2025
Erfrecht & giften
FAMILIAAL VERMOGENSRECHT
,TABLE OF CONTENTS
Deel 1: erfrecht .................................................................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: erven .......................................................................................................................... 6
Afdeling 1. Basisbegrippen ........................................................................................................... 6
Afdeling 2. Openvallen van de nalatenschappen (art. 4.1BW) ......................................................... 6
Hoofdstuk 2. Erfbekwaamheid ......................................................................................................... 8
Afdeling 1. Begrip en voorwaarden ................................................................................................ 8
Afdeling 2. Bestaansvoorwaarde (art. 4.4 BW) ............................................................................... 8
Afdeling 3. Overlevingsvoorwaarde (= om te erven, moet erfrechtigde erlateroverleven) art. 4.5 BW . 8
Afdeling 4. Uitsluiting en verval van erfrecht .................................................................................. 9
Afdeling 5. Onwaardigheid om te erven (art. 4.6 BW) ...................................................................... 9
Hoofdstuk 3: wettelijke erfgerechtigden ......................................................................................... 10
Afdeling 1. Erfrechtelijke situaties of ordes .................................................................................. 10
Afdeling 2. Lijnen, graden (art. 4.11 BW) en plaatsvervulling (art. 4.13 e.v. BW) .............................. 10
Afdeling 3. Aanwezigheid van afstammelingen – 1ste erfrechtelijke situatie .................................... 11
Afdeling 4. Aanwezigheid van broers en zussen, vader en moeder – 2de erfrechtelijke situatie ......... 11
afdeling 5. geen afstammelingen en geen nauwe zijverwanten – 3de erfrechtelijke situatie .............. 12
Afdeling 6. Kloving in de nalatenschap van de kinderloos overleden geadopteerde ........................ 13
Afdeling 7. Wettelijke terugkeer (enkel voor gewone adoptie) ....................................................... 14
Hoofdstuk 4. De langstlevende echtgenote..................................................................................... 14
Afdeling 1. Plaats van de langstlevende echtgenote in de devolutie .............................................. 14
Afdeling 2. Voorwaarde voor het wettelijk erfrecht van de LLE....................................................... 14
Afdeling 3. Welk wettelijk erfrecht voor de LLE? ........................................................................... 15
A. samenloop met afstammelingen ......................................................................................... 15
B. Samenloop met nauwe zijverwanten of ascendenten ........................................................... 15
C. wettelijke terugkeer............................................................................................................ 16
D. wettelijk toegekend opvolgende vruchtgebruik (WTOV) ........................................................ 16
E. geen samenloop met verdere verwanten.............................................................................. 17
F. Voorzetting huur van de gezinswoning ................................................................................. 17
Afdeling 4. Regels voor het erfrechtelijk vruchtgebruik van de LLE ................................................. 17
Hoofdstuk 5. De langstlevende wettelijk samenwonende partner .................................................... 19
Afdeling 1. Voorwaarde voor het wettelijk erfrecht van de langstlevende wettelijk samenwonende
partner...................................................................................................................................... 19
Afdeling 2. Welk wettelijk erfrecht voor de LLP ............................................................................. 19
Afdeling 3. Afwijkende regels voor het wettelijk erfrecht van de LLP .............................................. 20
Hoofdstuk 6. De staat als erfopvolger ............................................................................................. 21
1
, Hoofdstuk 7. Hoe de nalatenschap verkregen wordt ....................................................................... 22
Afdeling 1. De positie van de erfrechtigde .................................................................................... 22
Afdeling 2. Het bezit van de nalatenschap ................................................................................... 22
Afdeling 3. De erfkeuze .............................................................................................................. 23
A. Betekenis en kenmerken..................................................................................................... 23
B. verwerping – optie 1............................................................................................................ 24
C. zuivere aanvaarding – optie 2 .............................................................................................. 25
D. Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving = beneficiair aanvaardende erfgenaam –
optie 3 ................................................................................................................................... 25
Afdeling 4. Bewijs van erfrechtelijke hoedanigheid ....................................................................... 26
Hoofdstuk 8: Het centraal erfrechtregister...................................................................................... 26
Hoofdstuk 9: Vereffening en verdeling van de nalatenschap ............................................................ 27
Afdeling 1. Basisbegrippen ..................................................................................................... 27
Afdeling 2. Omzetting van erfrechtelijk vruchtgebruik ............................................................... 27
Afdeling 3. Vereffening en verdeling van de nalatenschap ......................................................... 30
§1. Vereffening en verdeling................................................................................................. 30
§2. Soorten verdeling .......................................................................................................... 30
§3. Bepalingen die voor elke verdeling gelden ....................................................................... 31
§4. Heling ........................................................................................................................... 32
Afdeling 4. Inbreng van giften .................................................................................................. 32
