Psychologische stromingen: vroeger
en vandaag
(Boeken: Psychologische stromingen,)
DOELEN:
De student kan begrippen correct definiëren.
De student kan methoden uit de verschillende psychologische stromingen omschrijven.
De student kan kenmerken, begrippen, definities, methoden en psychologen onderbrengen in de correcte
psychologische stromingen.
De student kan de psychologische stromingen situeren in de tijd.
De student kan een tekstfragment onderbrengen in de correcte psychologische stroming.
De student kan de aangebrachte theoretische inhouden toepassen op een casus.
De student kan psychologie als wetenschap situeren.
De student kan psychotherapie karakteriseren.
De student kan theoretische concepten en uitgangspunten van verschillende psychologische stromingen
herkennen.
De student kan theoretische concepten en uitgangspunten van verschillende psychologische stromingen
hanteren.
De student kan methodieken en toepassingen van verschillende psychologische stromingen verduidelijken.
De student kan methodieken en toepassingen van verschillende psychologische stromingen selecteren.
, De student kan de handelingsprincipes van sensitief-responsief handelen ten aanzien van diversiteit beschrijven.
De student kan gelijkenissen en verschillen tussen psychologische stromingen duiden.
De student kan gelijkenissen en verschillen tussen psychologische stromingen aantonen.
De student kan de relatie(-opbouw) tussen hulpverlener en cliënt vanuit de verschillende psychologische
stromingen omschrijven.
TIPS :
We geven mee dat studeren uit het handboek zeer belangrijk is. Maak per stroming een goed schema. Zie het als een
uitgebreide inhoudstafel. Dit kan jullie helpen om overzicht te hebben over de psychologische stromingen. Belangrijk om
de namen van psychologen, begrippen, definities, methodieken etc.... te kennen. Met een goed schema kan je ook
herhalen. En herhaling zorgt voor leerwinst!
,Hoofdstuk 1: Psychologie als wetenschap...........................................................................................12
Wat is psychologie?.........................................................................................................................12
Kenmerken van wetenschap............................................................................................................12
Situering tussen wetenschappen.....................................................................................................15
Niet-psychometrische methoden................................................................................................16
Correlationeel onderzoek............................................................................................................18
Hoofdstuk 2: Psychotherapie...............................................................................................................22
Dodo Bird Verdict............................................................................................................................22
Common Factors Theory (Examenvraag!)....................................................................................22
Placebo........................................................................................................................................23
Dod Bird Myth.................................................................................................................................24
Evidence-based (EST).......................................................................................................................24
Randomised Control Trails (RCT’s)...............................................................................................24
Empirically Supported Treatments..................................................................................................25
EMDR...............................................................................................................................................25
Vlugge oogbewegingen................................................................................................................25
Aan verbetering toe.........................................................................................................................26
Indeling & verdeling.........................................................................................................................26
Psycholoog & psychiater..............................................................................................................26
Psychotherapie, counseling, coaching, geprotocolleerde behandeling.......................................27
Integratief....................................................................................................................................27
Online en internet........................................................................................................................28
Kritisch tegenover de psychiatrie.................................................................................................28
Patiënt en cliënt...........................................................................................................................29
Hoofdstuk 3: Psychoanalyse................................................................................................................31
Wat ervoor kwam............................................................................................................................31
Theorieën en concepten..................................................................................................................31
Psychoseksuele fasen..................................................................................................................31
Persoonlijkheidsstructuur............................................................................................................32
Onbewuste..................................................................................................................................32
Analytische kuur..........................................................................................................................32
Afweermechanismen.......................................................................................................................34
Hoofdstuk 4: Behaviorisme..................................................................................................................38
Associatieleer als voorloper.............................................................................................................38
Kenmerken van het black-boxbehaviorisme....................................................................................38
Wetenschappelijk observeerbaar gedrag....................................................................................38
, S-R (Stimuli- Response)................................................................................................................39
Klassieke conditionering..................................................................................................................39
Schema........................................................................................................................................39
Kenmerken...................................................................................................................................40
Methodieken...............................................................................................................................42
Operante conditionering.................................................................................................................44
Thorndike.....................................................................................................................................44
Skinner en zijn skinnerbox...........................................................................................................44
Operante conditionering..............................................................................................................44
Sr, de consequenties....................................................................................................................45
Belonen........................................................................................................................................46
Bekrachtingsschema’s..................................................................................................................46
Ontsnappen aan het onaangename.............................................................................................47
Straf.............................................................................................................................................47
Wegnemen van het aangename en negeren...............................................................................48
Uitblijven van het aangename en negeren..................................................................................48
Kenmerken...................................................................................................................................48
Neobehaviorisme.............................................................................................................................49
Hoofdstuk 5: Humanistische psychologie............................................................................................50
Uitgangspunten...............................................................................................................................50
Invloeden.........................................................................................................................................50
Carl Rogers.......................................................................................................................................50
Cliënt-centered therapy...................................................................................................................51
Beschrijving..................................................................................................................................51
Basishoudingen (Examenvraag)...................................................................................................52
Focussen......................................................................................................................................53
Thomas Gordon...............................................................................................................................53
Behoefteconflict...........................................................................................................................53
Waardeconflict en overlegmodel.................................................................................................56
Toepassingen...................................................................................................................................57
Opvoeding...................................................................................................................................57
(opvoeden in) Onderwijs.............................................................................................................57
Personen met dementie..............................................................................................................57
Personen met een beperking.......................................................................................................58
Abraham Maslow.............................................................................................................................58
De behoeftepiramide...................................................................................................................58
en vandaag
(Boeken: Psychologische stromingen,)
DOELEN:
De student kan begrippen correct definiëren.
