Socialezekerheidsrecht
Inleiding
Aanschaffen
Wetboek sociaal recht 2024 (Wolters Kluwer)
Codex sociaal recht 2024-2025 (die Keure)
Handboek: J. Van Langendonck, Y. Jorens, F. Louckx, Handboek
socialezekerheidsrecht, Intersentia, 2023 (Elfde edititie)
Handboek is enkel ter info, hij vertelde dat je 20/20 kon halen enkel met slides!
Examen
Mondeling: 3 kaarten trekken op mondeling examen
Krijgen direct te weten of we erdoor zijn of niet
Geen wetsbepalingen vernoemen, mag maar moet niet : wel zeggen van je kan
het daar vinden, in hoofdstuk of boek 1 ofzo maar niet specifiek artikel
Jaartallen bij historische evolutie kennen, want je verliest daardoor punten als je
ze niet kent. Specifieke jaartallen van een bepaalde wet niet persee, maar wel
rekening houden met jaartallen.
Algemene toelichting
Doelstellingen en inhoud opleidingsonderdeel
§ Bijbrengen basiskennis Belgisch socialezekerheidsrecht vanuit historisch,
fundamenteel en positiefrechtelijk perspectief
§ Basisbegrippen en de fundamentele beginselen kunnen omschrijven
§ Ontstaansgeschiedenis en ratio legis diverse onderdelen
socialezekerheidsrecht kunnen toelichten
§ Behandelde leerstof kunnen terugleiden tot toepasselijke wetgeving
§ Tijdens hoorcolleges overgedragen kennis van het positieve
socialezekerheidsrecht kunnen reproduceren
2 aspecten die wij gaan zien:
- Wat is sociale zekerheid?
- Wat is socialezekerheidsrecht?
Sociale verzekeringen: Sociale bijstandsvoorzieningen:
- Verplichte verzekering - Tegemoetkomingen personen
geneeskundige verzorging en met handicap
uitkeringen - Maatschappelijke integratie
- Werkloosheidsverzekering (=leefloon)
(basis) - Gewaarborgde gezinsbijslag
- Gezinsbijslagen (Vlaamse - Inkomensgarantie ouderen
Gemeenschap) (=pensioen voor ouderen die
, - Verplichte geen pensioen hebben
pensioensverzekeringen (basis) opgebouwd)
- Beginselen bijdragenregeling & - Maatschappelijke
indeling in beroepscategorieën dienstverlening OCMW
(basis)
Overzicht handboek p 5-80, 101-117
Wat is sociale zekerheid?
§ Focus op alledaagse menselijke noden
§ Gebruikelijke betekenis
§ Sociale zekerheid in zijn situationele/teleologische betekenis
§ Sociale zekerheid in de instrumentele betekenis
Wat is socialezekerheidsrecht?
§ Definitie
§ Voorwerp en karakter
§ Technieken: sociale verzekering en sociale bijstand
§ Het recht op sociale zekerheid als Mensenrecht
§ Verdeling van bevoegdheden
§ Omkadering van de regelgeving
Wat is sociale zekerheid?
Wat men doet in sociale zekerheidsrecht: focus op alledaagse menselijke
noden
Ziekte : nood aan zorg, medische kosten; onvermogen te werken,
inkomensverlies
Vb. Man ligt in ziekenhuis, is kwetsbaar en heeft hulp nodig. Kan niet gaan
werken. Dokter zal hulp verlenen, maar zal dat niet zo maar doen. Dokter gaat
betaald worden om man te helpen, en man zal kosten moeten maken voor zijn
gezondheidszorg, om die zorg te kunnen krijgen, want hij zit in situatie waar die
niet kan gaan werken en door zijn gezondheidstoestand niet kan gaan werken en
dus geen inkomen kan genereren uit arbeid.
Wat doen we met die kosten bij ziekte en hoe gaan we ervoor zorgen dat dat
inkomensverlies wordt gecompenseerd? sociale zekerheid zal hier
tussenkomen.
