Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
Inhoud
1. Intermezzo systematiek (enkel voor kerstexamen)............................................................................ 3
Kenmerken van levende wezens ............................................................................................................. 3
Definities ................................................................................................................................................. 4
Doel ......................................................................................................................................................... 4
Systematiek ............................................................................................................................................. 4
2. Monocotylen (niet in handboek) ........................................................................................................ 6
2.1. Morfologie: indeling in plantenrijk ............................................................................................. 6
2.1.1. Eenzaadlobbigen of monocotylen.......................................................................................... 6
2.2. Poaceae of gramineae: plantkundige basiskenmerken.............................................................. 6
DEEL 1 MORFOLOGIE................................................................................................................................ 17
1. De bouw van wortel, stengel en blad ............................................................................................... 17
1.1. De wortel .................................................................................................................................. 17
1.1.3. Types .................................................................................................................................... 19
1.1.4. Omgevormde wortels .......................................................................................................... 20
1.2. De stengel ................................................................................................................................. 21
1.3. Het blad .................................................................................................................................... 28
2. Bloembiologie ................................................................................................................................... 37
2.1. De bloem ...................................................................................................................................... 37
2.1.1. Definitie ................................................................................................................................ 37
2.1.2. Bouw .................................................................................................................................... 37
2.1.3. Bloemvormen ....................................................................................................................... 44
2.1.4. Bloemformule ...................................................................................................................... 45
2.1.5. Functie van de bloem: geslachtelijke voortplanting ............................................................ 45
2.1.6. Bloeiwijzen ........................................................................................................................... 48
2.2. De vrucht ...................................................................................................................................... 51
2.2.1. Definitie ................................................................................................................................ 51
2.2.2. Bouw .................................................................................................................................... 51
2.2.3. Soorten ................................................................................................................................. 51
2.2.4. Ontwikkeling van de vrucht.................................................................................................. 53
2.2.5. Functies ................................................................................................................................ 53
2.2.6. Afwijkende bijzonderheden ................................................................................................. 53
2.3. Het zaad ........................................................................................................................................ 54
2.3.1. Definitie ................................................................................................................................ 54
1
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2.3.2. Bouw .................................................................................................................................... 54
2.3.3. Soorten zaden ...................................................................................................................... 54
2.3.4. Kieming................................................................................................................................. 54
2.3.5. Belang voor de mens ............................................................................................................ 54
2.3.6. Verspreiding van zaden en vruchten.................................................................................... 54
3. Plantenfamilie ................................................................................................................................... 56
1. Kruisbloemenfamilie = brassicaceae ............................................................................................ 56
2. Duizendknoopfamilie = polygonaceae ......................................................................................... 56
3. Ranonkelfamilie = ranunculaceae ................................................................................................ 57
4. Composieten = asteraceae ........................................................................................................... 57
5. Lipbloemigen = lamiaceae ............................................................................................................ 58
6. Anjerfamilie = caryophyllaceae .................................................................................................... 58
7. Schermbloemigen = apiaceae....................................................................................................... 59
DEEL 2 ANATOMIE .................................................................................................................................... 60
1. De microscoop .................................................................................................................................. 60
