Hoofdstuk 0: Publieke economie
1. Stel: geen overheid/staat
• Ongereguleerde economie / natuurlijke anarchie
a. Geen eigendomsrechten
b. Geen contractwetgeving
c. Geen rechtshandhaving
• Speltheoretische analyse ter illustratie
o Stel er zijn twee individuen/spelers
o Er zijn twee carrièrepaden/strategieën:
- Boer worden: werken levert pay-off van 12 op maar kost 2
inspanning
- Viking worden: steel het werk van de ander
o Minimale staat…
Nash-evenwicht hier: allebei bij viking
(beiden hebben de neiging om af te wijken)
= 0;0 → optimaal
Wanneer er geen overheid is
De minimale staat brengt naar 10;10
Verbetering voor allebei (Pareto-
verbetering)
2. Idee van de ‘minimale staat’
• Volledig ongereguleerde economie kan niet goed werken
Rationeel om sociaal
o Staat van natuurlijke anarchie
contract af te sluiten
o Overheid/staat als sociaal contract (Hobbes)
• Nood aan “minimale staat” (om de markt te laten functioneren)
o Eigendomsrechten (overval, diefstal, fraude)
o Contractwetgeving (bv. bescherming tegen contractbreuk)
o Rechtshandhaving
- Politie, justitie, leger,… zijn de minimale bestaande instituties
• = voorwaarden om een markt te laten werken
• Geen verdere overheidsinmenging nodig (?)
• Night-watchman state (Nozick, 1974) → heeft aanhangers
3. Marktefficiëntie
• MBTB = prijs die de mensen willen betalen op de markt = vraagcurve
• Van deadweightloss naar marktevenwicht = paretoverbetering (voor allebei
voordelig)
, 4. Pareto-efficiëntie
• Pareto-verbetering:
= “een verandering die ertoe leidt dat de welvaart van minstens één individu toeneemt
zonder dat de welvaart van een ander individu afneemt”
• Pareto efficiënte allocatie
= “Een toestand in de economie of de samenleving is Pareto-efficiënt indien het niet
mogelijk is een verandering door te voeren waarbij de welvaart van één individu
toeneemt zonder dat de welvaart van ten minste één ander individu afneemt”
= niet meer mogelijk om pareto-verbeteringen door te voeren
• Abstract begrip, maar a priori wenselijk om paretoverbeteringen na te streven in
samenleving
1. Stel: geen overheid/staat
• Ongereguleerde economie / natuurlijke anarchie
a. Geen eigendomsrechten
b. Geen contractwetgeving
c. Geen rechtshandhaving
• Speltheoretische analyse ter illustratie
o Stel er zijn twee individuen/spelers
o Er zijn twee carrièrepaden/strategieën:
- Boer worden: werken levert pay-off van 12 op maar kost 2
inspanning
- Viking worden: steel het werk van de ander
o Minimale staat…
Nash-evenwicht hier: allebei bij viking
(beiden hebben de neiging om af te wijken)
= 0;0 → optimaal
Wanneer er geen overheid is
De minimale staat brengt naar 10;10
Verbetering voor allebei (Pareto-
verbetering)
2. Idee van de ‘minimale staat’
• Volledig ongereguleerde economie kan niet goed werken
Rationeel om sociaal
o Staat van natuurlijke anarchie
contract af te sluiten
o Overheid/staat als sociaal contract (Hobbes)
• Nood aan “minimale staat” (om de markt te laten functioneren)
o Eigendomsrechten (overval, diefstal, fraude)
o Contractwetgeving (bv. bescherming tegen contractbreuk)
o Rechtshandhaving
- Politie, justitie, leger,… zijn de minimale bestaande instituties
• = voorwaarden om een markt te laten werken
• Geen verdere overheidsinmenging nodig (?)
• Night-watchman state (Nozick, 1974) → heeft aanhangers
3. Marktefficiëntie
• MBTB = prijs die de mensen willen betalen op de markt = vraagcurve
• Van deadweightloss naar marktevenwicht = paretoverbetering (voor allebei
voordelig)
, 4. Pareto-efficiëntie
• Pareto-verbetering:
= “een verandering die ertoe leidt dat de welvaart van minstens één individu toeneemt
zonder dat de welvaart van een ander individu afneemt”
• Pareto efficiënte allocatie
= “Een toestand in de economie of de samenleving is Pareto-efficiënt indien het niet
mogelijk is een verandering door te voeren waarbij de welvaart van één individu
toeneemt zonder dat de welvaart van ten minste één ander individu afneemt”
= niet meer mogelijk om pareto-verbeteringen door te voeren
• Abstract begrip, maar a priori wenselijk om paretoverbeteringen na te streven in
samenleving
