Cyclisch werken
Het Cyclisch werkproces: visie en basishouding
Sociaal werker heeft vaak te maken met mensen in moeilijke levensomstandigheden.
Mensen kunnen de greep op hun leven verliezen
↪ Oorzaak: niet beschikken over voldoende hulpbronnen om moeilijkheden op eigen
kracht te overwinnen
Factoren die hierbij rol spelen:
- Persoonlijke beperkingen
↪ vb.: psychisch kwetsbaar
- Persoonlijke omstandigheden
↪ vb.: mantelzorger
- Levensomstandigheden
↪ vb.: onveilige buurt
- Afkomst
↪ omstandigheden leven van gezin opgroei
Risico op problemen versterkt door maatschappelijke factoren
↪ eisen maatschappij = steeds hoger
economische factoren
politieke factoren
Of iemand in staat is om moeilijkheden of problemen oplossen = een samenspel
↪ persoonlijk factoren en
omstandigheden, maatschappelijke,
economische en politieke factoren
Opdracht van sociaal werk = - mensen ondersteunen in opbouwen zelfredzaamheid
- leren omgaan met onvermogen en kwetsbaarheid
- leren gebruikmaken van formele en informele netwerken
Indien nodig = sociaal werker lost samen met andere professionals waar cliënten zelf niet uitkomen
Doel sociaal werk = iedereen zo goed mogelijk tot zijn recht komen
Methodisch werken
Doel 1: Mensen in hun sociale omgeving sterker maken door hen toegang te laten krijgen tot
persoonlijke,
sociale en maatschappelijke hulpbronnen.
Methodisch werken biedt sociaal werkers:
- handvatten om mensen te ondersteunen op manier die hen vaardiger maakt in oplossen van
hun problemen en ontdekken/realiseren van mogelijkheden.
- handvatten om omstandigheden van mensen te benoemen en aan te kaarten bij
verantwoordelijke instanties
Wat heb je nodig?
INZICHT in de welzijnsbehoeften van de mensen waarvoor je werkt/ (on)mogelijkheden die de
maatschappij biedt om mensen tot groei/ ontwikkeling te laten komen.
↳ Om behoeften van mensen te kunnen peilen moet je: - Direct contact
- Betrokken houding
- lokale mogelijkheden kennen/ leren
beïnvloeden signaleren
Doel 2: Het aanpassen van de samenleving en haar instanties en organisaties aan de behoefte en
mogelijkheden van de mens.
,Cyclisch werken
Sociaal werk dragen bij aan een rechtvaardige maatschappij waarin iedereen voldoende kansen
krijgt
om tot zijn recht te komen
Manier waarop je met mensen in contact kan komen:
- mensen melden zichzelf
- je zoekt mensen op die niet uit zichzelf hulp zoeken of deelnemen aan sociale activiteiten &
onderzoekt of je voor hen iets kan betekenen locaties in de buurt (vindplaatsgericht werken),
bij hen thuis (outreachend werken), aanwezig zijn in de wijk (present zijn)
- je legt contact naar aanleiding van signalen van derde
- je legt contact naar aanleiding van meldingen van maatschappelijke organisaties verhuurders,
thuiszorg, politie je legt als onderdeel van een aangewezen zorgtraject contact met mensen
die woonbegeleiding krijgen of die (tijdelijk) opgevangen worden in een voorziening
Dichterbijprofessional
↪ breed kijken naar wat er speelt in een bepaalde situatie
↪ verschillende factoren met elkaar in verband brengen
Verschillende taken:
- Financiële en administratieve problemen ontrafelen
- Belangen behartigen van mensen die vastlopen in de complexe samenleving
- Bemiddelen bij conflicten
- Afstemmen en samenwerken met iedereen die een rol kan spelen bij het oplossen van
individuele of gezamenlijke problemen
Niet alles kun je alleen soms is er specialistische hulp nodig
↪ als jouw eigen deskundigheid onvoldoende is om specifieke zaken aan te pakken.
