VPK METHODIEK – 2
WONDZORG
INHOUD
De soorten wondgenezing benoemen en herkennen ......................................................................................... 5
Primaire wondgenezing ..................................................................................................................................... 5
Secundaire wondgenezing ................................................................................................................................ 5
Tertiaire wondgenezing ..................................................................................................................................... 5
De doelstelling bepalen van een wondzorg en bijhorend wondzorgplan opstellen ........................................ 6
De complicaties bij wondverzorging herkennen ................................................................................................. 7
Adhesie of verkleving......................................................................................................................................... 7
Contracturen ..................................................................................................................................................... 7
KELOÏD ............................................................................................................................................................... 7
Wondbreuk of hernia ......................................................................................................................................... 8
Wonddehiscentie .............................................................................................................................................. 8
De oorsprong van wondinfectie verklaren ........................................................................................................... 8
INFECTIEPREVENTIEMAATREGELEN BENOEMEN ............................................................................................. 8
Infectie bij chirurgische wonden verklaren ......................................................................................................... 9
Wondinfectie observeren en rapporteren volgens de kenmerken .................................................................... 9
De wondbehandelingsconcepten uitleggen ....................................................................................................... 9
TIME CDST als wondbehandelingsconcept uitleggen ........................................................................................ 9
Verklaren wat langdurige wondheling betekent................................................................................................ 10
Wound bed preparation verklaren ..................................................................................................................... 10
TIME benoemen en de functie ervan verklaren in de TIME CDST .................................................................... 10
De TIME CDST kunnen toepassen op een wond ............................................................................................... 11
TIME CDST met de ABCDE-benadering kennen ................................................................................................ 12
Anamnese en actieve beoordeling ............................................................................................................. 12
Benadering van de ZV op een multi en interdisciplinaire manier ............................................................ 12
Correctie van oorzaken en barrières .......................................................................................................... 12
Doelgericht wondbehandelingsplan .......................................................................................................... 12
Evaluatie en bijtelling .................................................................................................................................. 13
Correcte omschrijving geven van een moeilijk te helen wonde ...................................................................... 13
Weergeven wat een biofilm is ............................................................................................................................. 13
Aangeven hoe hij/zij een biofilm kan vermoeden ............................................................................................. 14
1
,De gevolgen van een biofilm ............................................................................................................................... 14
Weet hoe een biofilm aan te pakken .................................................................................................................. 14
De verschillende stappen van en goede wondhygiëne weergeven en het belang ervan aantonen .............. 15
De indicaties en doelstelling van het peilen en uitduwen van een wonde benoemen .................................. 16
De VPK aandachtspunten bij het peilen en het uitduwen van een wonde herkennen en verklaren met
gepaste interventie .............................................................................................................................................. 16
De indicaties en doelstelling van wondspoeling benoemen ........................................................................... 17
De wondspoelings producten kennen en kunnen toepassen in de wondzorg ............................................... 17
Water of zoutoplossing ................................................................................................................................... 17
Antiseptische spoelvloeistoffen ..................................................................................................................... 18
Een wonde spoelen volgens de procedure en de verschillende technieken en mogelijke afwijkingen
verklaren............................................................................................................................................................... 18
Verklaren waarom het afnemen van een wondcultuur nodig is ...................................................................... 18
De VPK aandachtspunten bij het nemen van een wondcultuur herkennen en verklaren ............................. 18
Een wondcultuur afnemen volgens de procedure en de verschillende technieken ...................................... 19
De soorten drains benoemen en herkennen met hun aandachtspunten ...................................................... 19
Gesloten drainagesysteem ............................................................................................................................. 19
Open drainagesystemen ................................................................................................................................. 20
De VPK aandachtpunten bij wonden met een drain benoemen en verklaren (!)............................................ 20
Een open drain bij een wonde verkorten volgens de procedures en mogelijke afwijkingen verklaren......... 22
Verkorten van een open drain..................................................................................................................... 22
Verwijderen van een drain met een zuigsysteem...................................................................................... 22
Verwisselen van redonbokaal .................................................................................................................... 22
De indicaties en doelstelling van wondverzorging met wieken benoemen .................................................... 23
De VPK aandachtspunten bij wondverzorging met wieken benoemen en verklaren ..................................... 23
