Inhoud
1. begrippen en bronnen.................................................................................................................................................3
1.1 douanerechten......................................................................................................................................................3
1.1.1. Protectionisme..............................................................................................................................................3
1.1.2. Interdependentie...........................................................................................................................................3
1.1.3. Douanepolitiek..............................................................................................................................................3
1.1.4 vormen van economische samenwerking en integratie.................................................................................4
1.1.5. Europese context.........................................................................................................................................11
1.1.6. De leden van de EU......................................................................................................................................13
1.1.7. Douanegebied vs. BTW-gebied en accijnsgebied.........................................................................................13
1.1.8. EER...............................................................................................................................................................14
1.1.9. Douaneregelgeving......................................................................................................................................14
1.1.10. Conclusie...................................................................................................................................................23
1.2. Accijnzen.............................................................................................................................................................23
1.2.1. Inleiding.......................................................................................................................................................24
1.2.2. Definitie accijnzen........................................................................................................................................24
1.2.3. Communcautaire accijnzen..........................................................................................................................24
BRONNEN..............................................................................................................................................................26
1.2.4. Sectorale wetgeving accijnzen.....................................................................................................................26
1.2.5. Nationale accijnzen......................................................................................................................................26
1.2.6. Vele koninklijke en ministeriële besluiten...................................................................................................27
1.2.7. AWDA..........................................................................................................................................................27
1.2.8. Vlaams vs. Waals.........................................................................................................................................27
1.3. COnclusie............................................................................................................................................................27
1.3.1. Algemene administratie van de Douane en Accijnzen.................................................................................27
1.4. Slotsom AWDA...................................................................................................................................................28
2. materieel douanerecht..............................................................................................................................................29
2.1. DOuanemaatregelen..........................................................................................................................................29
2.1.1. Overzicht DWU............................................................................................................................................29
2.1.2 Doelstellingen...............................................................................................................................................29
2.1.3. Tarifaire maatregelen..................................................................................................................................31
2.1.4. Niet-tarifaire maatregelen...........................................................................................................................47
2.2. Grondslag van douanerechten...........................................................................................................................51
2.2.1. Begrippen....................................................................................................................................................51
1
, 2.2.2. Grondslag.....................................................................................................................................................51
2.2.3. Douanetarief en tariefindeling voor goederen............................................................................................69
2.2.4. Oorsprong van goederen.............................................................................................................................69
2.2.6. Douanewaarde van goederen......................................................................................................................89
2.3. Douaneregelingen............................................................................................................................................100
2.3.1. binnenbrengen van goederen....................................................................................................................100
2.3.2. overbrenging in het vrije verkeer..............................................................................................................102
2.3.3. Speciale regelingen....................................................................................................................................104
2.3.4. Export........................................................................................................................................................113
2.4. douaneschuld...................................................................................................................................................114
