 12
3.4 Prak sche toepasbaarheid : hoe kan ik deze inzichten gebruiken in mijn job als sociaal 13
werker?
4. Samenva ng, analyse en re ec e van een lokaal sociaal vraagstuk: 13
de impact van slechte woonkwaliteit op het leven van mensen in armoede
(& het tekort aan sociale woningen)
4.1 Omschrijving van het lokale sociale vraagstuk en link met het mondiale thema/ 13
hoofdtekst.
4.2 Re ec e op de relevan e van de globale inzichten voor lokale sociale werkprak jken. 14
5. Individuele eindre ec e 15
BRONVERMELDING 16
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 2
fl ti tti
flfl tititifl flti tittiti titi fl tititi ti tf ti ti ft ti ti
, OPDRACHT 1
POSITIONALITEIT & INTERSECTIONALITEIT
1. Persoonlijke re ec e op mijn posi onaliteit
1.1. Wat zijn mijn iden teitskenmerken?
Kimberlé Crenshawi introduceerde het concept van intersec onaliteit om de interac es tussen
verschillende vormen van iden teit en de daarbij horende ongelijkheden of rasisme te analyseren. Volgens
haar kunnen iden teiten worden opgebouwd uit meerdere lagen die elkaar vervolgens beïnvloeden en
kruisen (TED, 2016). Bij mezelf kon ik volgende iden teitskenmerken benoemen :
Ras/huidskleur “wit" of het blanke ras
Biologisch geslacht vrouw
Genderiden teit vrouwelijk
Klasse of sociaal economische status middenklasse
Seksuele geaardheid hetero
Lichamelijke (dis)capaciteit sinds juli 2021 ongeneselijk ziek
Mentale (dis)capaciteit stabiel
Opleidingsniveau bachelor-na-bachelor (banaba)
Religie of geloofsovertuiging atheïst, wel katholiek opgevoed en gedoopt
Na onaliteit of migrantenstatus Belg met Belgische achtergrond
Materiële welvaart/eigendom huiseigenaar
Beroeps- en tewerkstellingsstatus momenteel inac ef wegens ziekte maar in een re-
integra e- en reoriënta etraject via de CM
Rela onele status gehuwd
Familiale status dochter van gescheiden ouders en zelf mama van
twee kinderen waarvan één kind zorgenkindje
1.2 Hoe beïnvloeden deze iden teitskenmerken mijn posi e in de maatschappij? Welke vormen
van privileges of vormen van onderdrukking ervaar ik op basis van deze kenmerken? Welke
e ect hee mijn posi onaliteit op mijn func oneren als sociaal werker? Re ec everslag :
Tot vier jaar geleden, voor mijn medische diagnose en gedwongen pauze op het werk, had ik alle nodige
iden teitskenmerken “op zak” om in onze kapitalis sche en kennisgerichte maatschappij goed te kunnen
gedijen. Blank en Belg zijn, hogere studies hebben genoten en een leidinggevende func e uitoefenen op
het werk met de daaraan gekoppelde verloning en status, vormen nu eenmaal iden teitskenmerken die een
belangrijke rol spelen in het verkrijgen van kansen op alle levensdomeinen van ons bestaan. Het feit dat ik
bijvoorbeeld blank ben, vormt een groot voordeel in een samenleving waarin wit-zijn nog steeds, alle
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 3
ti ti ti ff ti ti tift titi ti fl
ti tititi tf ti ti ti ti ti ti flti ti ti
, bewustwordingscampagnes rond rasisme en ongelijkheid ten spijt, veel privileges oplevert. Deze privileges
bieden mij niet alleen meer kansen maar ook minder structurele obstakels in vergelijking met mensen die te
maken hebben met discrimina e op basis van hun huidskleur of a omst. Ik denk hierbij spontaan aan het
zoeken naar een job of het huren van een appartement of huis. De hogere studies die ik heb genoten,
hebben mij niet alleen toegang verscha tot kennis maar ook mijn kansen vergroot op een interessante en
beter betaalde job. Mijn func e als leidinggevende, gecombineerd met een vast inkomen en bijkomende
legale voordelen zorgden vervolgens voor nanciële zekerheid zodat ook een woning kon aangescha
worden en een (weliswaar bescheiden) spaarpotje kon aangelegd worden. Mijn Belgische na onaliteit
biedt ook veel voordelen: het gee me de mogelijkheid om te reizen of werk te zoeken binnen de EU. Belg
zijn geef me ook toegang tot sociale voorzieningen, een juridisch systeem dat rekening houdt met mijn
grond- en arbeidsrechten die in veel landen helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn. Ook het gegeven dat ik
hetero ben en al bijna der g jaar een stabiel huwelijk heb met een partner uit dezelfde sociale klasse, levert
mij voordelen op. Het is duidelijk dat al deze kenmerken samen een versterkend e ect hadden en een
stevige basis vormden waarop ik mijn leven kon bouwen. Ze gaven mij een groot voordeel om een
guns ge maatschappelijke posi e te veroveren en te behouden.
