HOOFDSTUK 4: HET WEEFSELNIVEAU.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Som de vier weefseltypen op en geef ook de onderverdelingen.
1) Epitheel
o Dekweefsel (met verschillende cellagen en celvormen) en kliercellen
2) Bindweefsel
o In strikte zin, vloeibaar en steunweefsel
o Zie figuur bindweefsel voor verdere onderverdeling
3) Spierweefsel
o Gladde spieren, hartspier en skeletspier
4) Zenuwstelsel
o Geleidende cellen en ondersteunende cellen
EPITHEEL
Wat is ‘epitheel’?
Een ander woord voor epitheel is dekweefsel. Epitheel bekleedt in- en uitwendige
lichaamsoppervlakken en kan kliercellen bevatten.
Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen.
Tight junction
o Een dichte verbinding tussen de cellen
Gap junction
o Verbinding tussen cellen waarbij er nog een opening is voor diffusie van stoffen en
osmose van water
Desmosomen
o Verbinding tussen cellen waarbij niet alleen de celwanden verbonden zijn, maar er ook
telkens een verbinding is met het cytoskelet
Bespreek de functie van microvilli en trilharen op het epitheliaaloppervlak:
Microvilli vergroten het oppervlak waar opname en afgifte van stoffen plaatsvindt.
Trilharen verplaatsen stoffen langs het epitheliaal oppervlakte.
Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Het is cruciaal voor de beschermende functie van epitheel dat het zichzelf voortdurend vernieuwt en
herstelt. Dit is noodzakelijk omdat oudere cellen aan de binnen- en buitenoppervlakken van het lichaam
geleidelijk worden afgestoten en omdat het epitheel beschadigd kan raken.
In de onderste lagen van het epitheel bevinden zich stamcellen, ook wel kiemcellen genoemd. Deze
stamcellen ondergaan continue deling. De nieuw gevormde cellen migreren geleidelijk naar de
oppervlakte van het epitheel. Tijdens dit proces differentiëren ze en nemen ze de specifieke functies
van het epitheel aan.
1
, HET AANTAL CELLAGEN EN DE VERSCHILLENDE CELVORMEN:
Welke twee mogelijkheden zijn er qua aantal cellagen in het epitheel?
eenlagig epitheel
o zijn kwetsbaar / kan geen goede mechanische bescherming bieden
meerlagig epitheel
o biedt grotere mate van bescherming
Welke drie vormen kunnen epitheliale cellen hebben?
1. Plaveisel cellen
2. Kubische cellen
3. Cilindrische cellen
Welke functies heeft het epitheel?
Uitwisseling van stoffen
Bescherming
Welke invloed hebben het aantal cellagen en de celvorm op de functies van het epitheel?
Uitwisseling van stoffen = eenlagig plaveiselepitheel
Bescherming van structuren = meerlagig cilindrisch epitheel
MECHANISMEN VAN KLIERAFSCHEIDING:
Geef en bespreek de drie mechanismen van afscheiding van klierproduct van binnen in de cel naar
buiten. (examen)
Merocriene secretie:
o Klierblaasjes of vesikels vanuit het cytoplasma van de cel versmelten met de celwand,
waardoor het klierproduct buiten de cel vrijkomt.
Apocriene secretie:
o Een deel van de cel wordt gevuld met vesikels en breekt vervolgens af.
o Hierdoor komt het klierproduct buiten de cel vrij.
Holocriene secretie:
o De cel vult zich volledig met vesikels en barst uiteindelijk open.
o De cel sterft, en dit betekent dat er ook DNA vanuit de celkern in het klierproduct
terechtkomt.
PLAATS VAN AFSCHEIDEN:
Wat is endocriene secretie?
Bij endocriene secretie geven de cellen het klierproduct af aan het bloed. Klierproduct die aan de
bloedbaan wordt afgegeven, worden hormonen genoemd.
Wat is exocriene secretie? (examen)
Klieren die hun producten afgeven op het lichaamsoppervlak of aan een transportbuis die met de
buitenwereld is verbonden. Voorbeelden hiervan zijn speekselklieren die speeksel in de mond
afscheiden, en zweetklieren die zweet naar het huidoppervlak afgeven.