2. Microscopische technieken .............................................................................................................. 60
3. Cytologie ........................................................................................................................................... 60
3.1. De cel, bekeken door een lichtmicroscoop .............................................................................. 60
3.2. Cellen bekeken met de elektronenmicroscoop........................................................................ 62
4. Histologie: anatomische bouw van de zaadplant ............................................................................. 71
4.1. Ongedifferentieerde weefsel of meristemen ........................................................................... 71
4.2. Weefsels en hun functies (kunnen tekenen!) .......................................................................... 75
4.3. Weefsels in verband ................................................................................................................. 84
DEEL 3 FYSIOLOGIE ................................................................................................................................... 98
1. Chemische samenstelling van organismen ....................................................................................... 98
2. Herkomst van water, mineralen en koolstofverbindingen ............................................................... 98
2.1. Opnemen van water en mineralen .......................................................................................... 98
2.2. Herkomst koolstofverbindingen ............................................................................................. 100
3. Transport van stoffen ..................................................................................................................... 107
3.1. Transport op niveau van de cel .............................................................................................. 107
3.2. Transport op niveau van organisme ....................................................................................... 112
4. Wat gebeurt er met de opgenomen en opgebouwde bestanddelen? ........................................... 116
4.1. Vrijmaken van energie door ademhaling en gisting ............................................................... 116
4.2. Omzetting, opslag en afbraak van stofwisselingsproducten .................................................. 121
2
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
Toegepaste plantkunde
1. Intermezzo systematiek (enkel voor kerstexamen)
Kenmerken van levende wezens
▪ Celvormige structuur
Plantaardige cel Dierlijke cel
Celwand Geen celwand
Chloroplasten = bladgroenkorrels Geen chloroplasten
Vorm = statischer Vorm gevarieerder
Vacuole
▪ Voorplanting (ongeslachtelijk – geslachtelijk)
▪ Groei
• Kwantitatief meetbaar proces
• Cellen gaan in gewicht en lengte toenemen
• Balans tussen ademhaling en fotosynthese
• Plant gaat eigen energie voorzien, moet meer opwekken dan die verbruiken (en dan groeien ze)
3
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
▪ Ontwikkeling
•
Verschillende ontwikkelingsstadia
• Kiemfase, vegetatieve, generatieve fase,…
▪ Afsterven → beperkte levensduur
• Sommige leven langer dan anderen
Definities
▪ Biosystematics (= biosystematiek)
= “the study of biodiversity and its origins”
In a broader sense = a science through which organisms are discovered, identified, named and
classified with their diversity, phylogeny, spatial and geographical distributions
▪ Taxonomie ⊂ Systematiek
• Taxonomie = hiërarchische ordening (classificatie)
- Bv. Familie, geslacht, soort-ladder
• Systematiek = studie van de evolutieve relaties
- Gaat stuk verder dan taxonomie
- Gaat landschappen gaan bekijken
- Dynamische, oude wetenschappen
Doel
▪ Indelen, ordenen, groeperen in klassen (classificatie)
▪ Inzicht krijgen in de evolutie van de natuur
▪ Inschatting (!) van de biodiversiteit
Systematiek
Scala Naturae (‘ladder van het leven) van Aristoteles
= ordening van de natuur in een duidelijk hiërarchisch systeem van oplopende perfectie, ontstaan vanuit
religieus oogpunt
Carolus Linnaeus (!!)
▪ Systematische indeling in 2 rijken
• Botanie: Species Plantarum (Rijk der planten)
• Zoölogie: Systema Naturae (Rijk der dieren)
▪ Binomiale nomenclatuur: Genus (geslacht) + species (soort)
• Vb.: Homo sapiens (mens)
• Vb.: Lamium album (witte dovenetel)
▪ Classificatie op basis van evolutionair verwantschap
▪ Gebruikte criteria bij classificatie
• Gelijkende structuren: primitieve of afgeleide structuren
• Anatomische, morfologische of fysiologische kenmerken
4
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
• Aminozuursequenties in eiwitten
• DNA/RNA
• Mitochondriaal DNA: wrm? Geen kruising, planten zichzelf voort, dus alles van
de moederplant wordt behouden, evolutionaire lijn kan je veel makkelijker
volgen
Robert Whittaker
▪ Systematische indeling in 5 rijken
▪ Criteria
• Pro-/ eukaryoot
• Één-/ meercellig
• Producent/reducent/consument
Woese
▪ 6-rijkssystemen
Einde intermezzo
5
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2. Monocotylen (niet in handboek)
2.1. Morfologie: indeling in plantenrijk
2.1.1. Eenzaadlobbigen of monocotylen
• Kiem in het zaad heeft 1 zaadlob
o Kiem = energievoorraad
• Bloembekleedsels staan in kransen van drie
• Bladeren zin parallel of kromnervig
• Bezitten geen houtachtige stengel en geen hoofdwortel
2.1.2. Tweezaadlobbigen of dicotylen
• Kiem heeft 2 zaadlobben
• Bloembekleedsels verspreidt in kransen van 2, 4 of 5
• Bladeren meestal veer- of handnervig
• Meestal hout- of kruidachtige stengels
2.2. Poaceae of gramineae: plantkundige basiskenmerken
2.2.1. Grasland
• Één of enkele kiemwortels
• Halmheffer met knopenstapel
• Meerjarige grasplant: verzameling van parallelle scheuten (vernieuwing scheuten = ‘eeuwig jong’)
• Wortels voor 70% in de bovenste 5 cm
• Stengels met knopen (= groeipunten)
• Apex
o = hoogste punt van een structuur
o heeft heel wat knopen die scheuten kan krijgen en die kunnen ontwikkelen
o Monocotylen: apex ligt diep in de grond en blijft tot einde van seizoen
beneden
▪ Aangepast aan maaien en grazen → enkel bladeren worden
aangeraakt
o Dicotylen: apex ligt bovenaan en groeit snel
6
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2.2.2. Bloeiwijze
• Bloemen zeer klein
• Tweeslachtig, zelden eenslachtig
B: mais, C: gras
➢ Eenhuizig: plantniveau, man en vrouwelijke bloemdelen op 1 bloem aanwezig
➢ Tweehuizig: plantniveau, man en vrouwelijke bloemdelen op verschillende bloemen aanwezig
➢ Eenslachtig: enkel vrouwelijke (stamper) of mannelijke (meeldraden) aanwezig
➢ Tweeslachtig: beide kenmerken aanwezig op 1 bloem
• Met 1-3 meeldraden en meestal 2 stijlen
• Omgeven door 2 schutbladachtige kroonkafjes
• In tot aar of pluimvormige bloeiwijzen verenigde aartjes
• Elk aartje omgeven door 2 kelkkafjes
2.2.3. Betekenis poaceae of gramineae
2.2.3.1. Verschillende subfamilies
• Bambusoideae: de bamboes.
