samenvatting biomedische wetenschappen 4

,1. pathologie van het ademhalingsstelsel
 klachten ademhalingsstelsel
o (hetero)anamnese
 aard klachten
 ontstaan en beloop
 tijdsduur
 geleidelijk/plots
 beïnvloedende factoren
 ernst klachten
 frequentie
 belemmerend
 andere klachten
 koorts, nachtzweten, anorexie, vermagering, ooglast, …
 uitgeprobeerde remedies
 medicatie
 andere
o dyspnoe/dyspnee/dyspneu
 definitie: beangstigend gevoel luchttekort/luchthonger
 soorten
 dyspnee d’effort: tijdens inspanning
o graad 1: kortademig bij zware inspanning
o graad 2: kortademig bij normale lichamelijk activiteit
 vanaf hier respiratoire handicap
o graad 3: kortademig bij minder dan normale lichamelijke activiteit
o graad 4: kortademigheid bij minimale lichamelijke activiteit of in rust
 dyspnee de repos: in rust
 orthopnee: bij platliggen
o suggestief voor hartfalen
 paroxysmale nachtelijke dyspnee: plots ontwaken snakkend naar lucht
 70% gezonde zwangeren heeft dyspnee
 door progestron in begin: AH centrum gevoeliger voor co2
 ademminuutvolume stijgt: chronische respiratoire alkalose
 ERV daalt bij gevorderde zwangerschap
o hoesten
 door irritatie keel, larynx, trachea, bronchus mucosa of pleura
 droge (prikkel)hoest/productieve hoest(fluimen)
 fluimen/sputum
 waterig met bloedstreepjes/rozig schuim: acuut longoedeem bij hartfalen
 taaie slijmproppen
o transparant: astma aanval
o grijs/zwart
 etterig: pneumonie
 vloeiend pus: open TBC
 hemoptoe: bloed ophoesten
o open TBC
o longinfract door longembool
o luidruchtige ademhaling
 piepende ademhaling
 stridor bij inademen door vernauwing grote luchtwegen
 wheezing bij uitademen door vernauwing kleinste luchtwegen
 snurken

,  verslappen keelwand, huig en/of tong
 ouderdom, rugligging, alcohol, obesitas
 soms OSAS/obstructief slaap apnee syndroom
o pijn
 geïrriteerde luchtwegen
 retrosternaal schurend gevoel
 raspend gevoel bij hoesten
 geïrriteerde longvliezen
 wandpijn
 gemene, scherpe pijn in flank
 ademhalingsgeboden
o diep inademen: pijn
o hoesten: veel pijn
o patiënt tracht zo min mogelijk te ademen/hoesten
o bovenste luchtwegen
 verstopte neus, neusloop, niezen
 allergische rhinitis
 unilaterale hoofd/gelaatspijn
 keelpijn: GI reflux
 heesheid: chronisch
 diagnostiek
o inspectie
 huid
 cyanose
o perifere: vingers en tenen
o centrale: gelaat en binnenkant mond
 alarmteken: ernstige hypoxemie, saturatie < 85%
 clubbing en horlogeglasnagels
 thoraxvorm
 ademhalingsfrequentie en beweging
 frequentie
o volwassenen: 10-20/min
 tachypnee: > 20/min, ernstige tachypnee > 30/min
 brachypnee: < 10/min, ernstige bradypnee < 8/min
o snel en oppervlakkig: hyperventilatie
 paniekaanval
o snel en diep
 koorts, hyperthyreoïdie
o regelmatig diep met verlengde expiratie
 astma aanval
o episoden polypnee, met pauzes
 hersenstam CVA/inklemming, diepe shock
o brachypnee
 overdosis opioïden of brabituraten, AH uitputting
 beweging
o voldoende diep
 maximale thorax-expansie: > 5 cm
 < 5 cm: restictieve long/thorax aandoening
o symmetrie
o verhouding buik/borstademhaling: 2/1
 gestegen bij pleuritis
 gedaald

,  peritonitis
 hyperventilatiesyndroom
 tekens verhoogde adembelasting/moeite
 ademmoeite bij kinderen en volwassenen
o tachypnee
o rechtop zitten
o happen naar lucht
o angstig
o verkorte zinnen spreken, zinnen niet afmaken
o slechte eetlust vanwege luchthonger
o gebruik hulpademhalingsspieren
 tripod houding: steunen op armen
 opspannen nekspieren
o lip pursing: blazend uitademen
o tirage: intrekken huid intercostaal en retroclaviculair
 ademmoeite bij zuigelingen
o tachypnee: > 50/min
o neusvleugelen
o intrekking huid thv diafragma-aanhechting, hals en sternum tijdens
inspiratie
o kreunen door uitademen gesloten stemspleet: toeklappen luchtwegen
tegengaan
o voedselweigering
o klinisch onderzoek
 percussie: hand vlak op iets tikken
 auscultatie: luisteren
o technische onderzoeken
 RX thorax
 CT-scan, PET scan, MRI scan
 CT scan: snedes lichaam, computer tomografie
 MRI scan: magnetisme
 PET scan: radioactief glucose
 bronchoscopie: kijken in holte
 spirometry: longfunctieonderzoek
 mediastinoscopie: onderzoek mediastinale lymfeklieren
 zuurstofsaturatie: % Hb verzadigd met O2 tov totale Hb
 pulsoximeter
 normaal: 95-99%
 <90%: hypoxemie
 bloedgaswaarden
 a radialis en a femoralis
 pO2 en pCO2: hoeveelheid opgeloste O2 en CO2
o belang pO2
 saturatiemeting: hoe roder bloed, hoe hoger binding met O2
 CO bindt stevig op Hb: normale saturatie bij CO vergiftiging
 behandeling: hyperbare zuurstof
 pCO2 stijgt: pH daalt, respiratoire acidose
 pCO2 daalt: pH stijgt, respiratoire alkalose
 HCO3-
o metabole ph verandering
o metabole compensatie