§1. Inbreng van schenkingen ............................................................................................... 32
§2. Inbreng van legaten ....................................................................................................... 35
§3. Inbreng van schulden + art. 4.95 tot 4.97 BW ................................................................... 36
Afdeling 5. Gevolgen van de verdeling...................................................................................... 36
Deel 2: giften .................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 1: giften zijn beschikking om niet ................................................................................... 37
Hoofdstuk 2: algemene regels voor giften (art. 4.132 tot 4.144 BW) .................................................. 38
Afdeling 1. Toestemming ............................................................................................................ 38
§1. Gezondheid van geest – art. 4.136 BW ................................................................................ 38
§2. wilsgebreken .................................................................................................................... 39
Afdeling 2. Bekwaamheid om te geven ........................................................................................ 39
§1. Algemene onbekwaamheden: minderjarigen en beschermde meerderjarigen ...................... 39
§2. Andere algemene beperkingen .......................................................................................... 40
§3. Specifieke onbekwaamheden om te geven ......................................................................... 40
Afdeling 3. Bekwaamheid om te krijgen ....................................................................................... 40
§1. Bestaande personen ......................................................................................................... 40
§2. Bepaalde en bepaalbare personen..................................................................................... 41
2
, §3. Aanvaarding door onbekwamen ......................................................................................... 41
§4. rechtspersoon .................................................................................................................. 41
§5. Bijzondere onbekwaamheden om te krijgen........................................................................ 42
Afdeling 4. Voorwerp van de giften .............................................................................................. 43
Afdeling 5. Oorzaak: beweegreden van de giften .......................................................................... 44
Afdeling 6. Voorwaarden en lasten.............................................................................................. 45
§1. Nietigheid van onmogelijke of ongeoorloofde VW................................................................ 45
§2. voorwaarde ...................................................................................................................... 45
§3. last .................................................................................................................................. 45
§4. Wat is ongeoorloofd? ........................................................................................................ 45
§5. Giften met bewaarplicht .................................................................................................... 47
Hoofdstuk 3: schenkingen ............................................................................................................. 48
Afdeling 1. Specifieke regels inzake schenkingen ......................................................................... 48
§1. Het schenkingscontract .................................................................................................... 48
§2. Verrijking en verarming ...................................................................................................... 48
§3. Intentie om te schenken - aanvaarding ............................................................................... 48
§4. Dadelijkheid en onherroepelijkheid .................................................................................... 49
§5. Modaliteiten die met dadelijkheid en onherroepelijkheid verenigbaar zijn ............................. 49
§6. Ontbinding wegens nt-nakoming ....................................................................................... 49
§7. Herroeping wegens ondankbaarheid .................................................................................. 50
§8. Herroeping tss echtgenoten .............................................................................................. 50
Afdeling 2. Schenkingsvormen ................................................................................................... 50
§1. Schenking bij notariële akte (1ste schenkingsvorm) .............................................................. 50
§2. Handgifte (vind je eigenlijk niks van terug in codex) (uitz. op de regel) ................................... 51
§3. Onrechtstreekse schenking (de verarming gaat nt 1 op 1 overeenkomen met de verrijking van
onze begiftigde) ..................................................................................................................... 52
§4. Bankgift ............................................................................................................................ 53
§5. Vermomde schenking ....................................................................................................... 54
Hoofdstuk 4: testamentaire giften – legaten (p.318) ........................................................................ 55
Afdeling 1. Het testament........................................................................................................... 55
Afdeling 2. Essentiele kenmerken van het testament ................................................................... 55
Afdeling 3. Eigenhandig testament – art. 4.181 BW ...................................................................... 56
Afdeling 4. Notarieel testament – art. 4.183 BW ........................................................................... 57
Afdeling 5. Testament in internationale vorm ............................................................................... 57
Afdeling 6. Herroeping van het testament .................................................................................... 58
Afdeling 7. Legaten .................................................................................................................... 58
§1. Legaten en legatarissen .................................................................................................... 58
