BAFI
samenvatting Amy Buffel
begrippenlijst
fiat geld Fiatgeld is geld zonder intrinsieke
waarde, dat zijn waarde enkel haalt uit
het vertrouwen dat mensen erin hebben
én het feit dat het door de overheid wordt
aangeduid als wettig betaalmiddel.
Niet gedekt door goud of andere activa.
Wordt uitgegeven door centrale banken
(bv. de ECB in Europa).
Waarde = gebaseerd op vertrouwen van
de bevolking en economie.
Voorbeeld: euro, dollar, yen…
effecten Effecten zijn financiële producten die op
een beurs worden verhandeld. De
bekendste voorbeelden van effecten zijn
aandelen, obligaties, beleggingsfondsen,
ETF’s, opties, futures, en
hefboomproducten. Andere woorden voor
effecten zijn ‘financiële waarden’ en
‘securities’.
ROE ROE staat voor Return on Equity of
rendement op eigen vermogen. Het is een
maatstaf om de rentabiliteit of
winstgevendheid te bepalen.
Het rendement op eigen vermogen wordt
berekend door de nettowinst te delen door
het eigen vermogen van de onderneming
(= de middelen van het bedrijf zelf, staat
tegenover het vreemd vermogen of de
financiering met schulden).
Een ROE van 10% geeft aan dat een bedrijf
1
, voor elke 100 euro aan eigen vermogen 10
euro winst maakt. Deze ratio moet steeds
gecombineerd worden met andere
kerncijfers om een totaalbeeld van de
rendabiliteit te bekomen. Zo zal een
bedrijf met veel schuldfinanciering soms
een goed rendement op eigen vermogen
vertonen, maar zal het een hoger
liquiditeitsrisico lopen als de activiteiten
minder goed zijn en de onderneming
problemen krijgt om de schulden te
financieren.
adverse selectie In economics, insurance, and risk
management, adverse selection is a
market situation where asymmetric
information results in a party taking
advantage of undisclosed information to
benefit more from a contract or trade.
FED federal reserve. De Fed is de centrale
bank van de VS. Ze bepaalt de rente, regelt
de geldhoeveelheid en grijpt in bij
financiële crisissen.
Haar beslissingen hebben een enorme
invloed — wereldwijd, ook op Europese
economieën.
Een solvabiliteitsprobleem betekent dat
Solvabiliteitsprobleem – "mijn schulden de totale schulden van de bank groter
zijn groter dan mijn bezittingen" zijn dan haar activa → de bank is in
essentie technisch failliet.
Dus: zelfs al zou de bank al haar
bezittingen verkopen, ze kan haar
schulden niet terugbetalen.
● Dit is veel ernstiger dan een
liquiditeitsprobleem.
● Meestal leidt dit tot:
○ Herkapitalisatie door
overheid of aandeelhouders
○ Overname door een andere
bank
2
, ○ Faillissement
Een liquiditeitsprobleem betekent dat de
Liquiditeitsprobleem – "ik heb nú geen bank tijdelijk niet genoeg cash of direct
geld, maar ben niet failliet" beschikbare middelen heeft om aan
haar kortetermijnverplichtingen te
voldoen (zoals geldopnames door
klanten).
Klanten willen massaal hun spaargeld
opnemen (bankrun). De bank heeft dat
geld uitgeleend als leningen of
geïnvesteerd (bv. in staatsobligaties). Die
beleggingen zijn op zich waardevol, maar
niet direct opvraagbaar. Dus: de bank
heeft voldoende bezittingen, maar niet
onmiddellijk beschikbaar.
Ze is "rijk, maar niet liquide".
● Tijdelijk geld lenen van de
centrale bank of andere banken.
● Verkopen van liquide activa (bv.
staatsobligaties) — maar dat kan
verlies opleveren.
Elke solvabiliteitscrisis leidt ook tot
liquiditeitsproblemen.