Moederschap: nood begeleiding bevalling, medische kosten; nood aan rust,
inkomensverlies
,Vb. Mama bevalt van kind. Had ook nood aan medische hulp. Vrouw is gerechtigd
om niet te werken en te focussen op kind. maar wel medische kosten in
periode dat je niet aan het werk bent en dus inkomensverlies zou lijden als er
geen bescherming was voorzien. sociale zekerheid
Arbeidsongeval of beroepziekte: nood aan medische zorg, medische kosten;
onvermogen te werken of overlijden, inkomensverlies
Vb. Arbeider kreeg vlam in gezicht, naar benden gevallen en zwaargewond
afgevoerd moeten worden arbeidsongeval. Wie moet daarvoor
vetantwoordelijk gesteld worden? want arbeidsongeschikt , kan niet gaan werken
en je hebt dus inkomensverlies. Hij zelf zal daar niet voor moeten instaan, maar
sociale zekerheid.
Handicap: verminderd verdienvermogen; verlies van zelfredzaamheid, nood aan
aangepaste hulp, bijkomende kosten
Vb. Handicap: probleem want die personen hebben een verminderd
verdienvermogen. Als u verdiend vermogen verminderd is, heb je minder kans
om in arbeid te gaan voorzien. moeten ze opdraaien voor eigen kosten, voor
wat ze nodig hebben? Nee sociale zekerheid voorziet dat die mensen
gecompenseerd worden voor hun verminderding van hun verdiend vermogen.
Werkloosheid: inkomensverlies; armoede
Vb. Werkloosheid en als het te lang aanhoudt armoede.
Je bent succesvol als je u eigen inkomen kunt voorzien door kapitaal. Zodat je
niet meer moet arbeiden voor u inkomen, dan ben je succesvol op economisch
vlak volgens maatschappij.
Meerendeel zal wel moeten werken om inkomen te krijgen en hun te blijven
voorzien omdat kapitaal niet genoeg is. Inkomen (loon) uit arbeid is voor de
meeste mensen hun essentiele bron.
Welvaarstaaat is er tussen gekomen: sociale verzekering zal u redden als sociale
risico’s zich voordoen (werkloosheid/arbeidsongeschiktheid/ziekteverzekering,..)
en als je niet kunt rekenen op prestaties van sociale verzekering ,dan is er een
tweede vangnet de sociale bijstand zoals OCMW. En als je niet in aanmerking
komt voor sociale bijstand, dan zal je zakken naar minst succesvolle manier van
functioneren, namelijk armoede.
Kinderen: kosten opvoeding en onderhoud, opvang
Vb. Kinderen in staat met sociaal ontwikkeld zekerheidsysteem: blije kindjes,
kunnen naar school nu specifieke toelage (gezinsbijlage) die je krijgt als je
kinderen hebt, gegeven door sociale zekerheid om ervoor te zorgen dat kinderen
naar school kunnen
Kinderen in geen ontwikkeld staat: kosten voor opvoeding vallen helemaal alleen
op de ouders en gaat niet naar school.
Door sociale zekerheid zijn we geovuleerd naar ontwikkeld sociaal
zekerheidsysteem.
Ouderdom: behoefte aan rust, verminderd verdienvermogen
, Vb. Oudere personen hebben recht op rust tijdens werk: sociale verzekering
dekken het inkomenverlies bij verminderd verdienvermogen.
Definitie: Sociale zekerheid: a) toestand waarbij voor allen de bezorgdheid
voor gebrek wordt uitgesloten b) het geheel van instellingen en regelingen die
dienen om deze toestand te verzekeren
Sociale zekerheid in zijn situationele/teleologische betekenis: betekenis (a):
waarbij je sociale zekerheid gaat beschouwen als een toestand die je wilt bereiken.