De wondzorg met een wiek uitvoeren volgens de procedure en mogelijke afwijkingen verklaren ............... 23
Benoemen wat debrideren is (!) ......................................................................................................................... 24
De verschillende soorten debrideren benoemen en onderscheiden ............................................................. 24
Chirurgisch debridement ............................................................................................................................ 24
Enzymatisch debridement .......................................................................................................................... 24
Autolytisch debridement ............................................................................................................................ 25
Biologisch debridement .............................................................................................................................. 25
Correcte omschrijving geven van het wassen van een wonde ........................................................................ 25
Kent de doelstellingen van het wassen van een wonde ................................................................................... 25
Kent de verschillende methodes om een wonde te wassen en weet wanneer hij welke methode moet
toepassen ............................................................................................................................................................ 26
Steriele techniek .......................................................................................................................................... 26
2
, Propere techniek ......................................................................................................................................... 26
Rekening houden met de voorwaarden die verbonden zijn aan het wassen van een wonde op een propere
manier .................................................................................................................................................................. 27
Weet wanneer een wonde moet gewassen worden, kent de frequentie en de reden voor het wassen van
een wonde ............................................................................................................................................................ 27
Kent het materiaal die gebruikt wordt................................................................................................................ 27
Kan op een correcte manier een wonde wassen rekening houdend met het comfort van de zorgontvanger
.............................................................................................................................................................................. 27
De verschillende soorten vasculaire insufficiëntie benoemen en uitleggen (!) ............................................. 28
Veneuze en arteriële ulcera herkennen en onderscheiden volgens klinische symptomen (!) ..................... 28
Beenulcera ................................................................................................................................................... 28
Veneuze ulcera ............................................................................................................................................ 28
Arteriële ulcera ............................................................................................................................................ 30
Decubituswonden herkennen en verklaren ...................................................................................................... 34
De behandeling van decubitus wonden kennen ............................................................................................... 34
Skin tears benoemen volgens categorie............................................................................................................ 37
TYPE 1: Skin tear zonder weefselverlies ........................................................................................................ 37
TYPE 2: Skin tear met gedeeltelijke weefselverlies ....................................................................................... 37
TYPE 3: Skin tear met volledig weefselverlies ............................................................................................... 38
Preventie en behandeling van skin tears uitleggen en toepassen ................................................ 38
Preventie .......................................................................................................................................................... 38
Behandeling ..................................................................................................................................................... 39
Vaak voorkomende fouten herkennen bij de behandeling van skin tears ...................................................... 40
IAD uitleggen met oorzaken en complicaties.................................................................................................... 40
Oorzaken .......................................................................................................................................................... 40
Complicaties.................................................................................................................................................... 41
IAD onderscheiden van decubitus volgens zijn kenmerken ............................................................................ 41
Preventieve maatregelen uitleggen bij IAD ........................................................................................................ 42
Urine en faeces weghouden van de huid ....................................................................................................... 42
Hou de huid proper.......................................................................................................................................... 42
Intertrigo verklaren met verschijningsvormen (!) .............................................................................................. 42
Gewone intertrigo ........................................................................................................................................ 42
Intertrigo met natte huid ............................................................................................................................. 42
Intertrigo met geïnfecteerde huid............................................................................................................... 43
Preventieve Intertrigo .......................................................................................................................................... 43
Behandeling van intertrigo kennen .................................................................................................................... 44
Verklaren wat een diabetesvoet is ..................................................................................................................... 44
3
, Oorzaken en gevolgen van een diabetesvoet uitleggen ................................................................................... 44
VPK interventies uitleggen bij ZV met diabetesvoet (!) ..................................................................................... 45
De principe van wondbehandeling verklaren en toepassen bij diabetes voetulcera .................................... 45
De indicaties en het gebruik kennen verklaren skin grafts ............................................................................... 46