2.4.1. ontstaan van de douaneschuld..................................................................................................................114
2.4.3. Tenietgaan van de douaneschuld..............................................................................................................120
3. geschillenprocedure................................................................................................................................................120
3.1. Administratief beroep......................................................................................................................................120
3.2. Gerechtelijk beroep..........................................................................................................................................125
4. Douanesanctierecht................................................................................................................................................132
4.1. DOuanestrafprocesrecht..................................................................................................................................133
4.1.1. Materieel douanestrafrecht......................................................................................................................137
5. Accijnzen................................................................................................................................................................. 145
6. BTI en douaneaangifte.............................................................................................................................................155
Examenbespreking......................................................................................................................................................157
College over vergunningen..........................................................................................................................................158
Inhoud................................................................................................................................................................. 158
Terminologie.......................................................................................................................................................159
douaneregelingen................................................................................................................................................159
douaneaangiftE....................................................................................................................................................160
vergunningen.......................................................................................................................................................161
AEO = Authorised Economic Operator.................................................................................................................164
2
,DOUANE EN ACCIJNZEN
1. BEGRIPPEN EN BRONNEN
Douane en accijnzen zijn twee belastingen
- = De twee oudste die er zijn
- Het zijn nog altijd belangrijke belastingen
- = Wat geen bestaansreden heeft, kan best opgeheven worden en is hier NIET het geval voor, want het
zijn twee belangrijke belastingen in de praktijk naar Staatsinkomsten ook
1.1 DOUANERECHTEN
1.1.1. PROTECTIONISME
Voor een economie is het goed dat er meer geproduceerd wordt dan voor eigen behoefte, want zo kan men
goederen uitvoeren. Dat is goed voor de handelsbalans, tewerkstelling…
- = uitvoerrechten of duurder maken van uitvoer is puur economisch uit den boze, dus zij bestaan in de
praktijk wel, maar worden NIET gebruikt
- MAAR soms bestaan uitvoersubsidies wel
o Bv. ondersteuning voor eigen landbouwers om hun producten uit te kunnen voeren
o Invoer kan soms interessant zijn MAAR NIET altijd
= ENKEL wanneer er goederen worden ingevoerd die NIET verkrijgbaar zijn of die schaars zijn
Bv.: Mislukte oogst, invoer van bananen, ananas, kiwi’s die moeilijk in België te telen zijn
MAAR invoer aardappelen en peren is voor NIKS nodig, want landbouwers van hier kunnen
dat zelf tot stand brengen
- Er bestaan dus mechanismen om invoer aan banden te leggen van bepaalde producten door de invoer
van die producten duurder te maken
= Protectionisme, namelijk behartigen eigen belangen op puur economisch vlak
o Bv.: Invoer kiwi’s is goedkoper dan invoer peren
Hier moet evenwicht gevonden worden tussen economische belangen staat en de
verlangens van de consument
= Consument zal misschien wel bananen etc. willen eten, dus men moet zorgen dat er
hiervan voldoende beschikbaar zijn voor de consumenten
1.1.2. INTERDEPENDENTIE
Invoer van een goed is NIET perse altijd goed of slecht
Bv. België is wereldberoemd voor chocolade en pralines en kan maar ontstaan op grond van cacao. = nodig om
pralines uit te voeren om cacao in te voeren
Zelfde geldt voor koffiebonen
= verweven systeem en tegen die achtergrond moet douanepolitiek bekeken worden
1.1.3. DOUANEPOLITIEK
3
, Als instrument van internationale handelspolitiek: douanemaatregelen en douanerechten
Toepassen douanemaatregelen
- Is ook het verbod op invoer en toepassen invoerrechten
- = Bijkomende heffingen bij invoer
o Bv.: Trump deed niet anders dan handelsoorlogen voeren, dus douane was voor hem instrument
internationale handelspolitiek = Het is dus fiscale component internationale handel
Buitenlands beleid voeren
- Kan zijn om handelssancties opleggen
o Bv. Trump wilde Amerikaanse gevangene in Turkije vrij krijgen door invoerrechten voor Turkse
producten in Amerika te verhogen
o Bv. Conflict Rusland-Oekraïne is ook douanepolitiek, want hierbij wordt ook een invoerverbod
opgelegd en invoerrechten ingevoerd
- = Douanepolitiek voor buitenlands beleid
Het is indirecte belasting, dus grensoverschrijdende handelstransactie is het belastbaar feit
- = Bedrijven moeten op hun microniveau rekening houden met wat op macroniveau beslist is tussen
landen
o Het wordt boven hun hoofd beslist, MAAR zij moeten rekening houden met hoe duur of goedkoop
bepaalde transacties zijn voor hun handelsstrategie
Sommige landen gaan blokvorming doen om samen in internationale handel op te treden = Dit is in het belang van
beiden, want samen staat men sterker
- Belangrijk voor bilaterale handel en voor internationale handel
= Drie niveaus
binnen deze internationale context of toename van wereldhandel kan men sterker staan adhv
samenwerking/vormen van een handelsblok
1.1.4 VORMEN VAN ECONOMISCHE SAMENWERKING EN INTEGRATIE
- Vrijhandelszone
- Douane-unie
- Economische unie
1.1.4.1. VRIJHANDELSZONE
Handelsakkoord of handelsverdrag
- = Gevolg van beide is hetzelfde, maar een verdrag is bestendiger
- Verdrag is altijd intergouvernementeel
GEEN handelsbelemmering op grond van oorsprong
- Men creëert vrijhandelszone bij overeenkomst of bij verdrag
= verdrag is altijd op intergouvernementeel niveau en NIET op supranationaal niveau
o GEEN overdracht van bevoegdheden aan instelling boven naties