§ Sociale zekerheid = is de uitsluiting van bezorgdheid voor gebrek
§ Het is de oudste betekenis van de term sociale zekerheid: Link
oudste gebruik term: Simon Bolivar (1819); Social Security Act VS
(1935) en “Freedom from want” Roosevelt (1941)
§ Realiteit vs. ideaal: uitsluiting bezorgdheid gebrek is onvoltooid
doel, sociale zekerheid is streven naar zekerheid
§ Verband vervulling basisbehoefte aan “veiligheid”
§ Verband intrinsieke kwetsbaarheid mens (kindertijd, handicap,
ziekte, ouderdom)
§ Versterkt door maatschappelijke context (nood aan financiële
middelen om in levensonderhoud en (medische) zorg te
voorzien, begrensde mogelijkheden om wettig inkomen te
vergaren)
Simon Bolivar haalt 3 pijlers voor ideale samenleving naar voor: beste
regeringsmodel is datgene dat het groots mogelijke geluk produceert, het
groots mogelijke sociale zekerheid en groots mogelijke politieke stabiel blijft
en daar wordt voor de eerste keer de terminologie ‘sociale zekerheid’
gerbruikt. Het gaat over toestant die je wilt bereiken, dat was een situatie
waarin mensen zich geen zorgen hoefde te maken over eten, huisvesting,
kleding.
Hierna wordt de term social security ook gebruikt: social security wou mensen
van gebrek vrijwaren. Ze hielden een befaamde speech “Freedom from want”
waarin hij 4 vrijheden vooropstelt: vrijheid van spreken, vrijheid van
meningsovertuiging, bevrijd worden van angst, bevrijding van gebrek en dit is
voor hem het basisconcept van sociale zekerheid.
Realiteit vs ideaal: Er zijn momenten in de samenleving waarop je kunt zeggen
‘we zijn heel dicht bij dat ideaal’. De sociale ontwikkelingen, economische
ontwikkelingen, klimatologische ontwikkelingen maken dat samenleving
veranderd en dat we altijd op zoek moeten naar een ander manier om
toestand/ideaal te bereiken manier van streven dat nooit voltooid is.
Verband met de vervulling van de basisbehoefte aan veiligheid: Streven naar
toestand van sociale zekerheid heeft te maken met het feit dat wij als mens
intrinsiek kwetsbaar zijn. als we onkwetsbaar waren, hadden we dit misschien
niet nodig. We hebben lange zorg nodig voor we zelfstandig op ons benen
Inleiding
Aanschaffen
Wetboek sociaal recht 2024 (Wolters Kluwer)
Codex sociaal recht 2024-2025 (die Keure)
Handboek: J. Van Langendonck, Y. Jorens, F. Louckx, Handboek
socialezekerheidsrecht, Intersentia, 2023 (Elfde edititie)
Handboek is enkel ter info, hij vertelde dat je 20/20 kon halen enkel met slides!
Examen
Mondeling: 3 kaarten trekken op mondeling examen
Krijgen direct te weten of we erdoor zijn of niet
Geen wetsbepalingen vernoemen, mag maar moet niet : wel zeggen van je kan
het daar vinden, in hoofdstuk of boek 1 ofzo maar niet specifiek artikel
Jaartallen bij historische evolutie kennen, want je verliest daardoor punten als je
ze niet kent. Specifieke jaartallen van een bepaalde wet niet persee, maar wel
rekening houden met jaartallen.
Algemene toelichting
Doelstellingen en inhoud opleidingsonderdeel
§ Bijbrengen basiskennis Belgisch socialezekerheidsrecht vanuit historisch,
fundamenteel en positiefrechtelijk perspectief
§ Basisbegrippen en de fundamentele beginselen kunnen omschrijven
§ Ontstaansgeschiedenis en ratio legis diverse onderdelen
socialezekerheidsrecht kunnen toelichten
§ Behandelde leerstof kunnen terugleiden tot toepasselijke wetgeving
§ Tijdens hoorcolleges overgedragen kennis van het positieve
socialezekerheidsrecht kunnen reproduceren
2 aspecten die wij gaan zien:
- Wat is sociale zekerheid?
- Wat is socialezekerheidsrecht?