Maar niet elk liquiditeitsprobleem
betekent dat een bank insolvent is.
de twee elementaire stukken van kapitaal Dat is wat aandeelhouders hebben
ingebracht. En de gereserveerde winsten,
CET 1 De Core Equity Tier 1 ratio (CET1-ratio)
geeft de verhouding weer tussen het
kernkapitaal van een bank als percentage
van de risicogewogen activa
3
, Inleiding tot de Economische en Financiële Omgeving (2025)
Economische situatie wereldwijd
De wereldeconomie toont in 2025 een gespreid beeld, waarbij vooral de eurozone
kampt met trage economische groei. Volgens recente vooruitzichten van het
Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Commissie blijft de
economische groei in Europa beperkt, terwijl de Verenigde Staten relatief beter
presteren. Toch is er geen sprake van een volledige recessie, behalve in de Duitse
industriële sector die zwaar onder druk staat.
De onderliggende inflatie – aanvankelijk aangewakkerd door energieprijzen en
verstoorde toeleveringsketens – is opnieuw aan het dalen en beweegt zich richting de
2%-doelstelling van de centrale banken. Dit creëert ruimte voor een versoepeling van
het eerder agressieve monetaire beleid.
Monetaire beleidsreacties: van restrictief naar versoepelend
In reactie op de inflatiepieken sinds 2022, voerden centrale banken zoals de Federal
Reserve (VS) en de Europese Centrale Bank (ECB) een zeer restrictief monetair beleid.
Dit uitte zich in sterke renteverhogingen en de afbouw van hun balans via quantitative
tightening (QT), als tegenhanger van het vroegere quantitative easing (QE).
Federal Reserve
● Verhoogde haar beleidsrente tot 5,5%, de snelste renteverhoging in decennia.
● In 2024 werd gestart met rentecuts, maar in 2025 blijkt de inflatie in de VS
hardnekkiger dan verwacht, wat het rentepad onzeker maakt.
● Beleid blijft dus restrictief, met risico op politieke inmenging (bv. Trump die
lagere rentes vraagt).
Europese Centrale Bank
● Inflatie daalt, maar de groei blijft zwak.
● Beleidsrente (DFR) werd opgetrokken tot 4%, met eerste renteverlagingen in juni
en december 2024.
● In januari 2025 volgde een nieuwe renteverlaging tot 2,75%.
● ECB blijft op haar hoede voor groeivertraging en versoepelt geleidelijk het beleid.
4
samenvatting Amy Buffel
begrippenlijst
fiat geld Fiatgeld is geld zonder intrinsieke
waarde, dat zijn waarde enkel haalt uit
het vertrouwen dat mensen erin hebben
én het feit dat het door de overheid wordt
aangeduid als wettig betaalmiddel.
Niet gedekt door goud of andere activa.
Wordt uitgegeven door centrale banken
(bv. de ECB in Europa).
Waarde = gebaseerd op vertrouwen van
de bevolking en economie.
Voorbeeld: euro, dollar, yen…
effecten Effecten zijn financiële producten die op
een beurs worden verhandeld. De
bekendste voorbeelden van effecten zijn
aandelen, obligaties, beleggingsfondsen,
ETF’s, opties, futures, en
hefboomproducten. Andere woorden voor
effecten zijn ‘financiële waarden’ en
‘securities’.
ROE ROE staat voor Return on Equity of
rendement op eigen vermogen. Het is een
maatstaf om de rentabiliteit of
winstgevendheid te bepalen.
Het rendement op eigen vermogen wordt
berekend door de nettowinst te delen door
het eigen vermogen van de onderneming
(= de middelen van het bedrijf zelf, staat
tegenover het vreemd vermogen of de
financiering met schulden).
Een ROE van 10% geeft aan dat een bedrijf
1
, voor elke 100 euro aan eigen vermogen 10
euro winst maakt. Deze ratio moet steeds
gecombineerd worden met andere
kerncijfers om een totaalbeeld van de
rendabiliteit te bekomen. Zo zal een
bedrijf met veel schuldfinanciering soms
een goed rendement op eigen vermogen
vertonen, maar zal het een hoger
liquiditeitsrisico lopen als de activiteiten
minder goed zijn en de onderneming
problemen krijgt om de schulden te
financieren.
adverse selectie In economics, insurance, and risk
management, adverse selection is a
market situation where asymmetric
information results in a party taking
advantage of undisclosed information to
benefit more from a contract or trade.
FED federal reserve. De Fed is de centrale
bank van de VS. Ze bepaalt de rente, regelt
de geldhoeveelheid en grijpt in bij
financiële crisissen.
