2024-
2025
Samenvatting
pneumologie
PROF DR DUPONT
JOZEFIEN CEULEMANS
,1
,Demo semeiologie
pneumologie
Inspectie
Belangrijke zaken:
- Cyanose
- Clubbing
- Horner: anisocorie (miose aan één kant), anhydrase, ptsosis onderbreking sympaticus
- VCS syndroom: Opgezwollen gelaat, roodgekleurd, oppervlakkige veneëctasien, gestuwde
halsvenen
- Pectus excavatum (longinhoud en ademmechaniek neemt ook nog af)
- Tirage: gebruik hulpademhalingsspieren (intercostaalspieren, halsspieren) om te ventileren
- Pectus carinatum (meestal congenitaal probleem)
- Ademhalingsfrequentie + patroon (regelmatigheid, NL 15/min)
- Ademhalingsvariatie
o Vb: Cheyne-stokes ademhaling: crescendo met grote amplitude in- en
uitademen, gevolgd door decrescendo en een pauze van meerdere seconden
centraal neurologisch probleem (typisch CVA, terminaal HF, nierfalen, …)
Palpatie
Belangrijke zaken:
- Trachea
- Subcutaan emfyseem: sneeuwkraken
- Drukpijn
- Thoraxexpansie (ook bij inspectie)
o Handen op thorax leggen en voelen beweegt als een vlinder, best voelbaar
onderaan
o Meten met lintmeter: verschil maximaal inademen en uitademen > 5 cm (<2
cm = aNL)
o Symmetrie (vb asymmetrisch bij klaplong
- Stemfremitus (niet gebruikt in praktijk)
2
, o pt laten praten (33, iets met 2 lettergrepen) terwijl voelen
o vochtopstapeling: trilt mee met spreken + resonantie lawaai
o fysiologisch bij magere vrouwen
- soms bij pneumonie <-> betere manieren om dit te diagnosticeren
Percussie
= eenvoudige vorm van echo, met losse pols op vinger kloppen (hard duwen)
Belangrijk: bij onderzoek vochtopstapeling auscultatie en percussie best zittend/staand ipv liggend
S-patroon: links en rechts vergelijken + voor en achterkant
3 groepen van geluiden:
- dof, gedempd: vaste weefselstructuur (vb lever)
- sonoor: hol, vb longen (als dit dof/tympaan is = pathologisch)
o dof: longverdichting: pneumonie/pleurauitstorting
o tympaan: pneumothorax
- hypersonoor/tympaan: lucht, vb abdomen
Auscultatie
Techniek
- moet op bloot bovenlijf: anders bijgeluiden
- diafragma (klok enkel voor laagfrequente tonen, bij hartauscultatie)
- zittende/staande houding in S-vorm
- vooraan: bovenvelden long
- achteraan: ondervelden long
3 zaken mogelijks hoorbaar:
- normaal ademgeruis: VAG
- pathologisch ademgeruis: niets hoorbaar of bronchiaal ipv vesiculaire ruis
- bijgeluiden
Normale ademgeruisen
Vesiculair ademgeruis, luider bij inspiratie dan expiratie, normaal over de longen
Bronchiaal: klinkt zoals regio over stembanden, uitademen luider dan inademen en ruwer
Centraal: mengeling broncho- en vesiculair ademgeruis (vb parasternaal)
Pathologisch ademgeruis
Normaal VAG niet hoorbaar, over bepaald gebied
- asymmetrisch: long dicht vb door atelectase/vochtuitstorting/pneumothorax
diffuus: ernstige COPD of astma-opstoot veralgemeend gedemt VAG
Overheersende bronchiale ruis:
3
2025
Samenvatting
pneumologie
PROF DR DUPONT
JOZEFIEN CEULEMANS
,1
,Demo semeiologie
pneumologie
Inspectie
Belangrijke zaken:
- Cyanose
- Clubbing
- Horner: anisocorie (miose aan één kant), anhydrase, ptsosis onderbreking sympaticus
- VCS syndroom: Opgezwollen gelaat, roodgekleurd, oppervlakkige veneëctasien, gestuwde
halsvenen
- Pectus excavatum (longinhoud en ademmechaniek neemt ook nog af)
- Tirage: gebruik hulpademhalingsspieren (intercostaalspieren, halsspieren) om te ventileren
- Pectus carinatum (meestal congenitaal probleem)
- Ademhalingsfrequentie + patroon (regelmatigheid, NL 15/min)
- Ademhalingsvariatie
o Vb: Cheyne-stokes ademhaling: crescendo met grote amplitude in- en
uitademen, gevolgd door decrescendo en een pauze van meerdere seconden
centraal neurologisch probleem (typisch CVA, terminaal HF, nierfalen, …)
Palpatie
Belangrijke zaken:
- Trachea
- Subcutaan emfyseem: sneeuwkraken
- Drukpijn
- Thoraxexpansie (ook bij inspectie)
o Handen op thorax leggen en voelen beweegt als een vlinder, best voelbaar
onderaan
o Meten met lintmeter: verschil maximaal inademen en uitademen > 5 cm (<2
cm = aNL)
o Symmetrie (vb asymmetrisch bij klaplong
- Stemfremitus (niet gebruikt in praktijk)
2
, o pt laten praten (33, iets met 2 lettergrepen) terwijl voelen
o vochtopstapeling: trilt mee met spreken + resonantie lawaai
o fysiologisch bij magere vrouwen
- soms bij pneumonie <-> betere manieren om dit te diagnosticeren
Percussie
= eenvoudige vorm van echo, met losse pols op vinger kloppen (hard duwen)
Belangrijk: bij onderzoek vochtopstapeling auscultatie en percussie best zittend/staand ipv liggend
S-patroon: links en rechts vergelijken + voor en achterkant
3 groepen van geluiden:
- dof, gedempd: vaste weefselstructuur (vb lever)
- sonoor: hol, vb longen (als dit dof/tympaan is = pathologisch)
o dof: longverdichting: pneumonie/pleurauitstorting
o tympaan: pneumothorax
- hypersonoor/tympaan: lucht, vb abdomen
Auscultatie
Techniek
- moet op bloot bovenlijf: anders bijgeluiden
- diafragma (klok enkel voor laagfrequente tonen, bij hartauscultatie)
- zittende/staande houding in S-vorm
- vooraan: bovenvelden long
- achteraan: ondervelden long
3 zaken mogelijks hoorbaar:
- normaal ademgeruis: VAG
- pathologisch ademgeruis: niets hoorbaar of bronchiaal ipv vesiculaire ruis
- bijgeluiden
Normale ademgeruisen
Vesiculair ademgeruis, luider bij inspiratie dan expiratie, normaal over de longen
Bronchiaal: klinkt zoals regio over stembanden, uitademen luider dan inademen en ruwer
Centraal: mengeling broncho- en vesiculair ademgeruis (vb parasternaal)
Pathologisch ademgeruis
Normaal VAG niet hoorbaar, over bepaald gebied
- asymmetrisch: long dicht vb door atelectase/vochtuitstorting/pneumothorax
diffuus: ernstige COPD of astma-opstoot veralgemeend gedemt VAG
Overheersende bronchiale ruis:
3
