H1. De Dalton en het SI-stelsel
- Waarom geen kg bij atomen/moleculen? - kg veel te groot, proton = 1,67 x 10-27 kg
- Definitie Da - 1 Da = m(C12)/12
- Da -> kg - 1 Da ≈ 1,66 x 10-27 kg
- Massa proton - ≈ 1,007 Da
- Massa bp van DNA in Da - ≈ 650 Da
Lengte (l) Meter (m)
Massa (m) Kilogram (kg)
Tijd (t) Seconde (s)
Elektrische stroom (I) Ampère (A)
Temperatuur (T) Kelvin (K)
Hoeveelheid stof (n) Mol
Lichtsterkte (I) Candela (cd)
Hoek (ϑ) Graad (°) 1 rad = 180°/π
Volume (V) Liter (l) 1 l = 1 dm³
Tijd (t) Minuut, uur, dag 1 h = 3600 s
Snelheid (v) Km/h 1 km/h = 1000 m/3600 s
Hoeksnelheid (ω) Omw/min 1 omw/min = 2π rad/60 s
Massa (m) Ton 1 ton = 1000 kg
Druk (p) Bar 1 bar = 105 Pa
Temperatuur (T) Graad Celcius T(K) = t(°C) + 273
Energie (E) Kilowattuur (kWh) 1 kWh = 3,6 x 106 J
Elektronenvolt (eV) 1 eV = 1,6 x 10-19 J
N = kg . m . s -2
Pa = N . m . A . s = N/m²
-1 -2
V = J . C = N . m . A-1 . s-1 = kg . m2 . A-1 . s-3
-1
H2. Centrifuges en G-factoren
Je laat een bal aan een touw met een constante Zodra je het touw loslaat, verdwijnt de
snelheid een cirkel beschrijven in een horizontaal centripetale kracht. De bal volgt dan een rechte
vlak. Welke baan zal de bal beschrijven wanneer je lijn in de richtingsvector van zijn snelheid op dat
het touw loslaat? moment (raaklijn aan de cirkel). -> 1e wet Newton
1e wet (traagheidswet) Fres = 0 => v = constant Geen kracht -> geen snelheidsverandering
2e wet F(N) = m . a Kracht veroorzaakt versnelling
3e wet F12 = -F21 Actie -> reactie
Zwaartekracht (Fz) F=m.g
Gravitatiekracht (FG) F = (G . m1 . m2)/r2 r = afstand tss 2 voorwerpen
Centripetale kracht (Fcp) F = (m.v2)/R = mω2R Middelpuntzoekend (R = straal)
Centrifugale kracht (Fcf) Fcf = -Fcp Middelpuntvliedend
Gemiddelde hoeksnelheid (ω) ωgem = Δα/Δt α = #rad
Hoeksnelheid/pulsatie (ω) ω = 2πf =2π/T Rad/s
Baansnelheid (v) v = ω.R = 2πR/T m/s
Versnelling vw in ECB (a) a = ω2.R = v2/R = m/s2
4.π².f².R
RCF (g-factor) RCF = a/g Aantal “g”
Frequentie (f) f (Hz) = 1/T = RPM/60 Periode (T): tijd nodig voor 1 omwenteling
H3. Trillingen en golven
Een slinger met massa m en lengte l wordt eerst Frequentie is onafhankelijk van de
losgelaten vanaf 5° en dan vanaf 10°. Wat gebeurt uitwijkingshoek (bij kleine hoeken), dus de
er met de frequentie? frequentie blijft onveranderd.
Harmonische trilling (EHT) y(t) = Asin(ωt+α) y = uitwijking, ωt+α = fase, α = beginfase
F = -ky
Massa - veer m↑ -> T↑
k ↑ -> T↓
Slinger l↑ -> T↑
g↓ -> T↑
Hoekfrequentie (ω) 1/s ≈ hoeksnelheid
1
, Eigenfrequentie (f) k = evenredigheidsconstante -> evenwicht
m = trage massa -> uit evenwicht
Transversale golven Uitwijking ⟂ voortplanting (licht, water, ..)