3
Erfrecht & giften
FAMILIAAL VERMOGENSRECHT
,TABLE OF CONTENTS
Deel 1: erfrecht .................................................................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: erven .......................................................................................................................... 6
Afdeling 1. Basisbegrippen ........................................................................................................... 6
Afdeling 2. Openvallen van de nalatenschappen (art. 4.1BW) ......................................................... 6
Hoofdstuk 2. Erfbekwaamheid ......................................................................................................... 8
Afdeling 1. Begrip en voorwaarden ................................................................................................ 8
Afdeling 2. Bestaansvoorwaarde (art. 4.4 BW) ............................................................................... 8
Afdeling 3. Overlevingsvoorwaarde (= om te erven, moet erfrechtigde erlateroverleven) art. 4.5 BW . 8
Afdeling 4. Uitsluiting en verval van erfrecht .................................................................................. 9
Afdeling 5. Onwaardigheid om te erven (art. 4.6 BW) ...................................................................... 9
Hoofdstuk 3: wettelijke erfgerechtigden ......................................................................................... 10
Afdeling 1. Erfrechtelijke situaties of ordes .................................................................................. 10
Afdeling 2. Lijnen, graden (art. 4.11 BW) en plaatsvervulling (art. 4.13 e.v. BW) .............................. 10
Afdeling 3. Aanwezigheid van afstammelingen – 1ste erfrechtelijke situatie .................................... 11
Afdeling 4. Aanwezigheid van broers en zussen, vader en moeder – 2de erfrechtelijke situatie ......... 11
afdeling 5. geen afstammelingen en geen nauwe zijverwanten – 3de erfrechtelijke situatie .............. 12
Afdeling 6. Kloving in de nalatenschap van de kinderloos overleden geadopteerde ........................ 13
Afdeling 7. Wettelijke terugkeer (enkel voor gewone adoptie) ....................................................... 14
Hoofdstuk 4. De langstlevende echtgenote..................................................................................... 14
Afdeling 1. Plaats van de langstlevende echtgenote in de devolutie .............................................. 14
Afdeling 2. Voorwaarde voor het wettelijk erfrecht van de LLE....................................................... 14
Afdeling 3. Welk wettelijk erfrecht voor de LLE? ........................................................................... 15
A. samenloop met afstammelingen ......................................................................................... 15
B. Samenloop met nauwe zijverwanten of ascendenten ........................................................... 15
C. wettelijke terugkeer............................................................................................................ 16
D. wettelijk toegekend opvolgende vruchtgebruik (WTOV) ........................................................ 16
E. geen samenloop met verdere verwanten.............................................................................. 17
F. Voorzetting huur van de gezinswoning ................................................................................. 17
Afdeling 4. Regels voor het erfrechtelijk vruchtgebruik van de LLE ................................................. 17
Hoofdstuk 5. De langstlevende wettelijk samenwonende partner .................................................... 19
Afdeling 1. Voorwaarde voor het wettelijk erfrecht van de langstlevende wettelijk samenwonende
partner...................................................................................................................................... 19
Afdeling 2. Welk wettelijk erfrecht voor de LLP ............................................................................. 19
Afdeling 3. Afwijkende regels voor het wettelijk erfrecht van de LLP .............................................. 20
Hoofdstuk 6. De staat als erfopvolger ............................................................................................. 21
1
, Hoofdstuk 7. Hoe de nalatenschap verkregen wordt ....................................................................... 22
Afdeling 1. De positie van de erfrechtigde .................................................................................... 22
Afdeling 2. Het bezit van de nalatenschap ................................................................................... 22
Afdeling 3. De erfkeuze .............................................................................................................. 23
A. Betekenis en kenmerken..................................................................................................... 23
B. verwerping – optie 1............................................................................................................ 24
C. zuivere aanvaarding – optie 2 .............................................................................................. 25
D. Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving = beneficiair aanvaardende erfgenaam –
optie 3 ................................................................................................................................... 25
Afdeling 4. Bewijs van erfrechtelijke hoedanigheid ....................................................................... 26
Hoofdstuk 8: Het centraal erfrechtregister...................................................................................... 26
Hoofdstuk 9: Vereffening en verdeling van de nalatenschap ............................................................ 27
Afdeling 1. Basisbegrippen ..................................................................................................... 27
Afdeling 2. Omzetting van erfrechtelijk vruchtgebruik ............................................................... 27
Afdeling 3. Vereffening en verdeling van de nalatenschap ......................................................... 30
§1. Vereffening en verdeling................................................................................................. 30
§2. Soorten verdeling .......................................................................................................... 30
§3. Bepalingen die voor elke verdeling gelden ....................................................................... 31
§4. Heling ........................................................................................................................... 32
Afdeling 4. Inbreng van giften .................................................................................................. 32