• Pooideae: holle stengels, één- of meerbloemige aartjes. Zij omvat bijna al onze inheemse
gramineeën en is typisch voor de gematigde, vooral maritieme streken: raaigrassen, gerst, tarwe,
rogge...
• Arundinoideae: o. a . Phragmites (riet)
• Chloridoideae: Zeer belangrijke subfamilie voor extensieve weidegebieden in de wereld, vooral
in de drogere tropen maar ook in de steppen (prairies) en woestijnen: teff, vogelgierst...
• Panicoideae: Scheiding van mannelijke en vrouwelijke bloempjes ofwel van steriele en fertiele
bloempjes; maïs , sorghum, tropische weidegrassen, suikerriet...
• Ehrhartoideae: rijst, wilde rijst...
2.2.3.2. Grasland, gazon, graasweides, maaiweides, golfcourt, tuin, wegberm, groenvoorziening,…
• Poaceae (ook wel Gramineae)
7
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
• Zeer gekende planten voor voedselvoorziening (rijst, maïs, graangewassen...)
• Grassen worden, ondermeerdoor herkauwers, omgezet tot hoogwaardige voedingsproducten
(melk , vlees). Op deze wijze worden voor de mens “niet te cultiveren” gronden benut
2.2.4. Situering grassen
• Grasland super belangrijk (voeder → dieren, voedsel → mens)
• Grassen
1 2 3
− Sit 1: gazon
− Sit 2: siergras
> snel en lang in bloei
> ook niet te snel groeien
> ziekteongevoelig
− Sit 3: type waarbij we gaan maaien, moet dus smakelijk zijn
> Heel snel groeien
> Breed blad, weinig celwand, veel cel inhoud
− Verschil tussen de 3 situeringen
> Morfologie blaadjes
> Betredingsgevoeligheid (kale plekken geven onkruid, die kunnen veroorzaakt worden als
de betredingsgevoeligheid laag ligt)
> Maaitolerantie
> Bloeiwijze belangrijk -> esthetisch?
> Groeisnelheid/ontwikkeling
> Hoe reageren op bemesting
2.2.4.1. Omstandigheden en uitbating bepalen de verschijningsvorm/soorten
1. Gras als voedingsstof voor grazers (runderen, schapen, geiten, paarden...). Intensief en extensief
uitgebaat grasland.