4
1. begrippen en bronnen.................................................................................................................................................3
1.1 douanerechten......................................................................................................................................................3
1.1.1. Protectionisme..............................................................................................................................................3
1.1.2. Interdependentie...........................................................................................................................................3
1.1.3. Douanepolitiek..............................................................................................................................................3
1.1.4 vormen van economische samenwerking en integratie.................................................................................4
1.1.5. Europese context.........................................................................................................................................11
1.1.6. De leden van de EU......................................................................................................................................13
1.1.7. Douanegebied vs. BTW-gebied en accijnsgebied.........................................................................................13
1.1.8. EER...............................................................................................................................................................14
1.1.9. Douaneregelgeving......................................................................................................................................14
1.1.10. Conclusie...................................................................................................................................................23
1.2. Accijnzen.............................................................................................................................................................23
1.2.1. Inleiding.......................................................................................................................................................24
1.2.2. Definitie accijnzen........................................................................................................................................24
1.2.3. Communcautaire accijnzen..........................................................................................................................24
BRONNEN..............................................................................................................................................................26
1.2.4. Sectorale wetgeving accijnzen.....................................................................................................................26
1.2.5. Nationale accijnzen......................................................................................................................................26
1.2.6. Vele koninklijke en ministeriële besluiten...................................................................................................27
1.2.7. AWDA..........................................................................................................................................................27
1.2.8. Vlaams vs. Waals.........................................................................................................................................27
1.3. COnclusie............................................................................................................................................................27
1.3.1. Algemene administratie van de Douane en Accijnzen.................................................................................27
1.4. Slotsom AWDA...................................................................................................................................................28
2. materieel douanerecht..............................................................................................................................................29
2.1. DOuanemaatregelen..........................................................................................................................................29
2.1.1. Overzicht DWU............................................................................................................................................29
2.1.2 Doelstellingen...............................................................................................................................................29
2.1.3. Tarifaire maatregelen..................................................................................................................................31
2.1.4. Niet-tarifaire maatregelen...........................................................................................................................47
2.2. Grondslag van douanerechten...........................................................................................................................51
2.2.1. Begrippen....................................................................................................................................................51
1
, 2.2.2. Grondslag.....................................................................................................................................................51
2.2.3. Douanetarief en tariefindeling voor goederen............................................................................................69
2.2.4. Oorsprong van goederen.............................................................................................................................69
2.2.6. Douanewaarde van goederen......................................................................................................................89
2.3. Douaneregelingen............................................................................................................................................100
2.3.1. binnenbrengen van goederen....................................................................................................................100
2.3.2. overbrenging in het vrije verkeer..............................................................................................................102
2.3.3. Speciale regelingen....................................................................................................................................104
2.3.4. Export........................................................................................................................................................113
2.4. douaneschuld...................................................................................................................................................114
