SAMENVATTING CHEMISCHE
CRIMINALISTIEK
2024-2025
, DOEL EN VERWACHTINGEN
- Technische rapporten kunnen rapporteren
o Hoe concentraties rapporteren/interpreteren?
o Hoe hoeveelheden rapporteren/interpreteren?
- Examen = fictieve casus
o Verdachte en overledene → potentieel bewijsmateriaal dat op een bepaalde manier
kan worden gekarakteriseerd
▪ Vb1 bloed gevonden en conclusies gevonden
• Welke techniek werd er gebruikt?
• Zijn de conclusies gerechtvaardigd?
• Wat kunnen we eruit besluiten ?
▪ Vb2 Welke materialen kunnen worden aangetroffen
• Bodem, glasscherven
1
, HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE
CHEMISCHE CRIMINALISTIEK
1. DEFINITIES
- Criminalistiek is natuurwetenschappelijk onderzoek toegepast ten dienste van de
opheldering van de toedracht van mogelijk strafbare feiten.
o Opdracht komen tot waarheidsvinding (= opheldering van de toedracht van mogelijk
strafbare feiten)
- Het is de toepassing van wetenschappen op het straf- en burgerlijk recht.
o Vnl. in strafzaken, maar steeds meer in het burgerlijk recht
o Bv: een OR stelt een toxicoloog aan ten dienste van de waarheidsvinding. Zij worden
vooral aangesteld bij verdachte overlijdens, moorden, zelfdoding, geweldpleging,
brandstichting,...
Er is een onderscheid tussen:
- Chemische criminalistiek met betrekking tot geologie – fysica – chemie – biologie
- Medische criminalistiek met betrekking tot forensische pathologie- psychologie– odontologie
→ Beide zijn complementair aan elkaar
Er is een onderscheid tussen:
- Criminalistiek: het wetenschappelijk onderzoeken van fysieke bewijsstukken voor
gerechtelijke doeleinden.
o Er moet iets fysiek aanwezig zijn om te onderzoeken
- Criminologie omvat het psychologisch oogpunt (waarom-vraag) waarbij gezocht wordt naar
een motief of een gedrag die een verklaring kan geven voor het voorval.
→ Beide zijn met elkaar verweven (bv: alcohol & geweld = gedrag)
2. GESCHIEDENIS VAN DE CRIMINALISTIEK
2.1. MATHIEU ORFILA
- 1787- 1853
- Vader van de gerechtelijke toxicologie
- Marie Lafarge was op zoek naar een welgestelde man om mee te trouwen. Zo vond ze Henri, hij
leek een welgestelde man te zijn. Echter had Henri gelogen en bleek hij helemaal niet zo rijk te
zijn. Henri beloofde het goed te maken met Marie en ging naar Parijs om geld te verdienen.
Marie had hem een stuk cake opgestuurd waarna Henri ziek werd en stierf.
o Marie had arsenicum gekocht (= vergif voor ratten)
▪ Familie was ervan overtuigd dat Marie Henri vergiftigd had.
o Er werd een dokter aangesteld om de maaginhoud van Henri te bekijken kwamen
vreemde resultaten uit.
o Expert Mathieu Orfila werd opgeroepen door de verdediging (kant van Marie). Orfila
mocht zijn bevindingen kenbaar maken voor de rechtbank en deze gaf aan dat Marie
effectief Henri had vergiftigd.
2.2. ALPHONSE BERTILON
- 1853-1914
- Vader van crimineel onderzoek
- Grondlegger van de antropometrie
o Meten van mensen op alle mogelijke manieren (hoofdomtrek, breedte, taille…)
o Vaststellen van afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam
o Mens, in het bijzonder zijn fysieke karakteristieken, vervatten in een formule
2
, Voordelen Nadelen
- Er kan een signalement verspreid worden - Iemand kan veranderen doorheen de tijd
o Gewicht
- Er bestaan mensen met dezelfde formule
o Tweeling
- Iemand kan ook toevallig dezelfde
gelijkaardige formule hebben
- Afhankelijk van de wijze waarop gemeten
wordt
- Materiaal kan ook fouten bevatten
2.3. FRANCIS GALTON (1822-1911) – WILLIAM HERSCHEL (1833-1917)- HENRY
FAULDS (1843-1930)
- Grondlegger van de vingerafdrukken-techniek
o (Elektronische) vingerafdrukken afstaan zodat een database gegenereerd kan worden
zoals in VSA, UK.
