LES 7 ARCHITECTUUR EN IDEOLOGIE
20/11/2017
Ideologie = een soort rijk aan ideeën die we moeten terug vinden in de
maatschappij.
Kapitalisme = een maatschappij
Communisme = iedereen krijgt aan de start een gelijke kans.
RUSLAND AAN HET BEGIN VAN DE 20STE EEUW
Het tsarenrijk, met een absolute vorst. Er heerst een agrarische maatschappij.
Een maatschappij met chronische armoede. Toch vinden we in een aantal steden
een groep avant-garde. Kasimir Malevich was één van deze. Het zwarte schilderij
als het einde van de schilderkunst, of net als start van iets nieuws. Met het
minimaal maximaal gaan werken, het suprematisme.
Malevich vervangt het madonna beeld dat in elke huiskamer van de russen in de
hoek staat door zijn zwarte vierkant. Hier ontstaat discussie over. Na WOI
ontstaat het communisme (1917).
HET CONSTRUCTIVISME
We hebben een soort beeldtaal nodig die mensen kunnen lezen, het moet een
contrast volgen met wat de mensen al weten. Hij gaat de kunstenaars stimuleren
als boodschappers van het constructivisme. Essentieel is constructie (hoe zit iets
in elkaar) en het is een kunststroming met een autonome activiteit
(communicatie). De kunstenaar heeft een rol binnen de maatschappij. Ze moeten
kunst maken met staal, de nieuwe materialen, schilderijen van techniek en
industrie. De kunstenaar is een soort ingenieur. Het communistische idee van
een nieuwe maatschappij.
1. Agitprop
Propaganda om reclame te maken. Agressieve en dynamische beeldtaal.
Een actief gebruik van grafiek, boodschappen en kleur.
2. Verdieping
Formeel thematiseren van techniek. Kunst als communicatiemiddel.
Toepassing in grafiek, fotografie, architectuur, …
EL LISSITZKY (1890 – 1941)
Kunstenaar die in de eerste plaats kijkt, de blik op de maatschappij. De hand van
de kunstenaar die dingen maakt, zowel in als voor de maatschappij. Een passer
die centraal staat voor de precisie, een ingenieur. Gaat in dezelfde stijl als
Malevich werken, maar wel in de ruimte, 3D. het zijn instalaties die de ruimte
1
, beheren ‘Pro-Un’. Ook was hij grafisch ontwerper, zeer radicaal, werkt pet
perspectieven, typografie is zeer belangrijk ‘affiche’.
Als architect ontwierp hij een soort wolkenkrabber, spelen met evenwicht en
zwaartekracht. Dit is mogelijk door de beheersing van het staal. Zijn werk staat
enkel op papier, het is nooit uitgevoerd.
VLADIMIR TATLIN (1885 -1953): ‘MONUMENT VOOR DE 3DE INTERNATIONALE’
Een toren maken die hoger is als de Eifeltoren. Het is een spiraal die als
eigenschap ronddraait, net als de revolutie. Het is een spiraal die uit zichzelf uit
de grond komt en een weg bokst naar boven. De toren wordt nooit gebouwd, er
is enkel een maquette. Alsnog slaagt hij erin om de maquette bekend te maken
zodat iedereen het gebouw kent, dit kan door het medium fotografie. Het gebouw
moet niet gebouwd worden om zijn effectieve boodschap over te brengen.
ALEXANDER EN VIKTOR VESNIN, LENINGRADSKAYA PRAVDA (1923)
Bekendste krant van Rusland. Een groot gebouw is niet enkel interessant als
kantoorgebouw maar ook als reclamebord. Een wolkenkrabber met een stalen
structuur en liften. De liften zijn een attractie van het gebouw. De constructie
wordt een atema van de architectuur. De krantenartikel moesten elke dag in het
groot afgedrukt worden en op de façade gekleefd worden. Een revolutionair
ontwerp, alles klassieke conventies die we kennen uit de architectuur worden
overhoop gehaald. Op het zelfde moment wordt in het kapitalistische Amerika en
het communistische Rusland een wolkenkrabber ontworpen met het enige
verschil dat hij in Amerika wel gebouwd word. Het communistische is arm. Centre
Pompidou is de rechtstreekse erfgename van dit ontwerp.
KHUTEMAS/VKHUTEIN (1920 – 1930): HET RUSSISCHE BAUHAUS
Studenten worden ondersteunt in de klassieke kunsten maar ook in het meubel
maken.
ARCHITECTUUR ALS ‘SOCIALE CONDENSATOR’: DE ARBEIDERSCLUB
Architectuur moest inwerken op het gedrag van de mens. Ze moeten model
bewoners worden van de communistische stad. Het idee is dat iedereen 8h per
das in de fabriek werkt, daarna is het avond en hebben ze veel vrije tijd. Overal in
Rusland ontstaan er clubs waar de arbeiders films kunnen kijken, … Het wordt
gezien als opvoedende plekken.
Meliknov, Moskou:
Soort theater met 3 tribunes. De ruimte kan geregeld worden door de
verschillende
tribunes te sluiten. Vooral in snede zeer interessant, de tribune wordt sterk
geaccentueerd.
Het probeert op alle mogelijke manieren dynamiek in de architectuur toe
te voegen.
