samenvatting - Basis in biologische processen (V6O042)

BASIS IN BIOLOGISCHE PROCESSEN
BIOLOGISCHE BASIS VAN HET MENSELIJK GEDRAG
Waarom een vak basis in biologische processen?

Nature   Nurture

1. EVOLUTIETHEORIE
Darwin = grondlegger van de evolutietheorie
- Alle levensvormen/ materie hebben 1 doel: overleven en behouden
van soort
- Survival of the fittest= soort die zich het beste weten aan te passen
maken de meeste kans op overleving
= proces van natuurlijke selectie
- Constante van de populatie = door gebrek aan hulpbronnen
 Gevolg: soorten maken competitie en dit zorgt voor variatie en
evolutie voor een nieuwe soort.

Bekeken door de bril van Darwin…
- Levensvormen zijn levende materie
- Levensvormen/levende materie past zich aan
- Doel van levensvormen in voortplanting
- In het vermogen van een soort om zich aan te passen ligt het proces
van natuurlijke selectie
- Natuurlijke hulpbronnen zijn beperkt.
- Beperkte aanwezigheid van hulpbronnen zorgt voor een constante in
een populatie
- De beperkte aanwezigheid van hulpbronnen in de context van een
soort, geeft aanleiding tot competitie tussen de individuen van een
soort.
- Het aanpassingsvermogen van een soort zorgt voor variatie en
evolutie
- Veranderende kenmerken kunnen leiden tot een nieuwe soort
waarbij voortplanting enkel nog mogelijk is tussen diezelfde soort.

LEG UIT AAN DE HAND VAN VOORBEELD:
Als er langs de ene kant competitie bestaat en er langs de andere kant
variatie is in een populatie, zal die variatie een invloed hebben op de
competitie.

Stel dat er bepaalde hondensoorten zijn waar ze heel snel kunnen lopen,
dan gaat de hond die het snelste bij het voedsel is langer leven en meer
nakomelingen hebben. Het ene beest met de beste kenmerken zal sneller
aan voedsel geraken en sterker zijn.

Doel van elke levensvorm is behoud van de soort
- Via voortplanting
- Via aanpassing

1

,  Dit geeft variatie in een soort
In functie van behoud van de soort gaat elke levensvorm gericht op zoek
naar goed genetisch materiaal.
LEG UIT AAN DE HAND VAN VOORBEELD:
Waarom gaan we op zoek naar partner met goed genetisch materiaal?

We zoeken een partner met goed genetisch materiaal om de kans op
gezonde nakomelingen te vergroten. Door genetische variatie kunnen we
bepaalde sterke eigenschappen doorgeven, wat de overlevingskansen van
onze kinderen verhoogt.

Wat is natuurlijke selectie?
Proces waarbij de individuen die beter zijn aangepast aan hun omgeving
meer kans hebben om te overleven en zich voort te planten. Dit leidt ertoe
dat gunstige eigenschappen zich in de populatie verspreid.

Wat is variatie?
Verwijst naar de verschillen tussen individuen binnen een soort, zoals
verschillen in uiterlijk, gedrag of genetische eigenschappen. Deze variatie
is belangrijk voor evolutie omdat het zorgt voor de mogelijkheid van
natuurlijke selectie, waarbij de beste aangepaste individuen overleven en
hun eigenschappen doorgeven aan de volgende generatie.

Wat is evolutie?
Het proces van wording uit voorgaande structurering.

Wat zijn natuurlijke hulpbronnen?
Term om alle dingen aan te duiden die overleving en voortplanten mogelijk
maken: voedsel, nestplaats en voortplantingspartner. Hulpbronnen zijn
beperkt. Aangezien er meer individuen worden geproduceerd aan de
omgeving kan verwerken en aangezien de populatie constant blijven,
moet er een echte competitie bestaan tussen de individuen van een soort.

2. BIOLOGISCHE BASIS VAN SEKSUEEL GEDRAG
- Biologische basis van seksueel gedrag is voortplanting van de soort
- Mannen en vrouwen verschillen in dit gedrag. Deze verschillen
hebben een biologogische basis

Vrouwen:
- Reproductieve succes is afhankelijk van een beperkt aantal eicellen
dat bervrucht wordt.
- Grote investering in nageslacht
- Female choice
Mannen:
- Onbeperkt aantal zaadcellen
- Reprodcutieve succes is afhankelijk van aantal vrouwen dat bevrucht
wordt
- Kleine investering in nageslacht

2

, - Male competition


LEG AAN DE HAND VAN BIOLOGISCHE BASIS VAN SEKSUEEL GEDRAG:
Vrouwen hebben bij voorbaar al een hogere energie – investering in hun
nageslacht.