2. Gras als onderdeel van een gazon: siergazon, speelgazon tot golfterrein of voetbalveld.
3. Gras als indicator plant in een natuurgebied of extensief uitgebaat grasland.
2.2.4.2. Grasland
• Seizoensvariatie in grasland
o Sterke groeipiek in voorjaar (mei-juni)
o Verminderde zomergroei → Veebezetting aanpassen aan zomergroei + maaien
• Weidegrassen hebben één cyclus per jaar met generatiewissel half mei – juni
o Voorjaarsspruiten en zomerspruiten
▪ Elke spruit doorloopt een eigen cyclus met bloei op een welbepaald moment
▪ Voorjaarsgras is metabolisch verschillend van najaarsgras
▪ Generatiewisseling: Overlapping →midzomerdepressie of zomersterfte
8
Schooljaar 2024-2025
Inhoud
1. Intermezzo systematiek (enkel voor kerstexamen)............................................................................ 3
Kenmerken van levende wezens ............................................................................................................. 3
Definities ................................................................................................................................................. 4
Doel ......................................................................................................................................................... 4
Systematiek ............................................................................................................................................. 4
2. Monocotylen (niet in handboek) ........................................................................................................ 6
2.1. Morfologie: indeling in plantenrijk ............................................................................................. 6
2.1.1. Eenzaadlobbigen of monocotylen.......................................................................................... 6
2.2. Poaceae of gramineae: plantkundige basiskenmerken.............................................................. 6
DEEL 1 MORFOLOGIE................................................................................................................................ 17
1. De bouw van wortel, stengel en blad ............................................................................................... 17
1.1. De wortel .................................................................................................................................. 17
1.1.3. Types .................................................................................................................................... 19
1.1.4. Omgevormde wortels .......................................................................................................... 20
1.2. De stengel ................................................................................................................................. 21
1.3. Het blad .................................................................................................................................... 28
2. Bloembiologie ................................................................................................................................... 37
2.1. De bloem ...................................................................................................................................... 37
2.1.1. Definitie ................................................................................................................................ 37
2.1.2. Bouw .................................................................................................................................... 37
2.1.3. Bloemvormen ....................................................................................................................... 44
2.1.4. Bloemformule ...................................................................................................................... 45
2.1.5. Functie van de bloem: geslachtelijke voortplanting ............................................................ 45
2.1.6. Bloeiwijzen ........................................................................................................................... 48
2.2. De vrucht ...................................................................................................................................... 51
2.2.1. Definitie ................................................................................................................................ 51
2.2.2. Bouw .................................................................................................................................... 51
2.2.3. Soorten ................................................................................................................................. 51
2.2.4. Ontwikkeling van de vrucht.................................................................................................. 53
2.2.5. Functies ................................................................................................................................ 53
2.2.6. Afwijkende bijzonderheden ................................................................................................. 53
2.3. Het zaad ........................................................................................................................................ 54
2.3.1. Definitie ................................................................................................................................ 54
1
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2.3.2. Bouw .................................................................................................................................... 54
2.3.3. Soorten zaden ...................................................................................................................... 54
2.3.4. Kieming................................................................................................................................. 54
2.3.5. Belang voor de mens ............................................................................................................ 54
2.3.6. Verspreiding van zaden en vruchten.................................................................................... 54
3. Plantenfamilie ................................................................................................................................... 56
1. Kruisbloemenfamilie = brassicaceae ............................................................................................ 56
2. Duizendknoopfamilie = polygonaceae ......................................................................................... 56
3. Ranonkelfamilie = ranunculaceae ................................................................................................ 57
4. Composieten = asteraceae ........................................................................................................... 57
5. Lipbloemigen = lamiaceae ............................................................................................................ 58
6. Anjerfamilie = caryophyllaceae .................................................................................................... 58
7. Schermbloemigen = apiaceae....................................................................................................... 59