2.4.1. ontstaan van de douaneschuld..................................................................................................................114
2.4.3. Tenietgaan van de douaneschuld..............................................................................................................120
3. geschillenprocedure................................................................................................................................................120
3.1. Administratief beroep......................................................................................................................................120
3.2. Gerechtelijk beroep..........................................................................................................................................125
4. Douanesanctierecht................................................................................................................................................132
4.1. DOuanestrafprocesrecht..................................................................................................................................133
4.1.1. Materieel douanestrafrecht......................................................................................................................137
5. Accijnzen................................................................................................................................................................. 145
6. BTI en douaneaangifte.............................................................................................................................................155
Examenbespreking......................................................................................................................................................157
College over vergunningen..........................................................................................................................................158
Inhoud................................................................................................................................................................. 158
Terminologie.......................................................................................................................................................159
douaneregelingen................................................................................................................................................159
douaneaangiftE....................................................................................................................................................160
vergunningen.......................................................................................................................................................161
AEO = Authorised Economic Operator.................................................................................................................164
2
,DOUANE EN ACCIJNZEN
1. BEGRIPPEN EN BRONNEN
Douane en accijnzen zijn twee belastingen
- = De twee oudste die er zijn
- Het zijn nog altijd belangrijke belastingen
- = Wat geen bestaansreden heeft, kan best opgeheven worden en is hier NIET het geval voor, want het
zijn twee belangrijke belastingen in de praktijk naar Staatsinkomsten ook
1.1 DOUANERECHTEN
1.1.1. PROTECTIONISME
Voor een economie is het goed dat er meer geproduceerd wordt dan voor eigen behoefte, want zo kan men
goederen uitvoeren. Dat is goed voor de handelsbalans, tewerkstelling…
- = uitvoerrechten of duurder maken van uitvoer is puur economisch uit den boze, dus zij bestaan in de
praktijk wel, maar worden NIET gebruikt
- MAAR soms bestaan uitvoersubsidies wel
o Bv. ondersteuning voor eigen landbouwers om hun producten uit te kunnen voeren
o Invoer kan soms interessant zijn MAAR NIET altijd
= ENKEL wanneer er goederen worden ingevoerd die NIET verkrijgbaar zijn of die schaars zijn
Bv.: Mislukte oogst, invoer van bananen, ananas, kiwi’s die moeilijk in België te telen zijn
MAAR invoer aardappelen en peren is voor NIKS nodig, want landbouwers van hier kunnen
dat zelf tot stand brengen
- Er bestaan dus mechanismen om invoer aan banden te leggen van bepaalde producten door de invoer
van die producten duurder te maken
= Protectionisme, namelijk behartigen eigen belangen op puur economisch vlak
o Bv.: Invoer kiwi’s is goedkoper dan invoer peren
Hier moet evenwicht gevonden worden tussen economische belangen staat en de
verlangens van de consument
= Consument zal misschien wel bananen etc. willen eten, dus men moet zorgen dat er
hiervan voldoende beschikbaar zijn voor de consumenten
1.1.2. INTERDEPENDENTIE
Invoer van een goed is NIET perse altijd goed of slecht
Bv. België is wereldberoemd voor chocolade en pralines en kan maar ontstaan op grond van cacao. = nodig om
pralines uit te voeren om cacao in te voeren
Zelfde geldt voor koffiebonen
= verweven systeem en tegen die achtergrond moet douanepolitiek bekeken worden
1.1.3. DOUANEPOLITIEK
3
, Als instrument van internationale handelspolitiek: douanemaatregelen en douanerechten
Toepassen douanemaatregelen
- Is ook het verbod op invoer en toepassen invoerrechten
- = Bijkomende heffingen bij invoer
o Bv.: Trump deed niet anders dan handelsoorlogen voeren, dus douane was voor hem instrument
internationale handelspolitiek = Het is dus fiscale component internationale handel
Buitenlands beleid voeren
- Kan zijn om handelssancties opleggen
o Bv. Trump wilde Amerikaanse gevangene in Turkije vrij krijgen door invoerrechten voor Turkse
producten in Amerika te verhogen
o Bv. Conflict Rusland-Oekraïne is ook douanepolitiek, want hierbij wordt ook een invoerverbod
opgelegd en invoerrechten ingevoerd
- = Douanepolitiek voor buitenlands beleid
Het is indirecte belasting, dus grensoverschrijdende handelstransactie is het belastbaar feit
- = Bedrijven moeten op hun microniveau rekening houden met wat op macroniveau beslist is tussen
landen
o Het wordt boven hun hoofd beslist, MAAR zij moeten rekening houden met hoe duur of goedkoop
bepaalde transacties zijn voor hun handelsstrategie
Sommige landen gaan blokvorming doen om samen in internationale handel op te treden = Dit is in het belang van
beiden, want samen staat men sterker
- Belangrijk voor bilaterale handel en voor internationale handel
= Drie niveaus
binnen deze internationale context of toename van wereldhandel kan men sterker staan adhv
samenwerking/vormen van een handelsblok
1.1.4 VORMEN VAN ECONOMISCHE SAMENWERKING EN INTEGRATIE
- Vrijhandelszone
- Douane-unie
- Economische unie
1.1.4.1. VRIJHANDELSZONE
Handelsakkoord of handelsverdrag
- = Gevolg van beide is hetzelfde, maar een verdrag is bestendiger
- Verdrag is altijd intergouvernementeel
GEEN handelsbelemmering op grond van oorsprong
- Men creëert vrijhandelszone bij overeenkomst of bij verdrag
= verdrag is altijd op intergouvernementeel niveau en NIET op supranationaal niveau
o GEEN overdracht van bevoegdheden aan instelling boven naties
4