De student kan methoden uit de verschillende psychologische stromingen omschrijven.
De student kan kenmerken, begrippen, definities, methoden en psychologen onderbrengen in de correcte
psychologische stromingen.
De student kan de psychologische stromingen situeren in de tijd.
De student kan een tekstfragment onderbrengen in de correcte psychologische stroming.
De student kan de aangebrachte theoretische inhouden toepassen op een casus.
De student kan psychologie als wetenschap situeren.
De student kan psychotherapie karakteriseren.
De student kan theoretische concepten en uitgangspunten van verschillende psychologische stromingen
herkennen.
De student kan theoretische concepten en uitgangspunten van verschillende psychologische stromingen
hanteren.
De student kan methodieken en toepassingen van verschillende psychologische stromingen verduidelijken.
De student kan methodieken en toepassingen van verschillende psychologische stromingen selecteren.
, De student kan de handelingsprincipes van sensitief-responsief handelen ten aanzien van diversiteit beschrijven.
De student kan gelijkenissen en verschillen tussen psychologische stromingen duiden.
De student kan gelijkenissen en verschillen tussen psychologische stromingen aantonen.
De student kan de relatie(-opbouw) tussen hulpverlener en cliënt vanuit de verschillende psychologische
stromingen omschrijven.
TIPS :
We geven mee dat studeren uit het handboek zeer belangrijk is. Maak per stroming een goed schema. Zie het als een
uitgebreide inhoudstafel. Dit kan jullie helpen om overzicht te hebben over de psychologische stromingen. Belangrijk om
de namen van psychologen, begrippen, definities, methodieken etc.... te kennen. Met een goed schema kan je ook
herhalen. En herhaling zorgt voor leerwinst!
,Hoofdstuk 1: Psychologie als wetenschap...........................................................................................12
Wat is psychologie?.........................................................................................................................12
Kenmerken van wetenschap............................................................................................................12
Situering tussen wetenschappen.....................................................................................................15
Niet-psychometrische methoden................................................................................................16
Correlationeel onderzoek............................................................................................................18
Hoofdstuk 2: Psychotherapie...............................................................................................................22
Dodo Bird Verdict............................................................................................................................22
Common Factors Theory (Examenvraag!)....................................................................................22
Placebo........................................................................................................................................23
Dod Bird Myth.................................................................................................................................24
Evidence-based (EST).......................................................................................................................24
Randomised Control Trails (RCT’s)...............................................................................................24
Empirically Supported Treatments..................................................................................................25
EMDR...............................................................................................................................................25
Vlugge oogbewegingen................................................................................................................25
Aan verbetering toe.........................................................................................................................26
Indeling & verdeling.........................................................................................................................26
Psycholoog & psychiater..............................................................................................................26
Psychotherapie, counseling, coaching, geprotocolleerde behandeling.......................................27
Integratief....................................................................................................................................27
Online en internet........................................................................................................................28
Kritisch tegenover de psychiatrie.................................................................................................28
Patiënt en cliënt...........................................................................................................................29
Hoofdstuk 3: Psychoanalyse................................................................................................................31
Wat ervoor kwam............................................................................................................................31
Theorieën en concepten..................................................................................................................31
Psychoseksuele fasen..................................................................................................................31
Persoonlijkheidsstructuur............................................................................................................32
Onbewuste..................................................................................................................................32
Analytische kuur..........................................................................................................................32
Afweermechanismen.......................................................................................................................34
Hoofdstuk 4: Behaviorisme..................................................................................................................38
Associatieleer als voorloper.............................................................................................................38
Kenmerken van het black-boxbehaviorisme....................................................................................38
Wetenschappelijk observeerbaar gedrag....................................................................................38
, S-R (Stimuli- Response)................................................................................................................39
Klassieke conditionering..................................................................................................................39
Schema........................................................................................................................................39
Kenmerken...................................................................................................................................40
Methodieken...............................................................................................................................42
Operante conditionering.................................................................................................................44
Thorndike.....................................................................................................................................44
Skinner en zijn skinnerbox...........................................................................................................44
Operante conditionering..............................................................................................................44
Sr, de consequenties....................................................................................................................45
Belonen........................................................................................................................................46
Bekrachtingsschema’s..................................................................................................................46
Ontsnappen aan het onaangename.............................................................................................47
Straf.............................................................................................................................................47
Wegnemen van het aangename en negeren...............................................................................48
Uitblijven van het aangename en negeren..................................................................................48
Kenmerken...................................................................................................................................48
Neobehaviorisme.............................................................................................................................49
Hoofdstuk 5: Humanistische psychologie............................................................................................50
Uitgangspunten...............................................................................................................................50
Invloeden.........................................................................................................................................50
Carl Rogers.......................................................................................................................................50
Cliënt-centered therapy...................................................................................................................51
Beschrijving..................................................................................................................................51
Basishoudingen (Examenvraag)...................................................................................................52
Focussen......................................................................................................................................53
Thomas Gordon...............................................................................................................................53
Behoefteconflict...........................................................................................................................53
Waardeconflict en overlegmodel.................................................................................................56
Toepassingen...................................................................................................................................57
Opvoeding...................................................................................................................................57
(opvoeden in) Onderwijs.............................................................................................................57
Personen met dementie..............................................................................................................57
Personen met een beperking.......................................................................................................58
Abraham Maslow.............................................................................................................................58
De behoeftepiramide...................................................................................................................58