F = spankracht, ρl = massa/lengte-eenheid
Longitudinale golven Uitwijking // voortplanting (geluid, …)
E = elasticiteitsmodulus,ρ = massadichtheid
Bewegingsvgl sin-golf
fase v/e golf:
Golflengte (λ) λ = v.T Afstand afgelegd in 1 periode
Golfgetal (k) k = ω/v = 2π/λ
Golffront (S) Verzameling van alle punten die in fase
trillen
Huygens Ieder punt golffront kan nieuwe bron worden
Destructieve interferentie amplitude = 0 (uitdoven)
Constructieve interferentie amplitude = 2A (versterken)
EM-golven Wisseling amplitudes: - elektrisch veld (E)
- magnetisch veld (B)
H4. Hydrodynamica
Wat gebeurt er als je tussen twee De ballonnen bewegen naar elkaar toe wanneer je tussen
dichtgeknoopte ballonnen blaast (zonder hen blaast (wet van Bernoulli). Ptussen ballonnen↓ -> Pballonnen ↑
ze direct te raken)? => hoge P -> lage P
Stromingsveld: ρ, p, v Stroomlijn: baan die wordt gevolgd Stationaire stroming: elke S heeft zelfde v
Continuïteitsvergelijking S.l = S’.l’ S = opp (πR²)
S.v.Δt = S’.v’.Δt’ D = debiet
S.v = S’.v’ = cte -> Vvl dat per s
D = D’ voorbijstroomt
[D]=m³/s
Druk (p) p = FN/S vloeistof in rust
Dichtheid (ρ) ρ = m/V
Volume bol
Wet van Bernoulli p + pgh = statische druk ≈ Epot
p0 + ρgh = cte (stil)
[ρgh] = J/m³ = dynamische druk ≈ Ekin
Druk vloeistof in rust p2 = patm + ρgh
Kracht op de bodem F = patm.S + ρghS
Principe van Pascal p = patm + Δp + ρgh
Δp = p – p2
2
- Waarom geen kg bij atomen/moleculen? - kg veel te groot, proton = 1,67 x 10-27 kg
- Definitie Da - 1 Da = m(C12)/12
- Da -> kg - 1 Da ≈ 1,66 x 10-27 kg
- Massa proton - ≈ 1,007 Da
- Massa bp van DNA in Da - ≈ 650 Da
Lengte (l) Meter (m)
Massa (m) Kilogram (kg)
Tijd (t) Seconde (s)
Elektrische stroom (I) Ampère (A)
Temperatuur (T) Kelvin (K)
Hoeveelheid stof (n) Mol
Lichtsterkte (I) Candela (cd)
Hoek (ϑ) Graad (°) 1 rad = 180°/π
Volume (V) Liter (l) 1 l = 1 dm³
Tijd (t) Minuut, uur, dag 1 h = 3600 s
Snelheid (v) Km/h 1 km/h = 1000 m/3600 s
Hoeksnelheid (ω) Omw/min 1 omw/min = 2π rad/60 s
Massa (m) Ton 1 ton = 1000 kg
Druk (p) Bar 1 bar = 105 Pa
Temperatuur (T) Graad Celcius T(K) = t(°C) + 273
Energie (E) Kilowattuur (kWh) 1 kWh = 3,6 x 106 J
Elektronenvolt (eV) 1 eV = 1,6 x 10-19 J
N = kg . m . s -2
Pa = N . m . A . s = N/m²
-1 -2
V = J . C = N . m . A-1 . s-1 = kg . m2 . A-1 . s-3
-1
H2. Centrifuges en G-factoren
Je laat een bal aan een touw met een constante Zodra je het touw loslaat, verdwijnt de
snelheid een cirkel beschrijven in een horizontaal centripetale kracht. De bal volgt dan een rechte
vlak. Welke baan zal de bal beschrijven wanneer je lijn in de richtingsvector van zijn snelheid op dat
het touw loslaat? moment (raaklijn aan de cirkel). -> 1e wet Newton
