Lesweek 6
Deel 4: Interactie tussen nationaal en internationaal recht
HB. P. 89 - 104
Hoofdstuk 1: Algemeen
Invloed nationaal recht op internationaal recht:
1) Ontwikkelingen van rechtspraak en rechtsleer kunnen bijdragen tot de
vorming van internationaal gewoonterecht.
2) Ook rechtsbeginselen uit verschillende nationale rechtsstelsels kunnen
algemene rechtsbeginselen van internationaal recht worden.
Invloed internationaal recht op nationaal recht:
1) Internationale verdragen kunnen het ontstaan van nieuwe nationale
wetgeving stimuleren.
- Vb. Wet piraterijn VN-Wapenhandelverdrag, Kyoto Protocol, VN-
sancties…
Toepassing en afdwinging internationaal recht
nationaalrechtelijke bepalingen
Nationaliteitsbeginsel bv= een staak kan in de regel maar diplomatieke
bescherming uitoefenen ten aanzien van de eigen onderhorigen, ook
immuniteiten hangen vast aan de nationaliteit.
Registratie van schepen en de rol van vlaggenstaten of de regeling m.b.t.
nationaliteit wordt allemaal geregeld door het nationaal recht
Toegang tot internationale geschillenbeslechtingsmechanisme:
Gaat vooraf aan de uitputting van de lokale rechtsmiddelen.
Groot dispuut: In welke mate kan met internationaal recht inroepen en
afdwingen in de nationale rechtsorde?
Interstatelijke geschillen Vraag naar de inroepbaarheid van
internationale regels voor de nationale rechter is niet van belang.
Evolutie:
Vroeger Domeinen werden vaker beheerst door het nationale recht dan
door het internationale recht.
Heden individuen en ondernemingen vormen meer en meer subjecten
dan objecten van het internationaal recht.
Gevoelig?
De opmars van IR en de inkrimping van het nationale “domaine réservé”
ligt gevoelig iedere persoon kan een eventuele schending van
verplichtingen t.o.v. andere staten voor een nationale rechter inroepen.
1
, Inleiding tot het Internationaal recht
Wanneer?
- Handelingen van de overheid aanvechten
- Strijdige nationale wetgeving te doen schuiven
- Verweer tegen een beweerde schending van nationaal recht (om
daden van burgerlijke ongehoorzaamheid te rechtvaardigen in
strafzaken bv)
Hoofdstuk 2: Monisme en dualisme
Afdeling 1: Algemene kenmerken
DUALISME
Quid:
- Het Internationaal recht en nationaal recht zijn twee onderscheiden
rechtsorden met een eigen toepassingsgebied en eigen
rechtsbronnen.
Internationaal recht: Regelt de betrekkingen tussen staten.
Nationaal recht: Regelt de relaties tussen de staat en haar
rechtsonderhorigen en tussen de rechtsonderhorigen onderling.
IR kan het NR niet wijzigen en vice versa
Uitzondering: wanneer het IR deel wordt van de nationale rechtsorde
door omzetting
Hoe:
- Herschrijving
- Blanco incorporatie= een korte formele wet aannemen waar het
verdrag wordt aangehecht
Conflict?
- De rechter past altijd het nationale recht toe
- Tenzij dat het IR in het NR is omgezet
- Klassieke voorrangsregels gelden!
Voorbeelden:
- Groot-Brittannië
- Italië
- Scandinavische landen
2