Samenvatting Lesaantekeningen - Wetenschap en Techniek

Wetenschappen & techniek
Sessie 13/02/2025
Evaluatie:
 Examen schriftelijk: 2 uur
 Stellingen, meerkeuze, open vragen,…
 Taak
 Waarnemingen: invoeren op waarnemingen.be
 30 waarnemingen van levende wezens
 7 verschillende domeinen: vogels, zoogdieren,…
 Kies makkelijke dingen: mieren, vogels,…
 ! noteer je volledige naam bij de notities op
waarnemingen.be!
 Account: lesaccountklasB2
 Wachtwoord: BurgerwetenschapB2
 In de periode van 1/02 tot 28/05
 Wilde organismen: geen huisdieren, geen planten in de tuin:
onkruid mag wel
 Op Belgisch grondgebied
 Levende organismen of overleden dieren
 Telkens juiste plaats en tijdstip
Waarom geen wereldoriëntatie?
 Nu wetenschappen & techniek / mens & maatschappij
 Geen eindtermen meer voor wereldoriëntatie
 Veel doelen te vinden in de persoonsgebonden doelen
 6 domeinen van de eindtermen
 Tijd
 Ruimte
 Natuur
 Techniek
 Mens
 Maatschappij
 Het principe van Multi perspectiviteit
 Zorg voor leerplanddoelen uit verschillende domeinen

aardrijkskunde
Goede les?

1) Kennis & inzicht verwerven in
 Zichzelf
 Hun omgeving
 Hun relatie tot die omgeving
2) Competenties verwerven voor interactie met die omgeving
3) Positieve houding ontwikkelen t.a.v. zichzelf en hun omgeving

,burgerwetenschap

Burgerwetenschap: wetenschappelijk onderzoek door burgers onder
begeleiding in samenwerking van / met wetenschappers
10 principes van burgerwetenschap
 Burger als partner
 Echte wetenschap: resultaat, onderzoeksmethodiek, evaluatie
 GDPR
Geschiedenis
 Newton en Darwin waren burgerwetenschappers
 Midden 20e eeuw: wetenschap vooral door onderzoekinstellingen
 19e eeuw: burgerwetenschapsprojecten: vogel- en vlindertellingen
 In Vlaanderen: 1979/1980: watervogeltellingen
 Vanaf jaren 90: ‘citizin science’ ontstaat
 2008: waarnemongen.be
 2014: airbezenproject
 2015: site iedereen wetenschapper
 2016: Xperibird
 2018: airbezen in alle scholen
Voordelen meewerken aan project met je klas
 Leerlingen zijn actief bezig
 Leerlingen zijn meer gemotiveerd
 Werken aan eindtermen
 Linken met andere scholen
 ICT toepassingen leren kennen
 Rolpatronen & stereotypen doorbreken

Weer en klimaat

Weer: klein gebied, korte periode
 Toestand van de atmosfeer meer specifiek in de troposfeer
 Definitie: de toestand van de troposfeer voor zeer beperkte periode
en een zeer Klimaat: uitgestrekt over de oppervlakte, langere
periode
 Toestand van de troposfeer voor een lange periode (30 jaar) over
een heel uitgestrekt gebied
 België: Koelgematigd klimaat met een zachte winter
 beperkte oppervlakte

Weer bespreken:

De 5 Weerelementen
 Temperatuur

,  Bewolking

 Neerslag

 luchtdruk
 wind

temperatuur

 na de middag is het warmer dan in de ochtend waarom?
 Stand van de zon (62°)
 Er komt evenveel energie toe, maar de energie word over een
groter oppervlakte verdeeld
 De afstand is korter
Wordt gemeten in een thermometer hut
 Wit
 Boven gras
De lichtstralen worden door de aarde omgezet in warmte
 Broeikasgassen: zijn instaat om warmte vast te houden
 Zorgt ervoor dat leven op aarde mogelijk is
 Broeikaseffect is nodig, probleem ligt bij de mens die ervoor
zorgt dat er meer broeikasgassen in de atmosfeer terecht
komen
 Albedo: weerkaatsing effect
 Zwart: absorbeert (asfalt) => laag albedo
 Wit: reflecteert (sneeuw) => hoog albedo
Luchttemperatuur verschillen door variaties van invallende lichtintensiteit
Invloed van de afstand tot de evenaar:
 Zon moet een kleiner oppervlak bestralen want op de evenaar staat
die loodrecht
 Kortere weg door de atmosfeer
 Op de polen valt de zon schuin en moet ze een grote oppervlak
bestralen
 Langere weg door de atmosfeer
Invloed van het moment van het jaar
 ! in de winter staat de aarde het dichtst bij de zon!
 Aarde rond de zon: aardrevolutie: 1 jaar
 Niet exact 365 dagen
 Oplossing schrikkeljaar
 Schrikkeljaar: geen eeuwjaar: twee laatste cijfers deelbaar
door 4?
 Schrikkeljaar: eeuwjaar: 1800 > delen door 400