DEEL 2 ANATOMIE .................................................................................................................................... 60
1. De microscoop .................................................................................................................................. 60
2. Microscopische technieken .............................................................................................................. 60
3. Cytologie ........................................................................................................................................... 60
3.1. De cel, bekeken door een lichtmicroscoop .............................................................................. 60
3.2. Cellen bekeken met de elektronenmicroscoop........................................................................ 62
4. Histologie: anatomische bouw van de zaadplant ............................................................................. 71
4.1. Ongedifferentieerde weefsel of meristemen ........................................................................... 71
4.2. Weefsels en hun functies (kunnen tekenen!) .......................................................................... 75
4.3. Weefsels in verband ................................................................................................................. 84
DEEL 3 FYSIOLOGIE ................................................................................................................................... 98
1. Chemische samenstelling van organismen ....................................................................................... 98
2. Herkomst van water, mineralen en koolstofverbindingen ............................................................... 98
2.1. Opnemen van water en mineralen .......................................................................................... 98
2.2. Herkomst koolstofverbindingen ............................................................................................. 100
3. Transport van stoffen ..................................................................................................................... 107
3.1. Transport op niveau van de cel .............................................................................................. 107
3.2. Transport op niveau van organisme ....................................................................................... 112
4. Wat gebeurt er met de opgenomen en opgebouwde bestanddelen? ........................................... 116
4.1. Vrijmaken van energie door ademhaling en gisting ............................................................... 116
4.2. Omzetting, opslag en afbraak van stofwisselingsproducten .................................................. 121
2
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
Toegepaste plantkunde
1. Intermezzo systematiek (enkel voor kerstexamen)
Kenmerken van levende wezens
▪ Celvormige structuur
Plantaardige cel Dierlijke cel
Celwand Geen celwand
Chloroplasten = bladgroenkorrels Geen chloroplasten
Vorm = statischer Vorm gevarieerder
Vacuole
▪ Voorplanting (ongeslachtelijk – geslachtelijk)
▪ Groei
• Kwantitatief meetbaar proces
• Cellen gaan in gewicht en lengte toenemen
• Balans tussen ademhaling en fotosynthese
• Plant gaat eigen energie voorzien, moet meer opwekken dan die verbruiken (en dan groeien ze)
3
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
▪ Ontwikkeling
•
Verschillende ontwikkelingsstadia
• Kiemfase, vegetatieve, generatieve fase,…
▪ Afsterven → beperkte levensduur
• Sommige leven langer dan anderen
Definities
▪ Biosystematics (= biosystematiek)
= “the study of biodiversity and its origins”
In a broader sense = a science through which organisms are discovered, identified, named and
classified with their diversity, phylogeny, spatial and geographical distributions
▪ Taxonomie ⊂ Systematiek
• Taxonomie = hiërarchische ordening (classificatie)
- Bv. Familie, geslacht, soort-ladder
• Systematiek = studie van de evolutieve relaties
- Gaat stuk verder dan taxonomie
- Gaat landschappen gaan bekijken
- Dynamische, oude wetenschappen
Doel
▪ Indelen, ordenen, groeperen in klassen (classificatie)
▪ Inzicht krijgen in de evolutie van de natuur
▪ Inschatting (!) van de biodiversiteit
Systematiek
Scala Naturae (‘ladder van het leven) van Aristoteles
= ordening van de natuur in een duidelijk hiërarchisch systeem van oplopende perfectie, ontstaan vanuit
religieus oogpunt
Carolus Linnaeus (!!)
▪ Systematische indeling in 2 rijken
• Botanie: Species Plantarum (Rijk der planten)
• Zoölogie: Systema Naturae (Rijk der dieren)
▪ Binomiale nomenclatuur: Genus (geslacht) + species (soort)
• Vb.: Homo sapiens (mens)
• Vb.: Lamium album (witte dovenetel)
▪ Classificatie op basis van evolutionair verwantschap
▪ Gebruikte criteria bij classificatie
• Gelijkende structuren: primitieve of afgeleide structuren
• Anatomische, morfologische of fysiologische kenmerken
4
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
• Aminozuursequenties in eiwitten
• DNA/RNA
• Mitochondriaal DNA: wrm? Geen kruising, planten zichzelf voort, dus alles van
de moederplant wordt behouden, evolutionaire lijn kan je veel makkelijker
volgen
Robert Whittaker
▪ Systematische indeling in 5 rijken
▪ Criteria
• Pro-/ eukaryoot
• Één-/ meercellig
• Producent/reducent/consument
Woese
▪ 6-rijkssystemen
Einde intermezzo
5
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2. Monocotylen (niet in handboek)
2.1. Morfologie: indeling in plantenrijk
2.1.1. Eenzaadlobbigen of monocotylen
• Kiem in het zaad heeft 1 zaadlob
o Kiem = energievoorraad
• Bloembekleedsels staan in kransen van drie
• Bladeren zin parallel of kromnervig
• Bezitten geen houtachtige stengel en geen hoofdwortel
2.1.2. Tweezaadlobbigen of dicotylen
• Kiem heeft 2 zaadlobben
• Bloembekleedsels verspreidt in kransen van 2, 4 of 5
• Bladeren meestal veer- of handnervig
• Meestal hout- of kruidachtige stengels
2.2. Poaceae of gramineae: plantkundige basiskenmerken
2.2.1. Grasland
• Één of enkele kiemwortels
• Halmheffer met knopenstapel
• Meerjarige grasplant: verzameling van parallelle scheuten (vernieuwing scheuten = ‘eeuwig jong’)
• Wortels voor 70% in de bovenste 5 cm
• Stengels met knopen (= groeipunten)
• Apex
o = hoogste punt van een structuur
o heeft heel wat knopen die scheuten kan krijgen en die kunnen ontwikkelen
o Monocotylen: apex ligt diep in de grond en blijft tot einde van seizoen
beneden
▪ Aangepast aan maaien en grazen → enkel bladeren worden
aangeraakt
o Dicotylen: apex ligt bovenaan en groeit snel
6
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
2.2.2. Bloeiwijze
• Bloemen zeer klein
• Tweeslachtig, zelden eenslachtig
B: mais, C: gras
➢ Eenhuizig: plantniveau, man en vrouwelijke bloemdelen op 1 bloem aanwezig
➢ Tweehuizig: plantniveau, man en vrouwelijke bloemdelen op verschillende bloemen aanwezig
➢ Eenslachtig: enkel vrouwelijke (stamper) of mannelijke (meeldraden) aanwezig
➢ Tweeslachtig: beide kenmerken aanwezig op 1 bloem
• Met 1-3 meeldraden en meestal 2 stijlen
• Omgeven door 2 schutbladachtige kroonkafjes
• In tot aar of pluimvormige bloeiwijzen verenigde aartjes
• Elk aartje omgeven door 2 kelkkafjes
2.2.3. Betekenis poaceae of gramineae
2.2.3.1. Verschillende subfamilies
• Bambusoideae: de bamboes.