Doch, zo eenvoudig is of blij het vaak niet. Iden teitskenmerken kunnen immers veranderen en daarmee
ook je maatschappelijke posi e of status. Dat brengt me probleemloos bij de tweede vraag: welke
privileges of onderdrukking ervaar ik bij mijn iden teitsswitch van gezonde vrouw in een leidinggevende
func e naar een langdurige zieke in een re-integra e- en reoriënta etraject van de CM? Het moet gezegd,
mijn recente medische diagnose hee een ingrijpende impact gehad op mijn leven. Ik was niet langer een
leidinggevende maar 'een zieke’. Mentaal maar ook nancieel hee dat gevolgen: mijn loon halveerde, de
nanciële extraatjes verdwenen en daarmee ook het bescheiden spaarpotje. Ook het sociale aspect weegt
door want zowel privé als op zakelijk niveau vallen de meeste contacten weg. Je ontvangt minder vaak
bezoek of wordt niet meer uitgenodigd om mee te gaan op restaurant of op reis. Het contact vermindert,
vervaagt. Als het goed gaat, heb je meer vrienden. Mijn ziekte hee ook andere consequen es:
(ver)bouwen bijvoorbeeld zit er niet meer in, een lening kan ik niet meer verkrijgen. Of wat mag ik
verwachten bij een toekoms g sollicita egesprek: krijg ik nog een eerlijke kans wanneer ik open kaart speel
over mijn diagnose? Ik vrees ervoor.
Sinds ik met ziekteverlof ben, heb ik via het reoriënta etraject van de CM wel de ruimte gekregen om mijn
toekomst opnieuw vorm te geven, hoe beperkt in jd deze misschien mag zijn. Dat ik nu thuis ben, gee
me ook de mogelijkheid om het volledige hulpverleningstraject van zoonlief - die vorig jaar enkele zware
diagnoses hee gekregen - mee te volgen en er op moeilijke momenten te kunnen zijn voor mijn gezin.
Momenteel volg ik dan ook de opleiding sociaal werk in afstandsonderwijs. En hoewel deze nieuwe rich ng
een lagere verloning en maatschappelijke status met zich zal meebrengen, voelt het als een kans om
opnieuw te beginnen, op een manier die me persoonlijk meer voldoening en meer balans zal bieden of
althans dat hoop ik toch.
Hiermee kaart ik dan ook de derde vraag aan : welk e ect hee mijn nieuw verworven posi e op mijn
toekoms g func oneren als sociaal werker? Naar mijn mening posi ef maar met enkele pi ge
uitdagingen. Alhoewel ik me al jd open - minded en empa sch vond, zijn er onvermijdelijk wel
vooroordelen, vaak onbewust. Door de recente diagnoses in ons gezin en de problemen die hiermee
gepaard gingen, heb ik de kans gekregen om verschillende zaken vanuit een ander perspec ef (bril) te
bekijken, andere referen ekaders te hanteren en diverse hulpverleningsorganisa es en trajecten van nabij
mee te maken. Ook de (vecht)scheiding van mijn eigen ouders, waarbij mijn toen 24-jarige mama nanciële
en psychische problemen kreeg, hee mijn mening over armoede, alcoholisme en psychische
a ankelijkheid doen herzien. Ik realiseer me dat ik alsnog bevoorrecht ben, ondanks de problemen en
veranderingen in mijn leven. Veel mensen hebben immers geen stabiele rela e, geen thuis of nanciële
bu er kunnen opbouwen voordat ze ziek of geconfronteerd werden met ongeluk of pech. Cliënten
bevinden zich vaak van jongs af aan in een uiterst fragiele situa e en moeten daarom steeds op een
menswaardige manier benaderd worden. Met het nodige respect voor hun mening en persoonlijkheid
zodat er samen naar oplossingen kan gezocht worden. Te perfec onis sch, te snel of moraliserend te werk
gaan, moet hierbij dan ook absoluut vermeden worden.
