Tine_H
Samenvatting boek
Ontwikkelingspsychologie voor het
basisonderwijs - Peter Dejonckheere
Samenvattingen, aantekeningen en oefenvragen van studenten
kopen en verkopen of schakel de hulp in van tutoren die je
ondersteunen met je studie.
Gedownload door: tuurdevroe -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,1 Inleiding in de ontwikkelingspsychologie
1.1 Inleidende vragen en begrippen
Ontwikkelingspsychologie
De studie die probeert te begrijpen hoe de mens ontwikkelt van conceptie tot dood met als
doel meer inzicht te geven in hoe mensen veranderen over de tijd
Ontwikkeling van een kind
o Kwalitatieve benadering: ontwikkeling evolueert in stappen en stadia
o Kwantitavie benadering: ontwikkeling evolueert geleidelijik en vloeiend
Nature vs Nurture
o Nature: erfelijkheid kan invloed hebben op intelligentie, lichaam,
persoonlijkheid,…(genetische eigenschappen)
o Nurture: invloed van anderen, gebeurtenissen, maatschappij, omgeving ‘men is zo
geworden”
Omgevingsinvloeden spelen een sterkere rol wanneer ze extremer zijn en meestal in
negatieve zin
bv. Pesten ➔ negatief zelfbeeld weinig taal ➔ taalontwikkeling
Sentive/ gevoelige periode
Een kind is rijp om iets aan te leren en daardoor de ideale periode om iets aan te leren
Bv. Hersenen zijn rond 3 jaar klaar om een tweede taal te leren
De perioden van het leven
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
,1.2 5 visies op de ontwikkeling van kinderen
1. Psychodynamische benaderingen
• Invloed van het gezin op de ontwikkeling van het kind
• Ervaringen in de kindertijd zijn van cruciaal belang voor verdere ontwikkeling
• Om onbewuste conflicten in bewustzijn te brengen
• Wetenschappelijk moeilijk te onderzoeken omdat uitspraken moeilijk hard kunnen
gemaakt worden ondanks sommige benaderingen kunnen erkent worden door
psychotherapeutische praktijken
• Filsofen:
o Freud: psychoseksuele persoonlijkheidsontwikkeling
o Erikson: psychosociale persoonlijkheidsontwikkeling
2. Behaviorisme
• de leertheorie
• ervaringen zijn nodig om gedrag aan te leren
• leren is kwestie van beleven (nurture)
• enkel (wetenschappelijk) meetbaar gedrag telt
• de effecten van straffen en belonen zijn belangrijk in opvoeding
• klassieke conditionering: vorm van leren waarbij het individu leert een toekomstige
gebeurtenis voorspellen (proef met honden Pavlov)
• doel: voorspellen en controleren of beïnvloeden van gedrag = conditionering
• John Watson met Little Albert: proef waarbij men angst voor een dier opwekt
door het aan te leren
• Operante conditionering: vorm van leren waarbij men bepaald gedrag kan aanleiding
geven tot een gevolg en verklaart het gedrag bij mensen en dieren
• Gevolgen van pesten: mensen die vaak gepest werden kunnen dit gaan associëren met
bv. school waardoor deze later opnieuw angst kunnen krijgen
• Gewenning/ habituatie: respons verdwijnt na herhaaldelijk aanvieden van de
veroorzakende prikkel
• Uitdoving/ negeren: gedrag wordt niet meer gevolgd door gewenste effect
• ➔ af en toe belonen ipv altijd is beter om gewenste gedrag aan te moedigen
• Sociaal leren (Bandura):
▪ Leren gebeurt door observeren en imiteren
▪ Imiteren kan leiden tot beloning
▪ Imiteren kan op zich al voldoening geven
▪ Belang van voorbeeldfunctie
3. Cognitief-wetenschappelijke benadering
• richt zich vooral op hoe mensen denken, waarnemen en informatie verwerken en hoe
denken invloed geeft op hun gedrag
• geeft inzicht op verwerkingsprocessen die in het menselijk brein plaatsvinden
• in het menselijk brein bevinden zich sturingsmechanismen die inhoud en aard van die
verwerkingsprocessen bepalen bv. aandacht heeft een rol bij doorsturen van info naar
verschillende geheugens
• heeft bijdrage tot verwerven en integreren van info en de toepassing ervan
• KSG: kort sensorisch geheugen
• KTG: korte termijngeheugen
• LTG: lange termijngeheugen
• WG: werkgeheugen
• Belangrijk voor onderwijs: hoe opbouwen van kennis? ➔ rekening houden met mentale
capaciteiten van kind: verwerkingssnelheid, geheugen, redeneervermogen,…
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
, 4. Systeemtheorie
• Gedrag kan enkel begrepen worden wanneer je kijkt naar context waarin gedrag zich
stelt
• Gedrag onstaat tussen continue interacties tussen allerlei factoren en systemen
o Systemen
o Relaties
o Interacties
o Systeemregels
o Contexten
5. Neurowetenschappelijke benadering
• Verbanden tussen de functies van hersenen en gedrag
• Gedrag wordt bepaald door de werking van hersenen (neurale en biochemische
factoren)
• Bv. kind zal pas lopen als hij er lichamelijk en neuraal klaar voor is
• Ook verband zoeken hersnenen en ADHD, leren rekenen, ASS, dyslexie,…
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
Samenvatting boek
Ontwikkelingspsychologie voor het
basisonderwijs - Peter Dejonckheere
Samenvattingen, aantekeningen en oefenvragen van studenten
kopen en verkopen of schakel de hulp in van tutoren die je
ondersteunen met je studie.