• Pooideae: holle stengels, één- of meerbloemige aartjes. Zij omvat bijna al onze inheemse
gramineeën en is typisch voor de gematigde, vooral maritieme streken: raaigrassen, gerst, tarwe,
rogge...
• Arundinoideae: o. a . Phragmites (riet)
• Chloridoideae: Zeer belangrijke subfamilie voor extensieve weidegebieden in de wereld, vooral
in de drogere tropen maar ook in de steppen (prairies) en woestijnen: teff, vogelgierst...
• Panicoideae: Scheiding van mannelijke en vrouwelijke bloempjes ofwel van steriele en fertiele
bloempjes; maïs , sorghum, tropische weidegrassen, suikerriet...
• Ehrhartoideae: rijst, wilde rijst...
2.2.3.2. Grasland, gazon, graasweides, maaiweides, golfcourt, tuin, wegberm, groenvoorziening,…
• Poaceae (ook wel Gramineae)
7
, Gemma Soenens
Schooljaar 2024-2025
• Zeer gekende planten voor voedselvoorziening (rijst, maïs, graangewassen...)
• Grassen worden, ondermeerdoor herkauwers, omgezet tot hoogwaardige voedingsproducten
(melk , vlees). Op deze wijze worden voor de mens “niet te cultiveren” gronden benut
2.2.4. Situering grassen
• Grasland super belangrijk (voeder → dieren, voedsel → mens)
• Grassen
1 2 3
− Sit 1: gazon
− Sit 2: siergras
> snel en lang in bloei
> ook niet te snel groeien
> ziekteongevoelig
− Sit 3: type waarbij we gaan maaien, moet dus smakelijk zijn
> Heel snel groeien
> Breed blad, weinig celwand, veel cel inhoud
− Verschil tussen de 3 situeringen
> Morfologie blaadjes
> Betredingsgevoeligheid (kale plekken geven onkruid, die kunnen veroorzaakt worden als
de betredingsgevoeligheid laag ligt)
> Maaitolerantie
> Bloeiwijze belangrijk -> esthetisch?
> Groeisnelheid/ontwikkeling
> Hoe reageren op bemesting
2.2.4.1. Omstandigheden en uitbating bepalen de verschijningsvorm/soorten
1. Gras als voedingsstof voor grazers (runderen, schapen, geiten, paarden...). Intensief en extensief
uitgebaat grasland.
2. Gras als onderdeel van een gazon: siergazon, speelgazon tot golfterrein of voetbalveld.
3. Gras als indicator plant in een natuurgebied of extensief uitgebaat grasland.
2.2.4.2. Grasland
• Seizoensvariatie in grasland
o Sterke groeipiek in voorjaar (mei-juni)
o Verminderde zomergroei → Veebezetting aanpassen aan zomergroei + maaien
• Weidegrassen hebben één cyclus per jaar met generatiewissel half mei – juni
o Voorjaarsspruiten en zomerspruiten
▪ Elke spruit doorloopt een eigen cyclus met bloei op een welbepaald moment
▪ Voorjaarsgras is metabolisch verschillend van najaarsgras
▪ Generatiewisseling: Overlapping →midzomerdepressie of zomersterfte
8