Theoretisch onderbouwen
Empowerment
“een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen greep krijgen op de eigen
situatie en hun omgeving en dit via het verwerven van controle, het aanscherpen van het kritisch bewustzijn en
het stimuleren van participatie (het opnieuw kracht geven)”
Veerkracht = Als het mensen lukt om op de juiste manier te reageren op dreigende omstandigheden
= Mensen hebben veerkracht als ze over het vermogen beschikken zich ondanks moeilijke
levensomstandigheden positief te ontwikkelen
↪ oorzaak verminderde veerkracht:
- sociale ongelijkheid
- niet iedereen beschikt over dezelfde hulpbronnen
- aanhoudende stroom van problemen
↪ gevolgen verminderde veerkracht:
- individuele kwetsbaarheid
- ontstaan neerwaartse spiraal
Rol van de sociaal werker = persoonlijke, sociale en maatschappelijke hulpbronnen van mensen
vergroten om hun veerkracht te versterken
↳ waar nodig zelf ingrijpen
↳ mensen ontlasten en aantonen dat niet alles hun fout is
↳ schenken van vertrouwen en stroom van verandering op gang
brengen
Empowerment is een gelaagd begrip
1. Op individueel niveau = bevorderen van de eigen regie, aanspreken van eigen kwaliteiten,
, Cyclisch werken
ontwikkelen van vaardigheden
↳ Aanspreken en vergroten van het zelf helpend vermogen
2. Collectief niveau = bevorderen van zelforganisatie en zelfhulp, versterken van krachtbronnen
in
de directe omgeving
↳ Toegankelijker maken van instanties en organisaties voor mensen in kwetsbare posities
↳ Organiserend vermogen versterken worden (voor mensen langere tijd in kwetsbare positie)
3. Politiek- maatschappelijk niveau = Vergroten van de macht om veranderingen door te voeren
in
de maatschappij
↳ Belangengroepen kunnen meer bereiken dan eenlingen
↪ Sociaal werk kan door stimuleren en ondersteunen van dit soort organisaties
bijdragen aan versterken van de macht van burgers om politiek- maatschappelijke
veranderingen door te voeren
Hulpbronnen
Empowerment richt zich op het versterken van hulpbronnen op verschillende niveaus
Hulpbronnen onderscheiden door te kijken naar de verschillende vormen van kapitaal:
1. Economisch kapitaal (geld, materiele zaken als onroerend goed)
2. Cultureel kapitaal (kennis, vaardigheden, opleiding)
3. Sociaal kapitaal (relaties en netwerken)
↪ linguïstisch kapitaal is hier een vorm van
Sociaal werk richt zich op het versterken van verschillende kapitaalvormen:
1. Individueel niveau: versterken van iemands kwaliteiten en vaardigheden gekoppeld aan
zelfvertrouwen en zelfbewustzijn.
2. Collectief niveau: krachtbronnen in de eigen omgeving staan centraal
↳ Sociaal kapitaal wordt gevormd door de sociale steun en contacten die iemand kan
inzetten om zijn eigen situatie te verbeteren
↳ Sociaal werker moet in staat zijn relaties, organisaties en netwerken
gevoelig
te maken voor de behoeften van specifieke groepen
3. Politiek- maatschappelijk niveau: versterken van de invloed die groepen burgers kunnen
aanwenden om hun situatie te verbeteren
↳ Tegengaan van uitsluiting/ accepteren van het anders zijn
↳ Sociaal werker moet misstanden en negatieve gevolgen van beleid en wet-
en
regelgeving signaleren
sociaal werk is een twee sporenbeleid :
a) Mensen in kwetsbare positie stimuleren en ondersteunen om voor bredere
maatschappelijk
belang op te komen
b) Belangenbehartiging en ondersteuning om de positie van een specifiek individu of een
specifieke groep direct te verbeteren
Verschillende typen kapitaal = indeling 6 groepen
1. 15% = zeer weinig kapitaal
↪ laagopgeleiden, laag inkomen, weinig sociale contacten
2. 17% = onzekere werkenden
↪ combinatie van onzekere arbeidsmarkt en weinig zelfvertrouwen
Het Cyclisch werkproces: visie en basishouding
Sociaal werker heeft vaak te maken met mensen in moeilijke levensomstandigheden.