§1. Inbreng van schenkingen ............................................................................................... 32
§2. Inbreng van legaten ....................................................................................................... 35
§3. Inbreng van schulden + art. 4.95 tot 4.97 BW ................................................................... 36
Afdeling 5. Gevolgen van de verdeling...................................................................................... 36
Deel 2: giften .................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 1: giften zijn beschikking om niet ................................................................................... 37
Hoofdstuk 2: algemene regels voor giften (art. 4.132 tot 4.144 BW) .................................................. 38
Afdeling 1. Toestemming ............................................................................................................ 38
§1. Gezondheid van geest – art. 4.136 BW ................................................................................ 38
§2. wilsgebreken .................................................................................................................... 39
Afdeling 2. Bekwaamheid om te geven ........................................................................................ 39
§1. Algemene onbekwaamheden: minderjarigen en beschermde meerderjarigen ...................... 39
§2. Andere algemene beperkingen .......................................................................................... 40
§3. Specifieke onbekwaamheden om te geven ......................................................................... 40
Afdeling 3. Bekwaamheid om te krijgen ....................................................................................... 40
§1. Bestaande personen ......................................................................................................... 40
§2. Bepaalde en bepaalbare personen..................................................................................... 41
2
, §3. Aanvaarding door onbekwamen ......................................................................................... 41
§4. rechtspersoon .................................................................................................................. 41
§5. Bijzondere onbekwaamheden om te krijgen........................................................................ 42
Afdeling 4. Voorwerp van de giften .............................................................................................. 43
Afdeling 5. Oorzaak: beweegreden van de giften .......................................................................... 44
Afdeling 6. Voorwaarden en lasten.............................................................................................. 45
§1. Nietigheid van onmogelijke of ongeoorloofde VW................................................................ 45
§2. voorwaarde ...................................................................................................................... 45
§3. last .................................................................................................................................. 45
§4. Wat is ongeoorloofd? ........................................................................................................ 45
§5. Giften met bewaarplicht .................................................................................................... 47
Hoofdstuk 3: schenkingen ............................................................................................................. 48
Afdeling 1. Specifieke regels inzake schenkingen ......................................................................... 48
§1. Het schenkingscontract .................................................................................................... 48
§2. Verrijking en verarming ...................................................................................................... 48
§3. Intentie om te schenken - aanvaarding ............................................................................... 48
§4. Dadelijkheid en onherroepelijkheid .................................................................................... 49
§5. Modaliteiten die met dadelijkheid en onherroepelijkheid verenigbaar zijn ............................. 49
§6. Ontbinding wegens nt-nakoming ....................................................................................... 49
§7. Herroeping wegens ondankbaarheid .................................................................................. 50
§8. Herroeping tss echtgenoten .............................................................................................. 50
Afdeling 2. Schenkingsvormen ................................................................................................... 50
§1. Schenking bij notariële akte (1ste schenkingsvorm) .............................................................. 50
§2. Handgifte (vind je eigenlijk niks van terug in codex) (uitz. op de regel) ................................... 51
§3. Onrechtstreekse schenking (de verarming gaat nt 1 op 1 overeenkomen met de verrijking van
onze begiftigde) ..................................................................................................................... 52
§4. Bankgift ............................................................................................................................ 53
§5. Vermomde schenking ....................................................................................................... 54
Hoofdstuk 4: testamentaire giften – legaten (p.318) ........................................................................ 55
Afdeling 1. Het testament........................................................................................................... 55
Afdeling 2. Essentiele kenmerken van het testament ................................................................... 55
Afdeling 3. Eigenhandig testament – art. 4.181 BW ...................................................................... 56
Afdeling 4. Notarieel testament – art. 4.183 BW ........................................................................... 57
Afdeling 5. Testament in internationale vorm ............................................................................... 57
Afdeling 6. Herroeping van het testament .................................................................................... 58
Afdeling 7. Legaten .................................................................................................................... 58
§1. Legaten en legatarissen .................................................................................................... 58
3
