Samenvatting orthopedagogische werkvelden en beleid

Orthopedagogische werkvelden
en beleid
Hoofdstuk 1: Vlaams Agentschap voor Personen met
een Handicap (VAPH)
Doelen:

 Beschrijven de historiek van het huidige Vlaams Agentschap voor Personen met een
Handicap (VAPH)
 Bespreken de krachtlijnen van het VFSIPH en de invulling ervan in het VAPH.
 Beschrijven de theoretische kaders waarop het actuele beleid van het VAPH zich baseert.
 Bespreken de betekenis van de doelstellingen van Perspectief 2020.
 Beschrijven grondig het voortraject van de Dienst Ondersteuningsplan.
 Bespreken grondig het concentrisch ondersteuningsmodel.
 Passen het concentrisch ondersteuningsmodel toe op een casus.
 Bespreken grondig rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH).
 Bespreken grondig niet-rechtstreeks toegankelijke hulp (NRTH) voor minderjarigen.
 Bespreken grondig niet-rechtstreeks toegankelijke hulp (NRTH) voor meerderjarigen.
 Bespreken de kansen en uitdagingen in de begeleiding, opvang en ondersteuning van
personen met een beperking.

Historiek
Historisch overzicht (Hoe zijn we gekomen tot VAPH?)
 1876: Gemeentefonds en Speciaal Onderstandsfonds
o Voor het eerst overheid georganiseerde zorg
o Gemeentefonds: Enveloppen voor gemeenten met geld voor ondersteuning te
bieden
 Gemeenten hadden de opdracht te zorgen voor onderhoud en verzorging
van geestesziekten, doofstommen, blinden en andere beperkingen
 Subsidiëring werd opgesplitst tussen gemeenten, provincie en staat
o Onderstandsfonds: Na de hervorming van gemeentenfonds
 Accent werd verlegd naar ‘behoeftigen’ in gesloten afdelingen
 Voorzag een dagprijs als tussenkomst in het onderhoud en de verzorging
 Bij noodgeval kon OCMW overgaan tot plaatsing en werd het dossier binnen
10 dagen bekeken
 1963: voor de Sociale Reclassering van Minder-Validen (RSRMV)
o Vanuit de tweede wereldoorlog, soldaten met beperkingen
o Intentie om werk te hebben ondanks de beperkingen
o 2 doelstellingen:
 Alle nodige maatregelen voor re-integratie (economisch en maatschappelijk)
 Het bevorderen van de functionele revalidatie en de sociale reclassering
 1967: Fonds voor Medische, Sociale en Pedagogische Zorg voor Gehandicapten (Fonds 81)
o Onderscheid tussen ondersteuningen (Medisch, sociaal en pedagogisch)
 Onderscheid tussen ziekten en mensen met een beperking
o Ter vervanging van Onderstandsfonds

, o De basis van autonome zorg
 Meer specifieke aanpak mogelijk
 Verruiming en verbreding van de zorg
o Bevoegd voor de opvang, behandeling en begeleiding via residentiële, semi-
residentiële en ambulante voorzieningen
 1980: Vlaams Fonds voor Sociale Integratie voor Personen met Handicap (VFSIPH)
o 1984, EPOS- Steyaert: ‘Een nieuw Vlaams gehandicaptenbeleid’
o 1990, oprichting VFSIPH, bij decreet (in feite een samensmelting van RSRMV en
Fonds 81)
 Aangepaste versie van nieuw Vlaams gehandicaptenbeleid
o Samen -> Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)
 Krachtlijnen VAPH
 Duidelijkheid
o Administratieve vereenvoudiging en samenbrengen van
verspreide bevoegdheden.
o PEC als enige toegangspoort
 Integratie/inclusie
o Integratie: verwijst naar samenleving verwacht dat de
mensen met een beperking zich aanpassen aan de normen
van de samenleving
o Inclusie: standpunt dat overheid verantwoordelijkheid
draagt om de beperkingen weg te werken zodat personen
volwaardig kunnen deelnemen
 Participatie
o Deelnemen aan, actief betrokken zijn met
o Voorziet betrokkenheid door Raad van Bestuur,
adviescomités en in de PEC’s
 Gezinsgerichtheid
o Ouders en leden van de familie zijn onvervangbaar
o Gezinsondersteunend, gezinsaanvullend en slechts in
laatste instantie gezinsvervangend
 Basisprincipes van het Vlaams Fonds:
 Administratieve vereenvoudiging
 Vervangen begrip ‘reclassering’ door ‘sociale integratie’
 Samenbrengen van diverse soorten hulpverlening
 Evaluatie vanuit een multidisciplinaire invalshoek
 Gebaseerd op ICF, DSM en AAIDD
o AAIDD: American Association on Intellectual en Developmental
DIsorder
o ICF: International Classification of Functioning, Disability and
Health
 Definitie: ‘Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon
dat te wijten is aan een combinatie tussen functiestoornissen van mentale,
psychische, lichamelijke of zintuigelijke aard, beperkingen bij het uitvoeren
van activiteiten, en persoonlijke en externe factoren.’