Het onderscheid benoemen tussen full-thickness skin graf en split-thickness skin graft ........................... 47
STSG = split-thickness skin graft .................................................................................................................... 47
FTSG = full-thickness skin graft ...................................................................................................................... 47
De verpleegkundige zorg uitleggen bij huidgreffes ........................................................................................... 48
Het gebruik, de complicaties en observaties uitleggen bij weefselflappe ..................................................... 48
Negatieve druktherapie in de wondzorg verklaren ........................................................................................... 49
Het werkingsmechanisme van negatieve druktherapie uitleggen .................................................................. 50
VPK aandachtspunten bij wonden met negatieve druktherapie benoemen en verklaren ............................ 50
Het belang van wondvuller – folie en de zuigkracht bij negatieve druktherapie uitleggen ............................ 51
Mogelijke verpleegproblemen bij wonden met negatieve druktherapie herkennen ...................................... 52
Verschillende verbanden met hun toepassingsgebied verklaren ................................................................... 52
Verbandkeuze motiveren volgens de doelstelling van de wondheling ........................................................... 52
De passieve en actieve wondverbanden onderscheiden en toepassen volgens indicatie ........................... 52
Verschillende verbanden met hun toepassingsgebied verklaren ................................................................... 53
Verbandkeuze motiveren volgens de doelstelling van de wondheling ........................................................... 54
Niet-klevende verbanden................................................................................................................................ 54
De actieve verbanden ..................................................................................................................................... 54
Polyurethaanfilms ........................................................................................................................................... 55
Hydrogels ......................................................................................................................................................... 56
Hydrocolloïdalen ............................................................................................................................................. 57
Enzyme alginogel ............................................................................................................................................. 57
Schuimverbanden ........................................................................................................................................... 59
Hydrofiberverband .......................................................................................................................................... 60
Alginaten .......................................................................................................................................................... 61
Antibacteriële verbanden ............................................................................................................................... 62
De passieve en actieve wondverbanden onderscheiden en toepassen volgens indicatie ........................... 63
Voorbeeld vragen............................................................................................................................................. 63
4
WONDZORG
INHOUD
De soorten wondgenezing benoemen en herkennen ......................................................................................... 5
Primaire wondgenezing ..................................................................................................................................... 5
Secundaire wondgenezing ................................................................................................................................ 5
Tertiaire wondgenezing ..................................................................................................................................... 5
De doelstelling bepalen van een wondzorg en bijhorend wondzorgplan opstellen ........................................ 6
De complicaties bij wondverzorging herkennen ................................................................................................. 7
Adhesie of verkleving......................................................................................................................................... 7
Contracturen ..................................................................................................................................................... 7
KELOÏD ............................................................................................................................................................... 7
Wondbreuk of hernia ......................................................................................................................................... 8
Wonddehiscentie .............................................................................................................................................. 8
De oorsprong van wondinfectie verklaren ........................................................................................................... 8
INFECTIEPREVENTIEMAATREGELEN BENOEMEN ............................................................................................. 8
Infectie bij chirurgische wonden verklaren ......................................................................................................... 9
Wondinfectie observeren en rapporteren volgens de kenmerken .................................................................... 9
De wondbehandelingsconcepten uitleggen ....................................................................................................... 9
TIME CDST als wondbehandelingsconcept uitleggen ........................................................................................ 9
Verklaren wat langdurige wondheling betekent................................................................................................ 10
Wound bed preparation verklaren ..................................................................................................................... 10
TIME benoemen en de functie ervan verklaren in de TIME CDST .................................................................... 10
De TIME CDST kunnen toepassen op een wond ............................................................................................... 11
TIME CDST met de ABCDE-benadering kennen ................................................................................................ 12
Anamnese en actieve beoordeling ............................................................................................................. 12
Benadering van de ZV op een multi en interdisciplinaire manier ............................................................ 12
Correctie van oorzaken en barrières .......................................................................................................... 12
Doelgericht wondbehandelingsplan .......................................................................................................... 12