Haar beslissingen hebben een enorme
invloed — wereldwijd, ook op Europese
economieën.
Een solvabiliteitsprobleem betekent dat
Solvabiliteitsprobleem – "mijn schulden de totale schulden van de bank groter
zijn groter dan mijn bezittingen" zijn dan haar activa → de bank is in
essentie technisch failliet.
Dus: zelfs al zou de bank al haar
bezittingen verkopen, ze kan haar
schulden niet terugbetalen.
● Dit is veel ernstiger dan een
liquiditeitsprobleem.
● Meestal leidt dit tot:
○ Herkapitalisatie door
overheid of aandeelhouders
○ Overname door een andere
bank
2
, ○ Faillissement
Een liquiditeitsprobleem betekent dat de
Liquiditeitsprobleem – "ik heb nú geen bank tijdelijk niet genoeg cash of direct
geld, maar ben niet failliet" beschikbare middelen heeft om aan
haar kortetermijnverplichtingen te
voldoen (zoals geldopnames door
klanten).
Klanten willen massaal hun spaargeld
opnemen (bankrun). De bank heeft dat
geld uitgeleend als leningen of
geïnvesteerd (bv. in staatsobligaties). Die
beleggingen zijn op zich waardevol, maar
niet direct opvraagbaar. Dus: de bank
heeft voldoende bezittingen, maar niet
onmiddellijk beschikbaar.
Ze is "rijk, maar niet liquide".
● Tijdelijk geld lenen van de
centrale bank of andere banken.
● Verkopen van liquide activa (bv.
staatsobligaties) — maar dat kan
verlies opleveren.
Elke solvabiliteitscrisis leidt ook tot
liquiditeitsproblemen.
Maar niet elk liquiditeitsprobleem
betekent dat een bank insolvent is.
de twee elementaire stukken van kapitaal Dat is wat aandeelhouders hebben
ingebracht. En de gereserveerde winsten,
CET 1 De Core Equity Tier 1 ratio (CET1-ratio)
geeft de verhouding weer tussen het
kernkapitaal van een bank als percentage
van de risicogewogen activa
3
, Inleiding tot de Economische en Financiële Omgeving (2025)
Economische situatie wereldwijd
De wereldeconomie toont in 2025 een gespreid beeld, waarbij vooral de eurozone
kampt met trage economische groei. Volgens recente vooruitzichten van het
Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Commissie blijft de
economische groei in Europa beperkt, terwijl de Verenigde Staten relatief beter
presteren. Toch is er geen sprake van een volledige recessie, behalve in de Duitse
industriële sector die zwaar onder druk staat.
De onderliggende inflatie – aanvankelijk aangewakkerd door energieprijzen en
verstoorde toeleveringsketens – is opnieuw aan het dalen en beweegt zich richting de
2%-doelstelling van de centrale banken. Dit creëert ruimte voor een versoepeling van
het eerder agressieve monetaire beleid.
Monetaire beleidsreacties: van restrictief naar versoepelend
In reactie op de inflatiepieken sinds 2022, voerden centrale banken zoals de Federal
Reserve (VS) en de Europese Centrale Bank (ECB) een zeer restrictief monetair beleid.
Dit uitte zich in sterke renteverhogingen en de afbouw van hun balans via quantitative
tightening (QT), als tegenhanger van het vroegere quantitative easing (QE).
Federal Reserve
● Verhoogde haar beleidsrente tot 5,5%, de snelste renteverhoging in decennia.
● In 2024 werd gestart met rentecuts, maar in 2025 blijkt de inflatie in de VS
hardnekkiger dan verwacht, wat het rentepad onzeker maakt.
● Beleid blijft dus restrictief, met risico op politieke inmenging (bv. Trump die
lagere rentes vraagt).
Europese Centrale Bank
● Inflatie daalt, maar de groei blijft zwak.
● Beleidsrente (DFR) werd opgetrokken tot 4%, met eerste renteverlagingen in juni
en december 2024.
● In januari 2025 volgde een nieuwe renteverlaging tot 2,75%.
● ECB blijft op haar hoede voor groeivertraging en versoepelt geleidelijk het beleid.
4
