Samenvatting EBM deel van prof. Willems

Evidance Based Medicine (EBM)
Hoofdstuk 1: Health Sciency Litaracy




Wat is EBM?
- Niet:
 Traditie
 Anekdote
 1 artikel
 Advies ‘expert’
 Financiële overwegingen
- Wel:
Beslissingen nemen op basis van EVIDENTIE:
 Grondige zoektocht naar de bewijsmateriaal
 Dit bewijsmateriaal kritisch beoordelen
 Correct gebruik van dat bewijsmateriaal

Voor wie zijn deze beslissingen van belang?

 Voor clinici -> deze moeten constant beslissingen nemen
 Voor beleidsmakers -> beslissen waarin geïnvesteerd moet worden
 Snelle evolutie in wetenschappen

EBM definitie

Evidence Based Medicine is het expliciet, oordeelkundig en consciëntieus
gebruik maken van het beste beschikbare bewijs bij het maken van een
keuze voor de behandeling van een patiënt. Dit alles gegeven de stand
van de (medische) wetenschap van dat moment.

 Expliciet: open, transparant en duidelijk
 Oordeelkundig: met behulp van gezond verstand
 Consciëntieus: voorzichtig en zorgvuldig zijn in wat je doet

- Gebaseerd op hoogwaardige gecontroleerde studies:
 Meta- analyses
 Systematische reviews
 Randomised controlled trials (RCT)

= hoogwaardige gecontroleerde studies


- 3 belangrijke componenten:
 Beste huidige bewijs (wat zegt de huidige literatuur)

,  Klinische expertise ( de therapeut zijn eigen ervaringen, kennis
en VAA)
 Waarden en verwachtingen van de patiënt (shared dicision
making)

- Mindset:
 2 patiënten met dezelfde aandoening kunnen een andere
behandeling krijgen in het licht van dezelfde evidentie
 Clinici kunnen andere beslissingen nemen op basis van
patiëntenvoorkeur, wensen en verwachtingen
 Eenzelfde patiënt kan door je collega anders behandeld
worden
 Clinici hebben soms andere expertises

EBP = integratie van wetenschappelijke kennis + ervaring van clinici +
patiëntenvoorkeur

EBM ontstaan

* traditionele benadering
* persoonlijke ervaringen, intuïtie, autoriteit van deskundigen

* opkomst van statistiek en epidemiologie
* Florence nightingale -> sterftecijfer en hygiëne in de ziekenhuizen
* Pierre Charles Alexandre Louis -> grondlegger van epidemiologie
‘de numerieke
methode’ op basis van gemiddelde van groepen
* James lind -> eerste studie op 12 pat. behandeling van scheurbuik

* methodologische doorbraken maar geen wetenschappelijk kader
*eerste RCT in 1948 om de effecten van streptomycine bij
tuberculose te testen
*archie cochrane benadrukt het belang van systematische
beoordeling

*term evidence-based medicine wordt geïntroduceerd door David
Sackett en
Gordon Guyatt -> best beschikbare bewijs

*opkomst digitale technologie -> PudMed
*beleid en richtlijnen

*nieuwe technologieën zoals Artificiële intelligentie

Verschil wetenschappelijk onderzoek en EBM

, - Wetenschappelijk onderzoek: is op een georganiseerde en systematisch
manier antwoorden vinden op een onderzoeksvraag dat bestaande kennis
valideert en verfijnt of nieuwe kennis genereert die direct of indirect van
invloed is op de medische praktijk.

- EBP: is de integratie van de beste onderzoeksbewijs met klinische
expertise en de waarden en behoeften van patiënten om zo hoogwaardige
en kosteneffectieve gezondheidszorg te leveren.

Waarom EBM?

1. Kwaliteit van onze zorg te verbeteren
2. Verhoogde patiënttevredenheid
3. Verlaagde kosten

- Terminologie
Kwalitatief onderzoek:
 Verkennen en verklaren van fenomenen -> wat, hoe en waarom
 Vanuit het perspectief van wie het fenomeen ervaart (patiënt /
zorgverlener/…)
 Focus: beschrijven en/of begrijpen (niet meten)
 Via interviews, focusgesprekken, observaties,… `

Voorbeelden:
wat is het effect van chronische lage rugpijn op sexuele gezondheid
wat is de motivatie van studenten om kinesist te worden
wat zijn belemmerende factoren om terug aan het werk te gaan na
chirurgie

Kwantitatief onderzoek:

 Objectiveren van een of meerdere uitkomstmaten
 Verzamelen en analyseren van numerieke data
 Prevalentie, incidentie, risico, oorzaak, gevolgen,…
 Testen van hypothesen
 Om uitspraken te kunnen doen over de sample met het oog dit te
kunnen
Extrapoleren naar een grotere populatie
 Vragenlijsten, longitudinale studies, RCT, systematische review

Voorbeelden:
wat zijn de risicofactoren op het oplopen van een enkeldistorsie?
hebben patiënten met spondylarthropathie verminderde kracht van
rug en buikspieren?
leidt een multidisciplinaire therapie naar een snellere terugkeer naar
het werk bij patiënten met lage rugpijn?