Sociale verzekeringen: Sociale bijstandsvoorzieningen:
- Verplichte verzekering - Tegemoetkomingen personen
geneeskundige verzorging en met handicap
uitkeringen - Maatschappelijke integratie
- Werkloosheidsverzekering (=leefloon)
(basis) - Gewaarborgde gezinsbijslag
- Gezinsbijslagen (Vlaamse - Inkomensgarantie ouderen
Gemeenschap) (=pensioen voor ouderen die
, - Verplichte geen pensioen hebben
pensioensverzekeringen (basis) opgebouwd)
- Beginselen bijdragenregeling & - Maatschappelijke
indeling in beroepscategorieën dienstverlening OCMW
(basis)
Overzicht handboek p 5-80, 101-117
Wat is sociale zekerheid?
§ Focus op alledaagse menselijke noden
§ Gebruikelijke betekenis
§ Sociale zekerheid in zijn situationele/teleologische betekenis
§ Sociale zekerheid in de instrumentele betekenis
Wat is socialezekerheidsrecht?
§ Definitie
§ Voorwerp en karakter
§ Technieken: sociale verzekering en sociale bijstand
§ Het recht op sociale zekerheid als Mensenrecht
§ Verdeling van bevoegdheden
§ Omkadering van de regelgeving
Wat is sociale zekerheid?
Wat men doet in sociale zekerheidsrecht: focus op alledaagse menselijke
noden
Ziekte : nood aan zorg, medische kosten; onvermogen te werken,
inkomensverlies
Vb. Man ligt in ziekenhuis, is kwetsbaar en heeft hulp nodig. Kan niet gaan
werken. Dokter zal hulp verlenen, maar zal dat niet zo maar doen. Dokter gaat
betaald worden om man te helpen, en man zal kosten moeten maken voor zijn
gezondheidszorg, om die zorg te kunnen krijgen, want hij zit in situatie waar die
niet kan gaan werken en door zijn gezondheidstoestand niet kan gaan werken en
dus geen inkomen kan genereren uit arbeid.
Wat doen we met die kosten bij ziekte en hoe gaan we ervoor zorgen dat dat
inkomensverlies wordt gecompenseerd? sociale zekerheid zal hier
tussenkomen.
Moederschap: nood begeleiding bevalling, medische kosten; nood aan rust,
inkomensverlies
,Vb. Mama bevalt van kind. Had ook nood aan medische hulp. Vrouw is gerechtigd
om niet te werken en te focussen op kind. maar wel medische kosten in
periode dat je niet aan het werk bent en dus inkomensverlies zou lijden als er
geen bescherming was voorzien. sociale zekerheid
Arbeidsongeval of beroepziekte: nood aan medische zorg, medische kosten;
onvermogen te werken of overlijden, inkomensverlies
Vb. Arbeider kreeg vlam in gezicht, naar benden gevallen en zwaargewond
afgevoerd moeten worden arbeidsongeval. Wie moet daarvoor
vetantwoordelijk gesteld worden? want arbeidsongeschikt , kan niet gaan werken
en je hebt dus inkomensverlies. Hij zelf zal daar niet voor moeten instaan, maar
sociale zekerheid.
Handicap: verminderd verdienvermogen; verlies van zelfredzaamheid, nood aan
aangepaste hulp, bijkomende kosten
Vb. Handicap: probleem want die personen hebben een verminderd
verdienvermogen. Als u verdiend vermogen verminderd is, heb je minder kans
om in arbeid te gaan voorzien. moeten ze opdraaien voor eigen kosten, voor
wat ze nodig hebben? Nee sociale zekerheid voorziet dat die mensen
gecompenseerd worden voor hun verminderding van hun verdiend vermogen.
Werkloosheid: inkomensverlies; armoede
Vb. Werkloosheid en als het te lang aanhoudt armoede.
Je bent succesvol als je u eigen inkomen kunt voorzien door kapitaal. Zodat je
niet meer moet arbeiden voor u inkomen, dan ben je succesvol op economisch
vlak volgens maatschappij.
Meerendeel zal wel moeten werken om inkomen te krijgen en hun te blijven
voorzien omdat kapitaal niet genoeg is. Inkomen (loon) uit arbeid is voor de
meeste mensen hun essentiele bron.