2
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Som de vier weefseltypen op en geef ook de onderverdelingen.
1) Epitheel
o Dekweefsel (met verschillende cellagen en celvormen) en kliercellen
2) Bindweefsel
o In strikte zin, vloeibaar en steunweefsel
o Zie figuur bindweefsel voor verdere onderverdeling
3) Spierweefsel
o Gladde spieren, hartspier en skeletspier
4) Zenuwstelsel
o Geleidende cellen en ondersteunende cellen
EPITHEEL
Wat is ‘epitheel’?
Een ander woord voor epitheel is dekweefsel. Epitheel bekleedt in- en uitwendige
lichaamsoppervlakken en kan kliercellen bevatten.
Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen.
Tight junction
o Een dichte verbinding tussen de cellen
Gap junction
o Verbinding tussen cellen waarbij er nog een opening is voor diffusie van stoffen en
osmose van water
Desmosomen
o Verbinding tussen cellen waarbij niet alleen de celwanden verbonden zijn, maar er ook
telkens een verbinding is met het cytoskelet
Bespreek de functie van microvilli en trilharen op het epitheliaaloppervlak:
Microvilli vergroten het oppervlak waar opname en afgifte van stoffen plaatsvindt.
Trilharen verplaatsen stoffen langs het epitheliaal oppervlakte.
Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Het is cruciaal voor de beschermende functie van epitheel dat het zichzelf voortdurend vernieuwt en
herstelt. Dit is noodzakelijk omdat oudere cellen aan de binnen- en buitenoppervlakken van het lichaam
geleidelijk worden afgestoten en omdat het epitheel beschadigd kan raken.
In de onderste lagen van het epitheel bevinden zich stamcellen, ook wel kiemcellen genoemd. Deze
stamcellen ondergaan continue deling. De nieuw gevormde cellen migreren geleidelijk naar de
oppervlakte van het epitheel. Tijdens dit proces differentiëren ze en nemen ze de specifieke functies
van het epitheel aan.
1
, HET AANTAL CELLAGEN EN DE VERSCHILLENDE CELVORMEN:
Welke twee mogelijkheden zijn er qua aantal cellagen in het epitheel?
eenlagig epitheel
o zijn kwetsbaar / kan geen goede mechanische bescherming bieden
meerlagig epitheel
o biedt grotere mate van bescherming
Welke drie vormen kunnen epitheliale cellen hebben?
1. Plaveisel cellen
2. Kubische cellen
3. Cilindrische cellen
Welke functies heeft het epitheel?
Uitwisseling van stoffen
Bescherming
Welke invloed hebben het aantal cellagen en de celvorm op de functies van het epitheel?
Uitwisseling van stoffen = eenlagig plaveiselepitheel
Bescherming van structuren = meerlagig cilindrisch epitheel
MECHANISMEN VAN KLIERAFSCHEIDING:
Geef en bespreek de drie mechanismen van afscheiding van klierproduct van binnen in de cel naar
buiten. (examen)
Merocriene secretie:
o Klierblaasjes of vesikels vanuit het cytoplasma van de cel versmelten met de celwand,
waardoor het klierproduct buiten de cel vrijkomt.
Apocriene secretie:
o Een deel van de cel wordt gevuld met vesikels en breekt vervolgens af.
o Hierdoor komt het klierproduct buiten de cel vrij.
Holocriene secretie:
o De cel vult zich volledig met vesikels en barst uiteindelijk open.
o De cel sterft, en dit betekent dat er ook DNA vanuit de celkern in het klierproduct
terechtkomt.
PLAATS VAN AFSCHEIDEN:
Wat is endocriene secretie?
Bij endocriene secretie geven de cellen het klierproduct af aan het bloed. Klierproduct die aan de
bloedbaan wordt afgegeven, worden hormonen genoemd.
Wat is exocriene secretie? (examen)
Klieren die hun producten afgeven op het lichaamsoppervlak of aan een transportbuis die met de
buitenwereld is verbonden. Voorbeelden hiervan zijn speekselklieren die speeksel in de mond
afscheiden, en zweetklieren die zweet naar het huidoppervlak afgeven.
2