Vrouwen investeren biologisch gezien meer energie in hun nageslacht
omdat ze een eicel produceren (die groter en schaarser is dan sperma), de
zwangerschap dragen en het kind voeden (borstvoeding). Dit kost veel
energie en tijd, waardoor ze van nature selectiever zijn in hun
partnerkeuze om gezonde nakomelingen te krijgen.

LEG UIT:
De drempel voor het vertonen van seksueel gedrag lijkt bij mannelijke
skese behoorlijk laag. Waarom?

Bij mannelijke soorten is de drempel voor seksueel gedrag vaak laag
omdat hun biologische investering in voortplanting klein is. Spermacellen
zijn talrijk en goedkoop te produceren, en ze dragen geen directe last van
zwangerschap of zorg voor nakomelingen. Hierdoor loont het evolutionair
om zoveel mogelijk paringskansen te benutten, wat leidt tot een hogere
bereidheid tot seksueel gedrag.

BIOLOGISCHE BASIS VAN HET MANNELIJK SEKSUEEL GEDRAG
Losbandig, maar:
- Elke kans tot voortplanting maximaal benutten (= adaptieve
strategie van de mannelijke soort)
- Een terughoudende strategie verkleint kans op nakomelingen is niet
aangewezen voor voortbestaan van de soort.
- Hierin concurreren ze met andere mannen over de beschikbare
vruchtbare vrouwen.
- Mannen stellen eigen inzake kwaliteiten van hun seksuele partner.

Wat zoekt een man dan in een vrouw?
- Mannen vallen op uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid en
gezondheid
- Een jongeren voruw is vruchtbaar

LEG UIT:
Verklaar aan de hand van seksuele selectie waarom de plastische
chirurgie zo focust op ingrepen bij vrouwen.

Plastische chirurgie focust op vrouwen omdat mannen evolutionair
aangetrokken zijn tot uiterlijke signalen van jeugdigheid en
vruchtbaarheid. Hierdoor streven vrouwen vaker naar cosmetische
ingrepen om aantrekkelijker te lijken.

3

, BIOLOGISCHE BASIS VAN HET VROUWELIJK SEKSUEEL GEDRAG
Kieskeurig, maar…
- Te weinig kieskeurig is energieverspilling in genetisch ongeschikte
mannen
- Voor vrouwen zijn uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid bij een
man is dit minder belangrijk.
- Ze zijn meer keiskeurig in het zoeken naar een seksuele partner
- Een zorgzamen partner die de beste garantie biedt dat hij voor de
nakomelingen zorgt en ze er niet alleen voor komt te staan.

Wat zoekt een vrouw dan in een man?
- Zorgzame mannen
- Mannen met hoge sociale status
- Mannen die trouw en loyaal zijn

LEG UIT:
Verklaar aan de hand van seksuele selectie waarom er nog altijd sprake is
van een sperma competitie ondanks dat dit niet meer relevant is de dag
van vandaag.

Spermacompetitie blijft bestaan omdat het een evolutionair overblijfsel is.
In het verleden hadden mannen die meer en beter sperma produceerden
een grotere kans om nakomelingen te verwekken, vooral in situaties waar
vrouwen meerdere partners hadden. Hoewel moderne relaties en
anticonceptie dit minder relevant maken, is de biologische aanleg voor
spermaconcurrentie nog steeds aanwezig.

Wat is female choice?
Is dat vrouwtjes selectief kiezen met welke mannetjes ze paren, vaak op
basis van gezondheid, kracht of genetische kwaliteit, om sterke
nakomelingen te krijgen.

Wat is reproductief succes?
Reproductief succes is het aantal nakomelingen dat een individu
voortbrengt en dat zelf ook kan voortplanten. Hoe meer succesvolle
nakomelingen, hoe groter de bijdrage aan de volgende generatie.

Wat is male competition?
Betekent dat mannetjes met elkaar strijden om een partner te krijgen. Dit
kan door vechten, indruk maken met uiterlijk of gedrag, of het veroveren
van een gebied. Het doel is om te paren en nakomelingen te krijgen.



4