Evaluatie en bijtelling .................................................................................................................................. 13
Correcte omschrijving geven van een moeilijk te helen wonde ...................................................................... 13
Weergeven wat een biofilm is ............................................................................................................................. 13
Aangeven hoe hij/zij een biofilm kan vermoeden ............................................................................................. 14
1
,De gevolgen van een biofilm ............................................................................................................................... 14
Weet hoe een biofilm aan te pakken .................................................................................................................. 14
De verschillende stappen van en goede wondhygiëne weergeven en het belang ervan aantonen .............. 15
De indicaties en doelstelling van het peilen en uitduwen van een wonde benoemen .................................. 16
De VPK aandachtspunten bij het peilen en het uitduwen van een wonde herkennen en verklaren met
gepaste interventie .............................................................................................................................................. 16
De indicaties en doelstelling van wondspoeling benoemen ........................................................................... 17
De wondspoelings producten kennen en kunnen toepassen in de wondzorg ............................................... 17
Water of zoutoplossing ................................................................................................................................... 17
Antiseptische spoelvloeistoffen ..................................................................................................................... 18
Een wonde spoelen volgens de procedure en de verschillende technieken en mogelijke afwijkingen
verklaren............................................................................................................................................................... 18
Verklaren waarom het afnemen van een wondcultuur nodig is ...................................................................... 18
De VPK aandachtspunten bij het nemen van een wondcultuur herkennen en verklaren ............................. 18
Een wondcultuur afnemen volgens de procedure en de verschillende technieken ...................................... 19
De soorten drains benoemen en herkennen met hun aandachtspunten ...................................................... 19
Gesloten drainagesysteem ............................................................................................................................. 19
Open drainagesystemen ................................................................................................................................. 20
De VPK aandachtpunten bij wonden met een drain benoemen en verklaren (!)............................................ 20
Een open drain bij een wonde verkorten volgens de procedures en mogelijke afwijkingen verklaren......... 22
Verkorten van een open drain..................................................................................................................... 22
Verwijderen van een drain met een zuigsysteem...................................................................................... 22
Verwisselen van redonbokaal .................................................................................................................... 22
De indicaties en doelstelling van wondverzorging met wieken benoemen .................................................... 23
De VPK aandachtspunten bij wondverzorging met wieken benoemen en verklaren ..................................... 23
De wondzorg met een wiek uitvoeren volgens de procedure en mogelijke afwijkingen verklaren ............... 23
Benoemen wat debrideren is (!) ......................................................................................................................... 24
De verschillende soorten debrideren benoemen en onderscheiden ............................................................. 24
Chirurgisch debridement ............................................................................................................................ 24
Enzymatisch debridement .......................................................................................................................... 24
Autolytisch debridement ............................................................................................................................ 25
Biologisch debridement .............................................................................................................................. 25
Correcte omschrijving geven van het wassen van een wonde ........................................................................ 25
Kent de doelstellingen van het wassen van een wonde ................................................................................... 25
Kent de verschillende methodes om een wonde te wassen en weet wanneer hij welke methode moet
toepassen ............................................................................................................................................................ 26
Steriele techniek .......................................................................................................................................... 26
2
, Propere techniek ......................................................................................................................................... 26
Rekening houden met de voorwaarden die verbonden zijn aan het wassen van een wonde op een propere
manier .................................................................................................................................................................. 27
Weet wanneer een wonde moet gewassen worden, kent de frequentie en de reden voor het wassen van
een wonde ............................................................................................................................................................ 27
Kent het materiaal die gebruikt wordt................................................................................................................ 27
Kan op een correcte manier een wonde wassen rekening houdend met het comfort van de zorgontvanger
.............................................................................................................................................................................. 27
De verschillende soorten vasculaire insufficiëntie benoemen en uitleggen (!) ............................................. 28
Veneuze en arteriële ulcera herkennen en onderscheiden volgens klinische symptomen (!) ..................... 28
Beenulcera ................................................................................................................................................... 28
Veneuze ulcera ............................................................................................................................................ 28
Arteriële ulcera ............................................................................................................................................ 30
Decubituswonden herkennen en verklaren ...................................................................................................... 34
De behandeling van decubitus wonden kennen ............................................................................................... 34