Mensen kunnen de greep op hun leven verliezen
↪ Oorzaak: niet beschikken over voldoende hulpbronnen om moeilijkheden op eigen
kracht te overwinnen
Factoren die hierbij rol spelen:
- Persoonlijke beperkingen
↪ vb.: psychisch kwetsbaar
- Persoonlijke omstandigheden
↪ vb.: mantelzorger
- Levensomstandigheden
↪ vb.: onveilige buurt
- Afkomst
↪ omstandigheden leven van gezin opgroei
Risico op problemen versterkt door maatschappelijke factoren
↪ eisen maatschappij = steeds hoger
economische factoren
politieke factoren
Of iemand in staat is om moeilijkheden of problemen oplossen = een samenspel
↪ persoonlijk factoren en
omstandigheden, maatschappelijke,
economische en politieke factoren
Opdracht van sociaal werk = - mensen ondersteunen in opbouwen zelfredzaamheid
- leren omgaan met onvermogen en kwetsbaarheid
- leren gebruikmaken van formele en informele netwerken
Indien nodig = sociaal werker lost samen met andere professionals waar cliënten zelf niet uitkomen
Doel sociaal werk = iedereen zo goed mogelijk tot zijn recht komen
Methodisch werken
Doel 1: Mensen in hun sociale omgeving sterker maken door hen toegang te laten krijgen tot
persoonlijke,
sociale en maatschappelijke hulpbronnen.
Methodisch werken biedt sociaal werkers:
- handvatten om mensen te ondersteunen op manier die hen vaardiger maakt in oplossen van
hun problemen en ontdekken/realiseren van mogelijkheden.
- handvatten om omstandigheden van mensen te benoemen en aan te kaarten bij
verantwoordelijke instanties
Wat heb je nodig?
INZICHT in de welzijnsbehoeften van de mensen waarvoor je werkt/ (on)mogelijkheden die de
maatschappij biedt om mensen tot groei/ ontwikkeling te laten komen.
↳ Om behoeften van mensen te kunnen peilen moet je: - Direct contact
- Betrokken houding
- lokale mogelijkheden kennen/ leren
beïnvloeden signaleren
Doel 2: Het aanpassen van de samenleving en haar instanties en organisaties aan de behoefte en
mogelijkheden van de mens.
,Cyclisch werken
Sociaal werk dragen bij aan een rechtvaardige maatschappij waarin iedereen voldoende kansen
krijgt
om tot zijn recht te komen
Manier waarop je met mensen in contact kan komen:
- mensen melden zichzelf
- je zoekt mensen op die niet uit zichzelf hulp zoeken of deelnemen aan sociale activiteiten &
onderzoekt of je voor hen iets kan betekenen locaties in de buurt (vindplaatsgericht werken),
bij hen thuis (outreachend werken), aanwezig zijn in de wijk (present zijn)
- je legt contact naar aanleiding van signalen van derde
- je legt contact naar aanleiding van meldingen van maatschappelijke organisaties verhuurders,
thuiszorg, politie je legt als onderdeel van een aangewezen zorgtraject contact met mensen
die woonbegeleiding krijgen of die (tijdelijk) opgevangen worden in een voorziening
Dichterbijprofessional
↪ breed kijken naar wat er speelt in een bepaalde situatie
↪ verschillende factoren met elkaar in verband brengen
Verschillende taken:
- Financiële en administratieve problemen ontrafelen
- Belangen behartigen van mensen die vastlopen in de complexe samenleving
- Bemiddelen bij conflicten
- Afstemmen en samenwerken met iedereen die een rol kan spelen bij het oplossen van
individuele of gezamenlijke problemen
Niet alles kun je alleen soms is er specialistische hulp nodig
↪ als jouw eigen deskundigheid onvoldoende is om specifieke zaken aan te pakken.