Welvaarstaaat is er tussen gekomen: sociale verzekering zal u redden als sociale
risico’s zich voordoen (werkloosheid/arbeidsongeschiktheid/ziekteverzekering,..)
en als je niet kunt rekenen op prestaties van sociale verzekering ,dan is er een
tweede vangnet de sociale bijstand zoals OCMW. En als je niet in aanmerking
komt voor sociale bijstand, dan zal je zakken naar minst succesvolle manier van
functioneren, namelijk armoede.
Kinderen: kosten opvoeding en onderhoud, opvang
Vb. Kinderen in staat met sociaal ontwikkeld zekerheidsysteem: blije kindjes,
kunnen naar school nu specifieke toelage (gezinsbijlage) die je krijgt als je
kinderen hebt, gegeven door sociale zekerheid om ervoor te zorgen dat kinderen
naar school kunnen
Kinderen in geen ontwikkeld staat: kosten voor opvoeding vallen helemaal alleen
op de ouders en gaat niet naar school.
Door sociale zekerheid zijn we geovuleerd naar ontwikkeld sociaal
zekerheidsysteem.
Ouderdom: behoefte aan rust, verminderd verdienvermogen
, Vb. Oudere personen hebben recht op rust tijdens werk: sociale verzekering
dekken het inkomenverlies bij verminderd verdienvermogen.
Definitie: Sociale zekerheid: a) toestand waarbij voor allen de bezorgdheid
voor gebrek wordt uitgesloten b) het geheel van instellingen en regelingen die
dienen om deze toestand te verzekeren
Sociale zekerheid in zijn situationele/teleologische betekenis: betekenis (a):
waarbij je sociale zekerheid gaat beschouwen als een toestand die je wilt bereiken.
§ Sociale zekerheid = is de uitsluiting van bezorgdheid voor gebrek
§ Het is de oudste betekenis van de term sociale zekerheid: Link
oudste gebruik term: Simon Bolivar (1819); Social Security Act VS
(1935) en “Freedom from want” Roosevelt (1941)
§ Realiteit vs. ideaal: uitsluiting bezorgdheid gebrek is onvoltooid
doel, sociale zekerheid is streven naar zekerheid
§ Verband vervulling basisbehoefte aan “veiligheid”
§ Verband intrinsieke kwetsbaarheid mens (kindertijd, handicap,
ziekte, ouderdom)
§ Versterkt door maatschappelijke context (nood aan financiële
middelen om in levensonderhoud en (medische) zorg te
voorzien, begrensde mogelijkheden om wettig inkomen te
vergaren)
Simon Bolivar haalt 3 pijlers voor ideale samenleving naar voor: beste
regeringsmodel is datgene dat het groots mogelijke geluk produceert, het
groots mogelijke sociale zekerheid en groots mogelijke politieke stabiel blijft
en daar wordt voor de eerste keer de terminologie ‘sociale zekerheid’
gerbruikt. Het gaat over toestant die je wilt bereiken, dat was een situatie
waarin mensen zich geen zorgen hoefde te maken over eten, huisvesting,
kleding.
Hierna wordt de term social security ook gebruikt: social security wou mensen
van gebrek vrijwaren. Ze hielden een befaamde speech “Freedom from want”
waarin hij 4 vrijheden vooropstelt: vrijheid van spreken, vrijheid van
meningsovertuiging, bevrijd worden van angst, bevrijding van gebrek en dit is
voor hem het basisconcept van sociale zekerheid.
Realiteit vs ideaal: Er zijn momenten in de samenleving waarop je kunt zeggen
‘we zijn heel dicht bij dat ideaal’. De sociale ontwikkelingen, economische
ontwikkelingen, klimatologische ontwikkelingen maken dat samenleving
veranderd en dat we altijd op zoek moeten naar een ander manier om
toestand/ideaal te bereiken manier van streven dat nooit voltooid is.
Verband met de vervulling van de basisbehoefte aan veiligheid: Streven naar
toestand van sociale zekerheid heeft te maken met het feit dat wij als mens
intrinsiek kwetsbaar zijn. als we onkwetsbaar waren, hadden we dit misschien
niet nodig. We hebben lange zorg nodig voor we zelfstandig op ons benen