2
20/11/2017
Ideologie = een soort rijk aan ideeën die we moeten terug vinden in de
maatschappij.
Kapitalisme = een maatschappij
Communisme = iedereen krijgt aan de start een gelijke kans.
RUSLAND AAN HET BEGIN VAN DE 20STE EEUW
Het tsarenrijk, met een absolute vorst. Er heerst een agrarische maatschappij.
Een maatschappij met chronische armoede. Toch vinden we in een aantal steden
een groep avant-garde. Kasimir Malevich was één van deze. Het zwarte schilderij
als het einde van de schilderkunst, of net als start van iets nieuws. Met het
minimaal maximaal gaan werken, het suprematisme.
Malevich vervangt het madonna beeld dat in elke huiskamer van de russen in de
hoek staat door zijn zwarte vierkant. Hier ontstaat discussie over. Na WOI
ontstaat het communisme (1917).
HET CONSTRUCTIVISME
We hebben een soort beeldtaal nodig die mensen kunnen lezen, het moet een
contrast volgen met wat de mensen al weten. Hij gaat de kunstenaars stimuleren
als boodschappers van het constructivisme. Essentieel is constructie (hoe zit iets
in elkaar) en het is een kunststroming met een autonome activiteit
(communicatie). De kunstenaar heeft een rol binnen de maatschappij. Ze moeten
kunst maken met staal, de nieuwe materialen, schilderijen van techniek en
industrie. De kunstenaar is een soort ingenieur. Het communistische idee van
een nieuwe maatschappij.
1. Agitprop
Propaganda om reclame te maken. Agressieve en dynamische beeldtaal.
Een actief gebruik van grafiek, boodschappen en kleur.
2. Verdieping
Formeel thematiseren van techniek. Kunst als communicatiemiddel.
Toepassing in grafiek, fotografie, architectuur, …
EL LISSITZKY (1890 – 1941)
Kunstenaar die in de eerste plaats kijkt, de blik op de maatschappij. De hand van
de kunstenaar die dingen maakt, zowel in als voor de maatschappij. Een passer
die centraal staat voor de precisie, een ingenieur. Gaat in dezelfde stijl als
Malevich werken, maar wel in de ruimte, 3D. het zijn instalaties die de ruimte
1
, beheren ‘Pro-Un’. Ook was hij grafisch ontwerper, zeer radicaal, werkt pet
perspectieven, typografie is zeer belangrijk ‘affiche’.
Als architect ontwierp hij een soort wolkenkrabber, spelen met evenwicht en
zwaartekracht. Dit is mogelijk door de beheersing van het staal. Zijn werk staat
enkel op papier, het is nooit uitgevoerd.
VLADIMIR TATLIN (1885 -1953): ‘MONUMENT VOOR DE 3DE INTERNATIONALE’
Een toren maken die hoger is als de Eifeltoren. Het is een spiraal die als
eigenschap ronddraait, net als de revolutie. Het is een spiraal die uit zichzelf uit
de grond komt en een weg bokst naar boven. De toren wordt nooit gebouwd, er
is enkel een maquette. Alsnog slaagt hij erin om de maquette bekend te maken
zodat iedereen het gebouw kent, dit kan door het medium fotografie. Het gebouw
moet niet gebouwd worden om zijn effectieve boodschap over te brengen.
ALEXANDER EN VIKTOR VESNIN, LENINGRADSKAYA PRAVDA (1923)
Bekendste krant van Rusland. Een groot gebouw is niet enkel interessant als
kantoorgebouw maar ook als reclamebord. Een wolkenkrabber met een stalen
structuur en liften. De liften zijn een attractie van het gebouw. De constructie
wordt een atema van de architectuur. De krantenartikel moesten elke dag in het
groot afgedrukt worden en op de façade gekleefd worden. Een revolutionair
ontwerp, alles klassieke conventies die we kennen uit de architectuur worden
overhoop gehaald. Op het zelfde moment wordt in het kapitalistische Amerika en
het communistische Rusland een wolkenkrabber ontworpen met het enige
verschil dat hij in Amerika wel gebouwd word. Het communistische is arm. Centre
Pompidou is de rechtstreekse erfgename van dit ontwerp.
KHUTEMAS/VKHUTEIN (1920 – 1930): HET RUSSISCHE BAUHAUS
Studenten worden ondersteunt in de klassieke kunsten maar ook in het meubel
maken.
ARCHITECTUUR ALS ‘SOCIALE CONDENSATOR’: DE ARBEIDERSCLUB
Architectuur moest inwerken op het gedrag van de mens. Ze moeten model
bewoners worden van de communistische stad. Het idee is dat iedereen 8h per
das in de fabriek werkt, daarna is het avond en hebben ze veel vrije tijd. Overal in
Rusland ontstaan er clubs waar de arbeiders films kunnen kijken, … Het wordt
gezien als opvoedende plekken.
Meliknov, Moskou:
Soort theater met 3 tribunes. De ruimte kan geregeld worden door de
verschillende
tribunes te sluiten. Vooral in snede zeer interessant, de tribune wordt sterk
geaccentueerd.
Het probeert op alle mogelijke manieren dynamiek in de architectuur toe
te voegen.
2
