ORGANISATIEONTWIKKELING
DE IDENTITEIT VAN DE ORGANISATIE: HET FUNDAMENT
WAT ZIJN ORGANISATIES
KENMERKEN VAN EEN ORGANISATIE
- functioneel en regelen het sociale leven en dagelijks gedrag van individuen
- bv: eerste 1000 dagen van je leven in contact met verschillend organisaties
- in een ziekenhuis geboren, kind en gezin, kinderopvang,…
- verbonden zijn in en met organisaties is een constante in levensloop
- verrichten arbeid, opdoen kennis, beleven religie, beschermen gezondheid,..
- woord “organisatie” komt van grieks “organon”
- betekent werktuig of hulpmiddel
- organisatie is dus een hulpmiddel om een doel te bereiken
- komen en werken mensen samen aan eenzelfde doel of delen dezelfde missie
- missie = een duidelijk sociaal doel voor ogen hebben, impact hebben
- definitie van Daft
- organisaties zijn
- menselijke samenwerkingsverbanden
- gericht op het realiseren van een duidelijk doel
- ontworpen als systemen van bewust gestructureerde en gecoördineerde
activiteiten
- verbonden met een externe omgeving
SOCIAL PROFIT VS PROFIT ORGANISATIES
- social profit → containerbegrip voor tal van organisaties die diensten leveren met MA nut
- verschillen tussen sociale sector of sociale profit en bedrijven of profit
- profit organisatie
- winstmaximalisatie ten behoeve van de bedrijfscontinuïteit
- bedrijf blijven voortbestaan
- belangrijke doelstelling = eigen doelen
- social profit organisatie
- gemeenschappelijk winst ipv winstmaximalisatie
- nastreven maatschappelijke en sociale doelen
- belangrijkste doelstelling = collectieve doelen
- bv: VZW
- mogelijk winst moet het
maatschappelijke doel van de
organisatie dienen
ORGANISATIEONTWIKKELING, WAT?
1
, - 3 belangrijke basiscomponenten van organisaties
- de organisatie en de omgeving
- missie = specifieke bestaansreden
- strategie = nadenken, vastleggen en focussen op wat ze wel en niet gaan
doen
- missie concreet waarmaken
- missie gedreven organisaties staan in directe verbinding met de omgeving
- willen omgeving beïnvloeden, ondergaan ook invloed vanuit die
omgeving
- de organisatie en structuur
- structuur = waarin mensen specifieke taken, rollen en bevoegdheden krijgen
- missie waarmaken
- de organisatie en het menselijk kapitaal
- belangrijk om impact te kunnen hebben
- mensen aanwerven en opleiden om functies uit te voeren en structuur
vastleggen
- inspanning en realisaties opgevolgd worden en beloond worden
- organisaties = mensenwerk
- worden gedragen door mensen die afhankelijk zijn van elkaar
- interacties met elkaar via samenwerking doel nastreven en realiseren
- leiderschap heel belangrijk
- elke organisatie door één of meerdere mensen gestuurd
- korte samenvatting
- missie gedreven organisaties → sociaal doel voor ogen en willen duurzame impact
hebben op de SA of iets willen betekenen
- doelen behalen → gepaste organisatiestructuur belangrijk
- rollen, taken en functies liggen vast
- structuur is duidelijk?
- juiste mensen op de juiste plaats aangetrokken en ingezet worden
HET GROTE WAAROM: MISSIE, VISIE EN KERNWAARDEN
- organisaties nood aan een ‘gevoel van bestemming’
- waarom doen we wat we doen?
- fundamentele vraag
- verdere beslissingen aftoetsen
- weten welke richting of focus je moet kiezen
- bestaat uit
- de missie (wat-vraag)
- wat is de bestaansreden van een organisatie
- wat is de uniek bijdrag van de organisatie ten dienste van de omgeving
- wat komt de omgeving tekort, als deze organisatie ophoudt te bestaan
- visie en kernwaarden (waarom-vraag)
- waarom doen we wat we doen?