Gedownload door: tuurdevroe -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,1 Inleiding in de ontwikkelingspsychologie
1.1 Inleidende vragen en begrippen
Ontwikkelingspsychologie
De studie die probeert te begrijpen hoe de mens ontwikkelt van conceptie tot dood met als
doel meer inzicht te geven in hoe mensen veranderen over de tijd
Ontwikkeling van een kind
o Kwalitatieve benadering: ontwikkeling evolueert in stappen en stadia
o Kwantitavie benadering: ontwikkeling evolueert geleidelijik en vloeiend
Nature vs Nurture
o Nature: erfelijkheid kan invloed hebben op intelligentie, lichaam,
persoonlijkheid,…(genetische eigenschappen)
o Nurture: invloed van anderen, gebeurtenissen, maatschappij, omgeving ‘men is zo
geworden”
Omgevingsinvloeden spelen een sterkere rol wanneer ze extremer zijn en meestal in
negatieve zin
bv. Pesten ➔ negatief zelfbeeld weinig taal ➔ taalontwikkeling
Sentive/ gevoelige periode
Een kind is rijp om iets aan te leren en daardoor de ideale periode om iets aan te leren
Bv. Hersenen zijn rond 3 jaar klaar om een tweede taal te leren
De perioden van het leven
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
,1.2 5 visies op de ontwikkeling van kinderen
1. Psychodynamische benaderingen
• Invloed van het gezin op de ontwikkeling van het kind
• Ervaringen in de kindertijd zijn van cruciaal belang voor verdere ontwikkeling
• Om onbewuste conflicten in bewustzijn te brengen
• Wetenschappelijk moeilijk te onderzoeken omdat uitspraken moeilijk hard kunnen
gemaakt worden ondanks sommige benaderingen kunnen erkent worden door
psychotherapeutische praktijken
• Filsofen:
o Freud: psychoseksuele persoonlijkheidsontwikkeling
o Erikson: psychosociale persoonlijkheidsontwikkeling
2. Behaviorisme
• de leertheorie
• ervaringen zijn nodig om gedrag aan te leren
• leren is kwestie van beleven (nurture)
• enkel (wetenschappelijk) meetbaar gedrag telt
• de effecten van straffen en belonen zijn belangrijk in opvoeding
• klassieke conditionering: vorm van leren waarbij het individu leert een toekomstige
gebeurtenis voorspellen (proef met honden Pavlov)
• doel: voorspellen en controleren of beïnvloeden van gedrag = conditionering
• John Watson met Little Albert: proef waarbij men angst voor een dier opwekt
door het aan te leren
• Operante conditionering: vorm van leren waarbij men bepaald gedrag kan aanleiding
geven tot een gevolg en verklaart het gedrag bij mensen en dieren
• Gevolgen van pesten: mensen die vaak gepest werden kunnen dit gaan associëren met
bv. school waardoor deze later opnieuw angst kunnen krijgen
• Gewenning/ habituatie: respons verdwijnt na herhaaldelijk aanvieden van de
veroorzakende prikkel
• Uitdoving/ negeren: gedrag wordt niet meer gevolgd door gewenste effect
• ➔ af en toe belonen ipv altijd is beter om gewenste gedrag aan te moedigen
• Sociaal leren (Bandura):
▪ Leren gebeurt door observeren en imiteren
▪ Imiteren kan leiden tot beloning
▪ Imiteren kan op zich al voldoening geven
▪ Belang van voorbeeldfunctie
3. Cognitief-wetenschappelijke benadering
• richt zich vooral op hoe mensen denken, waarnemen en informatie verwerken en hoe
denken invloed geeft op hun gedrag
• geeft inzicht op verwerkingsprocessen die in het menselijk brein plaatsvinden
• in het menselijk brein bevinden zich sturingsmechanismen die inhoud en aard van die
verwerkingsprocessen bepalen bv. aandacht heeft een rol bij doorsturen van info naar
verschillende geheugens
• heeft bijdrage tot verwerven en integreren van info en de toepassing ervan
• KSG: kort sensorisch geheugen
• KTG: korte termijngeheugen
• LTG: lange termijngeheugen
• WG: werkgeheugen
• Belangrijk voor onderwijs: hoe opbouwen van kennis? ➔ rekening houden met mentale
capaciteiten van kind: verwerkingssnelheid, geheugen, redeneervermogen,…
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
, 4. Systeemtheorie
• Gedrag kan enkel begrepen worden wanneer je kijkt naar context waarin gedrag zich
stelt
• Gedrag onstaat tussen continue interacties tussen allerlei factoren en systemen
o Systemen
o Relaties
o Interacties
o Systeemregels
o Contexten
5. Neurowetenschappelijke benadering
• Verbanden tussen de functies van hersenen en gedrag
• Gedrag wordt bepaald door de werking van hersenen (neurale en biochemische
factoren)
• Bv. kind zal pas lopen als hij er lichamelijk en neuraal klaar voor is
• Ook verband zoeken hersnenen en ADHD, leren rekenen, ASS, dyslexie,…
Gedownload van Knoowy - Upload jouw eigen documenten en verdien geld