o Vergelijkende wetenschap
- Met oog op:
o Scientific identification of criminals
o Bewijs à charge en à décharge
- Door punten en patronne op vingerafdrukken op te sporen = fingerprint recogniton (van visuele
methoden naar digitalisering)
2.4. LEONE LATTES
- 1887-1954
- Onderzoek van bloedvlekken
o Gebaseerd op ABO-systeem van Landsteiner (1904)
▪ Het systeem draait om de antigenen A en B die op de rode bloedcellen kunnen
zitten.
• Mensen hebben antistoffen in hun bloed tegen de bloedgroep-antigenen
die ze zelf niet hebben.
o Iemand met A-anitgenen, bezit antistoffen tegen B
o Mensen met bloedgroep AB hebben geen antistoffen tegen A en B-
antigenen
o Mensen met bloedgroep O hebben antistoffen tegen zowel A en B-
antigenen
2.5. ALBERT OSBORN
- 1858-1946
- Grondlegger van het documentenonderzoek
- Questioned documents met betrekking tot vervalsing opsporen
o Heel breed terrein: wat is de chemische samenstelling van bepaalde soorten papier,
dikte, welke inkt is gebruikt etc
o vervalste/ originele documenten of iets bijgezet achteraf?
2.6. EDMOND LOCARD
- 1877-1966
- Locard exchange principle = mutuele uitwisseling van bewijsmateriaal
- “Every contact leaves a trace, the more intense the contact, the more prominent the trace”
o Perceptie van iemand kan anders zijn naargelang de omstandigheden
o Als er ergens iets heeft plaatsgevonden, dan zal er altijd een spoor zijn
o De onderzoeker moet wel goed genoeg zoeken en het bewijsmateriaal vinden
3
CRIMINALISTIEK
2024-2025
, DOEL EN VERWACHTINGEN
- Technische rapporten kunnen rapporteren
o Hoe concentraties rapporteren/interpreteren?
o Hoe hoeveelheden rapporteren/interpreteren?
- Examen = fictieve casus
o Verdachte en overledene → potentieel bewijsmateriaal dat op een bepaalde manier
kan worden gekarakteriseerd
▪ Vb1 bloed gevonden en conclusies gevonden
• Welke techniek werd er gebruikt?
• Zijn de conclusies gerechtvaardigd?
• Wat kunnen we eruit besluiten ?
▪ Vb2 Welke materialen kunnen worden aangetroffen
• Bodem, glasscherven
1
, HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE
CHEMISCHE CRIMINALISTIEK
1. DEFINITIES
- Criminalistiek is natuurwetenschappelijk onderzoek toegepast ten dienste van de
opheldering van de toedracht van mogelijk strafbare feiten.
o Opdracht komen tot waarheidsvinding (= opheldering van de toedracht van mogelijk
strafbare feiten)
- Het is de toepassing van wetenschappen op het straf- en burgerlijk recht.
o Vnl. in strafzaken, maar steeds meer in het burgerlijk recht
o Bv: een OR stelt een toxicoloog aan ten dienste van de waarheidsvinding. Zij worden
vooral aangesteld bij verdachte overlijdens, moorden, zelfdoding, geweldpleging,
brandstichting,...
Er is een onderscheid tussen:
- Chemische criminalistiek met betrekking tot geologie – fysica – chemie – biologie
- Medische criminalistiek met betrekking tot forensische pathologie- psychologie– odontologie
→ Beide zijn complementair aan elkaar
Er is een onderscheid tussen:
- Criminalistiek: het wetenschappelijk onderzoeken van fysieke bewijsstukken voor
gerechtelijke doeleinden.
o Er moet iets fysiek aanwezig zijn om te onderzoeken
- Criminologie omvat het psychologisch oogpunt (waarom-vraag) waarbij gezocht wordt naar
een motief of een gedrag die een verklaring kan geven voor het voorval.