- wat is de bestemming, de droom van de organisatie
- strategie (hoe-vraag)
- hoe willen we bereiken wat we willen en moeten bereiken met onze
organisatie
- ontwikkelen strategie
- duurzaam evenwicht te vinden
2
, -
binnen spanningsveld van
- wat we kunnen, wat we moeten en wat we willen doen
- onze dromen
- de gewenste toekomst
- de doelen van de organisatie
- wat verwacht de ruimere omgeving en de concurrentie van ons
- de noodzakelijke toekomst
- de omgevingsvereisten
- onze capaciteiten en vaardigheden
- de mogelijke toekomst
- de mogelijkheden waarover de organisatie beschikt
- middelen, personeel, ruimte,..
- keuzes maken om evenwicht te brengen
- kiezen is het hart van elk strategisch proces
- doordacht en strategische keuzes maken
- ⇒ komen tot kern = de maakbare toekomst
- strategisch management start bij bepalen van wenselijke toek.
- doelen van organisatie
- welke toekomst realiseren
- vastleggen van eindbestemming
- sturende elementen in de strategie → geven de richting aan
- missie, visie/kernwaarden, doelen waarden en normen
MISSIE
- zegt wat organisatie wilt doen
- vormt de kern van het bestaansrecht
- beschrijft hoe de organisatie wil gezien worden door de stakeholders
- geeft de kernwaarden en doelstelling weer
- geeft aan hoe de organisatie zich wil onderscheiden van andere
- wijzigt niet
- in principe tijdloos en geworteld in ontstaansverleden
- richt de blik naar binnen
- wie zijn we?
- waarom bestaan we?
- wat doen we?
- vat de essentie van de organisatie samen, focust op eindbedoeling
- bv: een dierenrechtenorganisatie komt op voor de rechten van dieren, een kinderkankerfonds helpt kinderen met
kanker, een dagcentrum voor mensen met een beperking vangt mensen op met een beperking..
- 4 onderlinge basiselementen
- waaromvraag
- waarom bestaat de organisatie
- welke behoefte vult de organisatie in
- waar-vraag
- binnen welk actiedomein is de organisatie actief in de omgeving
- sociale sector? milieu? erfgoed?
- wat-vraag
- wat willen ze bereiken
- wat zijnde doelen
- wat onderscheidt deze organisatie met de andere
- hoe-vraag
3
, - welke waarden en normen streeft de organisatie na
- welke waarden zijn belangrijk in de organisatiecultuur
- vertolken morele en ethische principes
- voorbeeld
- Missie onafhankelijk leven vzw:
- Onafhankelijk Leven helpt mensen met een fysieke of verstandelijke handicap de regie
van hun leven in handen te nemen. Als organisatie die aan de basis ligt van het
persoonsvolgend budget, komen wij op voor het recht van alle mensen met een
handicap om hun leven zo zelfstandig mogelijk in te vullen.
- Waarom: opkomen rechten mensen met beperking
- Waar: persoonsvolgend budget, mensen beperking
- Wat: regie in eigen leven, specialist in zorgbudget
- Hoe: partner, zelfstandigheid, zelfbeschikkingsrecht
- kenmerken van een goede missie: 7 MISSION-kenmerken
- marktgeoriënteerd
- aantonen dat je wilt inzetten op behoeften en
wensen van de klant/client
- inspirerend
- omgeving inspireren
- eigen medewerkers motiveren
- summier
- missie knopt en kort maken
- herinneren op cruciale momenten
- beknopt en leesbaar
- specifiek
- richtinggevend voor concrete en dagelijks
handelen en besluitvorming
- beschrijven uitdaging, project van de organisatie
- concreet → voldoende algemeen maar toch duidelijk wat doelgroep en
doelstelling is
- ijverig
- ijverig en ambitieus zijn
- realistisch zijn
- omstreden
- klimaat creëren voor permanent debat en discussie over aard en opdracht
van de organisatie
- nalatenschap
- biedt missie een antwoord op de vraag ‘waarvoor je precies wil herinnerd
worden’
- normaal wijzigt de missie niet
- vertrekt jouw missie vanuit de WHY
- waarom doen we wat we doen?
- hoe doen wat we doen?
- wat dienen we eigenlijk te doen?