, o Belangrijk! Participatieprobleem van een probleem dat het gevolg is
van een functiestoornis en tegelijk beperkingen in het uitvoeren van
activiteiten

Actueel beleid
Theoretisch kader
 1945: Oprichting van de Verenigde Naties, 193 landen komen op voor vrede en veiligheid en
mensenrechten
 1948: Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens (UVRM)
o Jean-jacques Rousseau: 18e eeuw een sociaal verdrag geschreven
o Ligt aan de oorsprong van UVRM
 2006: Verdrag inzake de Rechten voor Personen met een Beperking (VRPH)
o Nauwe relatie met Kwaliteit van Bestaan (Verdugo)
 5 componenten van een individueel ondersteuningsmodel (Thompson)
o Blauwdruk van toekomstig professioneel handelen
o Theoretisch kader om individueel ondersteuningsproces vorm te geven:





Component 1: Identificeer de verwachtingen en dromen

 Expliciteren van de manier waarop iemand zijn leven wil vormgeven
 Focus op dromen, voorkeur en interesses
o Dromen worden niet gehypothekeerd door het beperkt aanbod van voorzieningen
of andere barrières (budgettaire grenzen)

Component 2: Bepaald de aard en de intensiteit van de ondersteuningsbehoeften

 Standaard meetinstrument: SIS/ Support Intensity Scale

, oMeet de individuele ondersteuningsbehoeften in verscheidene
ondersteuningsdomeinen
o Bevraagd de bijzondere medische en gedragsmatige ondersteuning
 Andere meetinstrumenten kunnen ook gebruikt worden

Component 3: Ontwikkel het Individuele Ondersteuningsplan

 Eenduidig, individueel plan
 Activiteiten van een persoon gedurende een week en het type en de intensiteit van de
ondersteuning die daarvoor nodig is, beschrijft
 Niet alle doelen kan aangepakt worden daarom worden er prioriteiten bepaalt

Component 4: Monitor de vooruitgang

 Evalueren van de uitkomsten/doelen van het plan
 Ondersteuningsteam waakt over de uitvoering van het plan
o Monitoren is een continu proces dat op regelmatige tijdstippen wordt bijgehouden

Component 5: Evaluatie

 Geëvalueerd of de persoonlijke uitkomsten die beïnvloed worden door de uitvoering van
specifieke ondersteuningsdoelen zijn verbeterd
o Interesses, voorkeuren kunnen in loop van tijd veranderen
 Individueel plan moet herzien worden als het niet meer voldoet aan de wensen en doelen
 Persoonsgerichte ondersteuningsuitkomsten Schaal: Persoonlijke uitkomsten te meten

Cruciaal is het concept ‘Ondersteuning’

 ‘Een geheel van bronnen en strategieën dat het doel hebben om de ontwikkeling,
opvoeding, interesses en persoonlijk welzijn van die persoon te promoten en dat versterkt
het individueel functioneren’
 Deze definitie overstijgt het klassiek dienstverleningsaanbod en onderstreept het belang
van het zoeken naar alternatieve strategieën
 Ondersteuning: Een gezamenlijk en continu proces waarbij alle actoren een gedeelde visie
dragen waarin het welzijn en de verwachtingen van de persoon met de beperking centraal
staan
o Steunt op drie fundamenten:
 1. Persoon heeft controle over zijn/haar eigen leven
 De persoon wordt erkend en gewaardeerd voor zijn/haar bijdrage tot de
gemeenschap
 De persoon wordt ondersteund door een netwerk van mensen
o Deze fundamenten zijn essentieel voor het welslagen van het ondersteuningsproces

Perspectief 2020
Een nieuw ondersteuningsbeleid voor personen met een beperking.

2 grote doelstellingen:

1. Zorggarantie voor personen met een beperking met de grootste ondersteuningsnood onder
vorm van zorg en assistentie in natura of in contanten
a. Concentrische cirkels, budget en prioriteit
i. Concentrische cirkels: