ALGEMENE FARMACOLOGIE 1
INHOUDSOPGAVE
1. wettelijk kader, privacy & beroepsgeheim .................................................... 4
1.1 wetgeving ....................................................................................................... 4
1.2 belgische wetgeving ....................................................................................... 6
1.3 juridisch kader................................................................................................. 8
1.4 de 11 competenties ...................................................................................... 11
1.5 koninklijk besluit betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw
13
1.6 KB 18 juni 1990 verpleegkundige handelingen ............................................. 16
1.7 privacy en beroepsgeheim ............................................................................ 22
1.8 gegevensbescherming .................................................................................. 24
2. anatomie & fysiologie: endocrien stelsel .................................................... 29
2.1 inleiding ........................................................................................................ 29
2.2 communicatie en coördinatie functies in het lichaam .................................... 30
2.3 Kenmerken van hormonen ........................................................................... 32
2.4 Structuur van hormonen ............................................................................... 33
2.5 werkingsmechanisme van hormonen ........................................................... 35
2.6 organen in het endocrien stelsel ................................................................... 37
3. vitaminen & mineralen .................................................................................. 62
3.1 inleiding ........................................................................................................ 62
3.2 belgische voedingsaanbevelingen 2019 – focus voedingsmiddelen ............. 63
3.3 belgische voedingsaanbevelingen 2016 – focus voedingsstoffen ................ 65
4. teratologie ........................................................................................................... 84
4.1 inleiding ........................................................................................................... 84
4.2 giftige stoffen/ toxische stoffen ........................................................................ 85
4.3 schadelijke stoffen ........................................................................................ 86
4.4 sensibiliserende stoffen ................................................................................ 86
1
, 4.5 carcinogene stof ........................................................................................... 87
4.6 mutagene stoffen .......................................................................................... 88
4.7 reprotoxische stoffen .................................................................................... 88
4.8 teratogene stoffen ......................................................................................... 88
4.9 pathogenese ................................................................................................. 89
5. de huidlaag.......................................................................................................... 91
5.1 de huid .......................................................................................................... 91
5.2 de huidlaag ................................................................................................... 91
6. toedienen geneesmiddelen ......................................................................... 104
6.1 toedieningsweg = toedieningswijze ............................................................ 104
6.2 toedieningsvormen ..................................................................................... 105
6.3 werkingsmechanisme ................................................................................. 108
6.4 observeren .................................................................................................. 108
6.5 bewaring van geneesmiddelen ................................................................... 109
6.6 verpakking .................................................................................................. 110
6.7 de bijsluiter ................................................................................................. 110
6.8 rapportering in dossier ................................................................................ 111
6.9 medicatiebespreking ................................................................................... 112
7. theorie: materialen en algemene info inspuitingen .................................. 116
7.1 defentitie inspuiting ..................................................................................... 116
7.2 doel en indicaties inspuiting ........................................................................ 116
7.3 soorten inspuitingen.................................................................................... 117
7.4 aandachtspunten bij inspuitingen................................................................ 117
7.5 materiaal ..................................................................................................... 118
8. theorie IM inspuitingen ............................................................................... 125
8.1 intramusculaire inspuiting (im) .................................................................... 125
8.2 verwikkelingen ............................................................................................ 131
8.3 bijzonderheden inspuitingen ....................................................................... 134
9. theorie subcutane (sc) inspuiting .............................................................. 138
9.1 definitie ....................................................................................................... 138
9.2 indicaties ..................................................................................................... 138
2
,9.3 plaatsbepaling............................................................................................. 138
9.4 verwikkelingen ............................................................................................ 140
9.5 antistollingsmiddelen = anticoagulantia ...................................................... 140
3
, 1. WETTELIJK KADER, PRIVACY & BEROEPSGEHEIM
Les 1: 03/02/’25 (online)
Lector: Natacha Van de Craen
1.1 WETGEVING
Vroedvrouw
De term ‘vrouw’ in het woord definieert het geslacht van de beoogde doelgroep, niet
het geslacht van de beroepsbeoefenaar! Vroed = bekwame/wijze. Het woord
vroedvrouw wordt ook gebruikt voor mannen die het beroep uitoefenen.
De achtergrond van het beroep
- 17e eeuw --> gouden eeuw van de vroedvrouw
- Sinds 1995 directe toegang mogelijk tot opleiding vroedvrouw
- Bachelor – Master – Doctoraat
Enorme evolutie met hoogtes en laagtes doorheen de eeuwen. De vroedvrouw kreeg
een gestructureerde vakopleiding in de 15e eeuw. Dankzij dit onderwijs ontstond er in
de late 16de en de 17de eeuw een korps hooggekwalificeerde en zelfbewuste
vroedvrouwen.
First choice health professional for childbearing women
- Behoeder van de fysiologie
- Werkt kosteneffectief door optimaliseren van normale processen rond geboorte
en het tot een minimum herleiden van medische interventies
- Bevoegd en bekwaam om intensieve en/of risicovolle zorgen voor zowel vrouw,
moeder als pasgeborene toe te dienen in samenwerking met arts
Bv: de vroedvrouw gaat proberen altijd zo fysiologisch mogelijk te gaan werken,
onnodige interventies proberen te vermijden. De ene interventie kan soms zorgen voor
een andere interventie wat voor kosten kan gaan zorgen.
Internationaal uitgangspunt vroedvrouw:
- Verantwoordelijk beroepsbeoefenaar
- In samenwerking met vrouwen
- De nodige ondersteuning, zorg en advies
- Tijdens de ZS, de arbeid en het postpartum
- Bevallingen op eigen verantwoordelijkheid uitvoeren
- Zorg bieden aan de pasgeborene en het kind
- Preventieve maatregelen, bijdragen tot normale geboorte, opsporen van
complicaties bij moeder en kind, het verstrekken van medische zorg of andere
passende bijstand en het uitvoeren van noodmaatregelen
- Niet alleen voor de vrouwen, maar ook binnen het gezin en de gemeenschap.
4
INHOUDSOPGAVE
1. wettelijk kader, privacy & beroepsgeheim .................................................... 4
1.1 wetgeving ....................................................................................................... 4
1.2 belgische wetgeving ....................................................................................... 6
1.3 juridisch kader................................................................................................. 8
1.4 de 11 competenties ...................................................................................... 11
1.5 koninklijk besluit betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw
13
1.6 KB 18 juni 1990 verpleegkundige handelingen ............................................. 16
1.7 privacy en beroepsgeheim ............................................................................ 22
1.8 gegevensbescherming .................................................................................. 24
2. anatomie & fysiologie: endocrien stelsel .................................................... 29
2.1 inleiding ........................................................................................................ 29
2.2 communicatie en coördinatie functies in het lichaam .................................... 30
2.3 Kenmerken van hormonen ........................................................................... 32
2.4 Structuur van hormonen ............................................................................... 33
2.5 werkingsmechanisme van hormonen ........................................................... 35
2.6 organen in het endocrien stelsel ................................................................... 37
3. vitaminen & mineralen .................................................................................. 62
3.1 inleiding ........................................................................................................ 62
3.2 belgische voedingsaanbevelingen 2019 – focus voedingsmiddelen ............. 63
3.3 belgische voedingsaanbevelingen 2016 – focus voedingsstoffen ................ 65
4. teratologie ........................................................................................................... 84
4.1 inleiding ........................................................................................................... 84
4.2 giftige stoffen/ toxische stoffen ........................................................................ 85
4.3 schadelijke stoffen ........................................................................................ 86
4.4 sensibiliserende stoffen ................................................................................ 86
1
, 4.5 carcinogene stof ........................................................................................... 87
4.6 mutagene stoffen .......................................................................................... 88
4.7 reprotoxische stoffen .................................................................................... 88
4.8 teratogene stoffen ......................................................................................... 88
4.9 pathogenese ................................................................................................. 89
5. de huidlaag.......................................................................................................... 91
5.1 de huid .......................................................................................................... 91
5.2 de huidlaag ................................................................................................... 91
6. toedienen geneesmiddelen ......................................................................... 104
6.1 toedieningsweg = toedieningswijze ............................................................ 104
6.2 toedieningsvormen ..................................................................................... 105
6.3 werkingsmechanisme ................................................................................. 108
6.4 observeren .................................................................................................. 108
6.5 bewaring van geneesmiddelen ................................................................... 109
6.6 verpakking .................................................................................................. 110
6.7 de bijsluiter ................................................................................................. 110
6.8 rapportering in dossier ................................................................................ 111
6.9 medicatiebespreking ................................................................................... 112
7. theorie: materialen en algemene info inspuitingen .................................. 116
7.1 defentitie inspuiting ..................................................................................... 116
7.2 doel en indicaties inspuiting ........................................................................ 116
7.3 soorten inspuitingen.................................................................................... 117
7.4 aandachtspunten bij inspuitingen................................................................ 117
7.5 materiaal ..................................................................................................... 118
8. theorie IM inspuitingen ............................................................................... 125
8.1 intramusculaire inspuiting (im) .................................................................... 125
8.2 verwikkelingen ............................................................................................ 131
8.3 bijzonderheden inspuitingen ....................................................................... 134
9. theorie subcutane (sc) inspuiting .............................................................. 138
9.1 definitie ....................................................................................................... 138
9.2 indicaties ..................................................................................................... 138
2
,9.3 plaatsbepaling............................................................................................. 138
9.4 verwikkelingen ............................................................................................ 140
9.5 antistollingsmiddelen = anticoagulantia ...................................................... 140
3
, 1. WETTELIJK KADER, PRIVACY & BEROEPSGEHEIM
Les 1: 03/02/’25 (online)
Lector: Natacha Van de Craen
1.1 WETGEVING
Vroedvrouw
De term ‘vrouw’ in het woord definieert het geslacht van de beoogde doelgroep, niet
het geslacht van de beroepsbeoefenaar! Vroed = bekwame/wijze. Het woord
vroedvrouw wordt ook gebruikt voor mannen die het beroep uitoefenen.
De achtergrond van het beroep
- 17e eeuw --> gouden eeuw van de vroedvrouw
- Sinds 1995 directe toegang mogelijk tot opleiding vroedvrouw
- Bachelor – Master – Doctoraat
Enorme evolutie met hoogtes en laagtes doorheen de eeuwen. De vroedvrouw kreeg
een gestructureerde vakopleiding in de 15e eeuw. Dankzij dit onderwijs ontstond er in
de late 16de en de 17de eeuw een korps hooggekwalificeerde en zelfbewuste
vroedvrouwen.
First choice health professional for childbearing women
- Behoeder van de fysiologie
- Werkt kosteneffectief door optimaliseren van normale processen rond geboorte
en het tot een minimum herleiden van medische interventies
- Bevoegd en bekwaam om intensieve en/of risicovolle zorgen voor zowel vrouw,
moeder als pasgeborene toe te dienen in samenwerking met arts
Bv: de vroedvrouw gaat proberen altijd zo fysiologisch mogelijk te gaan werken,
onnodige interventies proberen te vermijden. De ene interventie kan soms zorgen voor
een andere interventie wat voor kosten kan gaan zorgen.
Internationaal uitgangspunt vroedvrouw:
- Verantwoordelijk beroepsbeoefenaar
- In samenwerking met vrouwen
- De nodige ondersteuning, zorg en advies
- Tijdens de ZS, de arbeid en het postpartum
- Bevallingen op eigen verantwoordelijkheid uitvoeren
- Zorg bieden aan de pasgeborene en het kind
- Preventieve maatregelen, bijdragen tot normale geboorte, opsporen van
complicaties bij moeder en kind, het verstrekken van medische zorg of andere
passende bijstand en het uitvoeren van noodmaatregelen
- Niet alleen voor de vrouwen, maar ook binnen het gezin en de gemeenschap.
4