4
DE IDENTITEIT VAN DE ORGANISATIE: HET FUNDAMENT
WAT ZIJN ORGANISATIES
KENMERKEN VAN EEN ORGANISATIE
- functioneel en regelen het sociale leven en dagelijks gedrag van individuen
- bv: eerste 1000 dagen van je leven in contact met verschillend organisaties
- in een ziekenhuis geboren, kind en gezin, kinderopvang,…
- verbonden zijn in en met organisaties is een constante in levensloop
- verrichten arbeid, opdoen kennis, beleven religie, beschermen gezondheid,..
- woord “organisatie” komt van grieks “organon”
- betekent werktuig of hulpmiddel
- organisatie is dus een hulpmiddel om een doel te bereiken
- komen en werken mensen samen aan eenzelfde doel of delen dezelfde missie
- missie = een duidelijk sociaal doel voor ogen hebben, impact hebben
- definitie van Daft
- organisaties zijn
- menselijke samenwerkingsverbanden
- gericht op het realiseren van een duidelijk doel
- ontworpen als systemen van bewust gestructureerde en gecoördineerde
activiteiten
- verbonden met een externe omgeving
SOCIAL PROFIT VS PROFIT ORGANISATIES
- social profit → containerbegrip voor tal van organisaties die diensten leveren met MA nut
- verschillen tussen sociale sector of sociale profit en bedrijven of profit
- profit organisatie
- winstmaximalisatie ten behoeve van de bedrijfscontinuïteit
- bedrijf blijven voortbestaan
- belangrijke doelstelling = eigen doelen
- social profit organisatie
- gemeenschappelijk winst ipv winstmaximalisatie
- nastreven maatschappelijke en sociale doelen
- belangrijkste doelstelling = collectieve doelen
- bv: VZW
- mogelijk winst moet het
maatschappelijke doel van de
organisatie dienen
ORGANISATIEONTWIKKELING, WAT?
1
, - 3 belangrijke basiscomponenten van organisaties
- de organisatie en de omgeving
- missie = specifieke bestaansreden
- strategie = nadenken, vastleggen en focussen op wat ze wel en niet gaan
doen
- missie concreet waarmaken
- missie gedreven organisaties staan in directe verbinding met de omgeving
- willen omgeving beïnvloeden, ondergaan ook invloed vanuit die
omgeving
- de organisatie en structuur
- structuur = waarin mensen specifieke taken, rollen en bevoegdheden krijgen
- missie waarmaken
- de organisatie en het menselijk kapitaal
- belangrijk om impact te kunnen hebben
- mensen aanwerven en opleiden om functies uit te voeren en structuur
vastleggen
- inspanning en realisaties opgevolgd worden en beloond worden
- organisaties = mensenwerk
- worden gedragen door mensen die afhankelijk zijn van elkaar
- interacties met elkaar via samenwerking doel nastreven en realiseren
- leiderschap heel belangrijk
- elke organisatie door één of meerdere mensen gestuurd
- korte samenvatting
- missie gedreven organisaties → sociaal doel voor ogen en willen duurzame impact
hebben op de SA of iets willen betekenen
- doelen behalen → gepaste organisatiestructuur belangrijk
- rollen, taken en functies liggen vast
- structuur is duidelijk?
- juiste mensen op de juiste plaats aangetrokken en ingezet worden
HET GROTE WAAROM: MISSIE, VISIE EN KERNWAARDEN
- organisaties nood aan een ‘gevoel van bestemming’
- waarom doen we wat we doen?
- fundamentele vraag
- verdere beslissingen aftoetsen
- weten welke richting of focus je moet kiezen
- bestaat uit
- de missie (wat-vraag)
- wat is de bestaansreden van een organisatie
- wat is de uniek bijdrag van de organisatie ten dienste van de omgeving
- wat komt de omgeving tekort, als deze organisatie ophoudt te bestaan
- visie en kernwaarden (waarom-vraag)
- waarom doen we wat we doen?