1e wet (traagheidswet) Fres = 0 => v = constant Geen kracht -> geen snelheidsverandering
2e wet F(N) = m . a Kracht veroorzaakt versnelling
3e wet F12 = -F21 Actie -> reactie
Zwaartekracht (Fz) F=m.g
Gravitatiekracht (FG) F = (G . m1 . m2)/r2 r = afstand tss 2 voorwerpen
Centripetale kracht (Fcp) F = (m.v2)/R = mω2R Middelpuntzoekend (R = straal)
Centrifugale kracht (Fcf) Fcf = -Fcp Middelpuntvliedend
Gemiddelde hoeksnelheid (ω) ωgem = Δα/Δt α = #rad
Hoeksnelheid/pulsatie (ω) ω = 2πf =2π/T Rad/s
Baansnelheid (v) v = ω.R = 2πR/T m/s
Versnelling vw in ECB (a) a = ω2.R = v2/R = m/s2
4.π².f².R
RCF (g-factor) RCF = a/g Aantal “g”
Frequentie (f) f (Hz) = 1/T = RPM/60 Periode (T): tijd nodig voor 1 omwenteling
H3. Trillingen en golven
Een slinger met massa m en lengte l wordt eerst Frequentie is onafhankelijk van de
losgelaten vanaf 5° en dan vanaf 10°. Wat gebeurt uitwijkingshoek (bij kleine hoeken), dus de
er met de frequentie? frequentie blijft onveranderd.
Harmonische trilling (EHT) y(t) = Asin(ωt+α) y = uitwijking, ωt+α = fase, α = beginfase
F = -ky
Massa - veer m↑ -> T↑
k ↑ -> T↓
Slinger l↑ -> T↑
g↓ -> T↑
Hoekfrequentie (ω) 1/s ≈ hoeksnelheid
1
, Eigenfrequentie (f) k = evenredigheidsconstante -> evenwicht
m = trage massa -> uit evenwicht
Transversale golven Uitwijking ⟂ voortplanting (licht, water, ..)
F = spankracht, ρl = massa/lengte-eenheid
Longitudinale golven Uitwijking // voortplanting (geluid, …)
E = elasticiteitsmodulus,ρ = massadichtheid
Bewegingsvgl sin-golf
fase v/e golf:
Golflengte (λ) λ = v.T Afstand afgelegd in 1 periode
Golfgetal (k) k = ω/v = 2π/λ
Golffront (S) Verzameling van alle punten die in fase
trillen
Huygens Ieder punt golffront kan nieuwe bron worden
Destructieve interferentie amplitude = 0 (uitdoven)
Constructieve interferentie amplitude = 2A (versterken)
EM-golven Wisseling amplitudes: - elektrisch veld (E)
- magnetisch veld (B)
H4. Hydrodynamica
Wat gebeurt er als je tussen twee De ballonnen bewegen naar elkaar toe wanneer je tussen
dichtgeknoopte ballonnen blaast (zonder hen blaast (wet van Bernoulli). Ptussen ballonnen↓ -> Pballonnen ↑
ze direct te raken)? => hoge P -> lage P
Stromingsveld: ρ, p, v Stroomlijn: baan die wordt gevolgd Stationaire stroming: elke S heeft zelfde v
Continuïteitsvergelijking S.l = S’.l’ S = opp (πR²)
S.v.Δt = S’.v’.Δt’ D = debiet
S.v = S’.v’ = cte -> Vvl dat per s
D = D’ voorbijstroomt
[D]=m³/s
Druk (p) p = FN/S vloeistof in rust
Dichtheid (ρ) ρ = m/V
Volume bol
Wet van Bernoulli p + pgh = statische druk ≈ Epot
p0 + ρgh = cte (stil)
[ρgh] = J/m³ = dynamische druk ≈ Ekin
Druk vloeistof in rust p2 = patm + ρgh
Kracht op de bodem F = patm.S + ρghS
Principe van Pascal p = patm + Δp + ρgh
Δp = p – p2
2