Skin tears benoemen volgens categorie............................................................................................................ 37
TYPE 1: Skin tear zonder weefselverlies ........................................................................................................ 37
TYPE 2: Skin tear met gedeeltelijke weefselverlies ....................................................................................... 37
TYPE 3: Skin tear met volledig weefselverlies ............................................................................................... 38
Preventie en behandeling van skin tears uitleggen en toepassen ................................................ 38
Preventie .......................................................................................................................................................... 38
Behandeling ..................................................................................................................................................... 39
Vaak voorkomende fouten herkennen bij de behandeling van skin tears ...................................................... 40
IAD uitleggen met oorzaken en complicaties.................................................................................................... 40
Oorzaken .......................................................................................................................................................... 40
Complicaties.................................................................................................................................................... 41
IAD onderscheiden van decubitus volgens zijn kenmerken ............................................................................ 41
Preventieve maatregelen uitleggen bij IAD ........................................................................................................ 42
Urine en faeces weghouden van de huid ....................................................................................................... 42
Hou de huid proper.......................................................................................................................................... 42
Intertrigo verklaren met verschijningsvormen (!) .............................................................................................. 42
Gewone intertrigo ........................................................................................................................................ 42
Intertrigo met natte huid ............................................................................................................................. 42
Intertrigo met geïnfecteerde huid............................................................................................................... 43
Preventieve Intertrigo .......................................................................................................................................... 43
Behandeling van intertrigo kennen .................................................................................................................... 44
Verklaren wat een diabetesvoet is ..................................................................................................................... 44
3
, Oorzaken en gevolgen van een diabetesvoet uitleggen ................................................................................... 44
VPK interventies uitleggen bij ZV met diabetesvoet (!) ..................................................................................... 45
De principe van wondbehandeling verklaren en toepassen bij diabetes voetulcera .................................... 45
De indicaties en het gebruik kennen verklaren skin grafts ............................................................................... 46
Het onderscheid benoemen tussen full-thickness skin graf en split-thickness skin graft ........................... 47
STSG = split-thickness skin graft .................................................................................................................... 47
FTSG = full-thickness skin graft ...................................................................................................................... 47
De verpleegkundige zorg uitleggen bij huidgreffes ........................................................................................... 48
Het gebruik, de complicaties en observaties uitleggen bij weefselflappe ..................................................... 48
Negatieve druktherapie in de wondzorg verklaren ........................................................................................... 49
Het werkingsmechanisme van negatieve druktherapie uitleggen .................................................................. 50
VPK aandachtspunten bij wonden met negatieve druktherapie benoemen en verklaren ............................ 50
Het belang van wondvuller – folie en de zuigkracht bij negatieve druktherapie uitleggen ............................ 51
Mogelijke verpleegproblemen bij wonden met negatieve druktherapie herkennen ...................................... 52
Verschillende verbanden met hun toepassingsgebied verklaren ................................................................... 52
Verbandkeuze motiveren volgens de doelstelling van de wondheling ........................................................... 52
De passieve en actieve wondverbanden onderscheiden en toepassen volgens indicatie ........................... 52
Verschillende verbanden met hun toepassingsgebied verklaren ................................................................... 53
Verbandkeuze motiveren volgens de doelstelling van de wondheling ........................................................... 54
Niet-klevende verbanden................................................................................................................................ 54
De actieve verbanden ..................................................................................................................................... 54
Polyurethaanfilms ........................................................................................................................................... 55
Hydrogels ......................................................................................................................................................... 56
Hydrocolloïdalen ............................................................................................................................................. 57
Enzyme alginogel ............................................................................................................................................. 57
Schuimverbanden ........................................................................................................................................... 59
Hydrofiberverband .......................................................................................................................................... 60
Alginaten .......................................................................................................................................................... 61
Antibacteriële verbanden ............................................................................................................................... 62
De passieve en actieve wondverbanden onderscheiden en toepassen volgens indicatie ........................... 63
Voorbeeld vragen............................................................................................................................................. 63
4