- wat is de bestemming, de droom van de organisatie
- strategie (hoe-vraag)
- hoe willen we bereiken wat we willen en moeten bereiken met onze
organisatie
- ontwikkelen strategie
- duurzaam evenwicht te vinden
2
, -
binnen spanningsveld van
- wat we kunnen, wat we moeten en wat we willen doen
- onze dromen
- de gewenste toekomst
- de doelen van de organisatie
- wat verwacht de ruimere omgeving en de concurrentie van ons
- de noodzakelijke toekomst
- de omgevingsvereisten
- onze capaciteiten en vaardigheden
- de mogelijke toekomst
- de mogelijkheden waarover de organisatie beschikt
- middelen, personeel, ruimte,..
- keuzes maken om evenwicht te brengen
- kiezen is het hart van elk strategisch proces
- doordacht en strategische keuzes maken
- ⇒ komen tot kern = de maakbare toekomst
- strategisch management start bij bepalen van wenselijke toek.
- doelen van organisatie
- welke toekomst realiseren
- vastleggen van eindbestemming
- sturende elementen in de strategie → geven de richting aan
- missie, visie/kernwaarden, doelen waarden en normen
MISSIE
- zegt wat organisatie wilt doen
- vormt de kern van het bestaansrecht
- beschrijft hoe de organisatie wil gezien worden door de stakeholders
- geeft de kernwaarden en doelstelling weer
- geeft aan hoe de organisatie zich wil onderscheiden van andere
- wijzigt niet
- in principe tijdloos en geworteld in ontstaansverleden
- richt de blik naar binnen
- wie zijn we?
- waarom bestaan we?
- wat doen we?
- vat de essentie van de organisatie samen, focust op eindbedoeling
- bv: een dierenrechtenorganisatie komt op voor de rechten van dieren, een kinderkankerfonds helpt kinderen met
kanker, een dagcentrum voor mensen met een beperking vangt mensen op met een beperking..
- 4 onderlinge basiselementen
- waaromvraag
- waarom bestaat de organisatie
- welke behoefte vult de organisatie in
- waar-vraag
- binnen welk actiedomein is de organisatie actief in de omgeving
- sociale sector? milieu? erfgoed?
- wat-vraag
- wat willen ze bereiken
- wat zijnde doelen
- wat onderscheidt deze organisatie met de andere
- hoe-vraag
3
, - welke waarden en normen streeft de organisatie na
- welke waarden zijn belangrijk in de organisatiecultuur
- vertolken morele en ethische principes
- voorbeeld
- Missie onafhankelijk leven vzw:
- Onafhankelijk Leven helpt mensen met een fysieke of verstandelijke handicap de regie
van hun leven in handen te nemen. Als organisatie die aan de basis ligt van het
persoonsvolgend budget, komen wij op voor het recht van alle mensen met een
handicap om hun leven zo zelfstandig mogelijk in te vullen.
- Waarom: opkomen rechten mensen met beperking
- Waar: persoonsvolgend budget, mensen beperking
- Wat: regie in eigen leven, specialist in zorgbudget
- Hoe: partner, zelfstandigheid, zelfbeschikkingsrecht
- kenmerken van een goede missie: 7 MISSION-kenmerken
- marktgeoriënteerd
- aantonen dat je wilt inzetten op behoeften en
wensen van de klant/client
- inspirerend
- omgeving inspireren
- eigen medewerkers motiveren
- summier
- missie knopt en kort maken
- herinneren op cruciale momenten
- beknopt en leesbaar
- specifiek
- richtinggevend voor concrete en dagelijks
handelen en besluitvorming
- beschrijven uitdaging, project van de organisatie
- concreet → voldoende algemeen maar toch duidelijk wat doelgroep en
doelstelling is
- ijverig
- ijverig en ambitieus zijn
- realistisch zijn
- omstreden
- klimaat creëren voor permanent debat en discussie over aard en opdracht
van de organisatie
- nalatenschap
- biedt missie een antwoord op de vraag ‘waarvoor je precies wil herinnerd
worden’
- normaal wijzigt de missie niet
- vertrekt jouw missie vanuit de WHY
- waarom doen we wat we doen?
- hoe doen wat we doen?
- wat dienen we eigenlijk te doen?
4