→ Beide zijn met elkaar verweven (bv: alcohol & geweld = gedrag)
2. GESCHIEDENIS VAN DE CRIMINALISTIEK
2.1. MATHIEU ORFILA
- 1787- 1853
- Vader van de gerechtelijke toxicologie
- Marie Lafarge was op zoek naar een welgestelde man om mee te trouwen. Zo vond ze Henri, hij
leek een welgestelde man te zijn. Echter had Henri gelogen en bleek hij helemaal niet zo rijk te
zijn. Henri beloofde het goed te maken met Marie en ging naar Parijs om geld te verdienen.
Marie had hem een stuk cake opgestuurd waarna Henri ziek werd en stierf.
o Marie had arsenicum gekocht (= vergif voor ratten)
▪ Familie was ervan overtuigd dat Marie Henri vergiftigd had.
o Er werd een dokter aangesteld om de maaginhoud van Henri te bekijken kwamen
vreemde resultaten uit.
o Expert Mathieu Orfila werd opgeroepen door de verdediging (kant van Marie). Orfila
mocht zijn bevindingen kenbaar maken voor de rechtbank en deze gaf aan dat Marie
effectief Henri had vergiftigd.
2.2. ALPHONSE BERTILON
- 1853-1914
- Vader van crimineel onderzoek
- Grondlegger van de antropometrie
o Meten van mensen op alle mogelijke manieren (hoofdomtrek, breedte, taille…)
o Vaststellen van afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam
o Mens, in het bijzonder zijn fysieke karakteristieken, vervatten in een formule
2
, Voordelen Nadelen
- Er kan een signalement verspreid worden - Iemand kan veranderen doorheen de tijd
o Gewicht
- Er bestaan mensen met dezelfde formule
o Tweeling
- Iemand kan ook toevallig dezelfde
gelijkaardige formule hebben
- Afhankelijk van de wijze waarop gemeten
wordt
- Materiaal kan ook fouten bevatten
2.3. FRANCIS GALTON (1822-1911) – WILLIAM HERSCHEL (1833-1917)- HENRY
FAULDS (1843-1930)
- Grondlegger van de vingerafdrukken-techniek
o (Elektronische) vingerafdrukken afstaan zodat een database gegenereerd kan worden
zoals in VSA, UK.
o Vergelijkende wetenschap
- Met oog op:
o Scientific identification of criminals
o Bewijs à charge en à décharge
- Door punten en patronne op vingerafdrukken op te sporen = fingerprint recogniton (van visuele
methoden naar digitalisering)
2.4. LEONE LATTES
- 1887-1954
- Onderzoek van bloedvlekken
o Gebaseerd op ABO-systeem van Landsteiner (1904)
▪ Het systeem draait om de antigenen A en B die op de rode bloedcellen kunnen
zitten.
• Mensen hebben antistoffen in hun bloed tegen de bloedgroep-antigenen
die ze zelf niet hebben.
o Iemand met A-anitgenen, bezit antistoffen tegen B
o Mensen met bloedgroep AB hebben geen antistoffen tegen A en B-
antigenen
o Mensen met bloedgroep O hebben antistoffen tegen zowel A en B-
antigenen
2.5. ALBERT OSBORN
- 1858-1946
- Grondlegger van het documentenonderzoek
- Questioned documents met betrekking tot vervalsing opsporen
o Heel breed terrein: wat is de chemische samenstelling van bepaalde soorten papier,
dikte, welke inkt is gebruikt etc
o vervalste/ originele documenten of iets bijgezet achteraf?
2.6. EDMOND LOCARD
- 1877-1966
- Locard exchange principle = mutuele uitwisseling van bewijsmateriaal
- “Every contact leaves a trace, the more intense the contact, the more prominent the trace”
o Perceptie van iemand kan anders zijn naargelang de omstandigheden
o Als er ergens iets heeft plaatsgevonden, dan zal er altijd een spoor zijn
o De onderzoeker moet wel goed genoeg zoeken en het bewijsmateriaal vinden
3