Theoretisch onderbouwen
Empowerment
“een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen greep krijgen op de eigen
situatie en hun omgeving en dit via het verwerven van controle, het aanscherpen van het kritisch bewustzijn en
het stimuleren van participatie (het opnieuw kracht geven)”
Veerkracht = Als het mensen lukt om op de juiste manier te reageren op dreigende omstandigheden
= Mensen hebben veerkracht als ze over het vermogen beschikken zich ondanks moeilijke
levensomstandigheden positief te ontwikkelen
↪ oorzaak verminderde veerkracht:
- sociale ongelijkheid
- niet iedereen beschikt over dezelfde hulpbronnen
- aanhoudende stroom van problemen
↪ gevolgen verminderde veerkracht:
- individuele kwetsbaarheid
- ontstaan neerwaartse spiraal
Rol van de sociaal werker = persoonlijke, sociale en maatschappelijke hulpbronnen van mensen
vergroten om hun veerkracht te versterken
↳ waar nodig zelf ingrijpen
↳ mensen ontlasten en aantonen dat niet alles hun fout is
↳ schenken van vertrouwen en stroom van verandering op gang
brengen
Empowerment is een gelaagd begrip
1. Op individueel niveau = bevorderen van de eigen regie, aanspreken van eigen kwaliteiten,
, Cyclisch werken
ontwikkelen van vaardigheden
↳ Aanspreken en vergroten van het zelf helpend vermogen
2. Collectief niveau = bevorderen van zelforganisatie en zelfhulp, versterken van krachtbronnen
in
de directe omgeving
↳ Toegankelijker maken van instanties en organisaties voor mensen in kwetsbare posities
↳ Organiserend vermogen versterken worden (voor mensen langere tijd in kwetsbare positie)
3. Politiek- maatschappelijk niveau = Vergroten van de macht om veranderingen door te voeren
in
de maatschappij
↳ Belangengroepen kunnen meer bereiken dan eenlingen
↪ Sociaal werk kan door stimuleren en ondersteunen van dit soort organisaties
bijdragen aan versterken van de macht van burgers om politiek- maatschappelijke
veranderingen door te voeren
Hulpbronnen
Empowerment richt zich op het versterken van hulpbronnen op verschillende niveaus
Hulpbronnen onderscheiden door te kijken naar de verschillende vormen van kapitaal:
1. Economisch kapitaal (geld, materiele zaken als onroerend goed)
2. Cultureel kapitaal (kennis, vaardigheden, opleiding)
3. Sociaal kapitaal (relaties en netwerken)
↪ linguïstisch kapitaal is hier een vorm van
Sociaal werk richt zich op het versterken van verschillende kapitaalvormen:
1. Individueel niveau: versterken van iemands kwaliteiten en vaardigheden gekoppeld aan
zelfvertrouwen en zelfbewustzijn.
2. Collectief niveau: krachtbronnen in de eigen omgeving staan centraal
↳ Sociaal kapitaal wordt gevormd door de sociale steun en contacten die iemand kan
inzetten om zijn eigen situatie te verbeteren
↳ Sociaal werker moet in staat zijn relaties, organisaties en netwerken
gevoelig
te maken voor de behoeften van specifieke groepen
3. Politiek- maatschappelijk niveau: versterken van de invloed die groepen burgers kunnen
aanwenden om hun situatie te verbeteren
↳ Tegengaan van uitsluiting/ accepteren van het anders zijn
↳ Sociaal werker moet misstanden en negatieve gevolgen van beleid en wet-
en
regelgeving signaleren
sociaal werk is een twee sporenbeleid :
a) Mensen in kwetsbare positie stimuleren en ondersteunen om voor bredere
maatschappelijk
belang op te komen
b) Belangenbehartiging en ondersteuning om de positie van een specifiek individu of een
specifieke groep direct te verbeteren
Verschillende typen kapitaal = indeling 6 groepen
1. 15% = zeer weinig kapitaal
↪ laagopgeleiden, laag inkomen, weinig sociale contacten
2. 17% = onzekere werkenden
↪ combinatie van onzekere arbeidsmarkt en weinig zelfvertrouwen