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 4
fifhff titi ti ft ti ti titi ft
ti tititi fttiti ft tift ft fi tf tititi fiti ff tiftfk
tiftti ti tift ti ti ff titi fiti tti
titi ft
, 2. Toepassing van Intersec onaliteit in Sociaal Werk
2.1 Geef een casus of voorbeeldsitua e uit “Praktrijkervaring & relec e” of “stage" waarin een
cliënt meerdere overlappende iden teitskenmerken hee :
Casus: Mevrouw Amira Hassan (*)
Mevrouw Amira Hassan is een 32-jarige Belgische vrouw met een migra eachtergrond. Ze is geboren in
België maar haar ouders komen uit Marokko. Amira is een alleenstaande (gescheiden) moeder van twee
jonge kinderen (6 en 8 jaar). Ze oefent een job uit als schoonmaakster, maar door de s jgende kosten hee
ze moeite om nancieel rond te komen. Hiervoor komt zij aankloppen bij het OCMW. Daarnaast hee
Amira ook gezondheidsproblemen: ze hee chronische rugklachten, waardoor ze maar deel jds kan
werken. Tot overmaat van ramp hebben zowel haar ouders alsook haar broers alle contact verbroken toen
zij twee jaar geleden van haar man wou scheiden, wat in de Marokkaanse cultuur nog steeds een groot
taboe is. Mits overige familieleden in Marokko wonen, kan zij zich niet beroepen op een uitgebreid sociaal
netwerk voor bijkomende steun. De stress omtrent de fysieke en nanciële problemen beginnen ook
mentaal hun tol te eisen.
(*) naam werd gewijzigd
2.2 Welke iden teitskenmerken overlappen in het leven van de cliënt? Hoe beïnvloeden deze
kenmerken elkaar? Welke contextuele factoren spelen een rol in de ervaring van de cliënt?
Hoe beïnvloedt mijn posi onaliteit mijn benadering van deze cliënt? Welke uitdagingen en
mogelijkheden zie ik voor mezelf als sociaal werker bij het ondersteunen van deze cliënt?
Bij Amira overlappen volgende iden teitskenmerken elkaar :
- vrouw zijn
- een migra eachtergrond hebben : dochter zijn van ouders die in Marokko zijn geboren
- alleenstaand zijn
- gescheiden zijn
- (alleenstaande) moeder zijn van twee jonge kinderen
- kampen met fysieke problemen (rugklachten)
- kampen met mentale problemen
- sociaal geïsoleerd zijn (geen sociaal/familiaal vangnet hebben)
- een laag SES (sociaal economische status) hebben
Bovenvermelde kenmerken hebben samen een versterkend e ect en zorgen voor een zogenaamde vicieuze
cirkel waarin het ene probleem een ander probleem beïnvloedt en/of creëert. In de casus bemerk ik een
interac e tussen zowel de nanciële moeilijkheden, werkstatus en gezondsheidsproblemen. De
nanciële problemen van Amira worden bijvoorbeeld gedeeltelijk veroorzaakt door haar deel jds werk als
poetshulp en visa versa. De rugproblemen die zij hee , zijn verantwoordelijk voor deze deel jdse
arbeidsregime wat logischer wijze resulteert in een lager inkomen, wat op zich dan leidt tot stress over
onbetaalde rekeningen. Stress die haar fysieke en mentale gezondheid nog verder onder druk zet. Doordat
Amira ook als alleenstaande moeder geen beroep kan doen op een sociaal en familiaal vangnet, versterkt
deze de stress nog meer. Met meer gezondheidsproblemen, werkverlet, hogere doktersrekeningen en
nanciële zorgen tot gevolg.
De contextuele factoren die de ervaring van de cliënt beïnvloeden zijn ook hier divers van aard:
je hebt enerzijds de culturele context waarbij de Marokkaanse familie van Amira zich nega ef ui e
tegenover de echtscheiding, wat uiteindelijk leidde tot sociale uitslui ng en isolement bij de cliënt. Ook de
socio-economische context speelt een belangrijke rol. De s jgende levensduurte maakt het moeilijk om
Sociaal Werk in een interna onaal perspec ef - takenpor olio 5
fi
ti fi ti ti ti fi ti
titi ti
tifttitf ftffti ftti fi ti ti ti ti ti ti ttft
