Sociaal ondernemen
Inhoudsopgave
Introductie op ondernemen .......................................................................................................... 3
Maatschappelijke evolutie naar ondernemen – managementmodellen ............................................... 3
1900-1925: de opkomst van het relationeel doel model en de intern procesmodellen ...................... 3
1926-1950: de opkomst van het human relations model ................................................................. 4
1951-1975: de opkomst van het open systeem model .................................................................... 5
1976-heden: De opkomst van ‘en/en’ – vooronderstellingen ........................................................... 8
Kenmerken van de vier managementmodellen ............................................................................... 8
Uitdagingen in de profitsector ........................................................................................................... 9
Privatisering ................................................................................................................................. 9
Invloed op organisaties en het beroep.......................................................................................... 10
Rollen van een leidinggevende........................................................................................................ 10
Taakgerichte rol .......................................................................................................................... 10
Mensgerichte rol ......................................................................................................................... 10
Veranderingsgerichte rol ............................................................................................................. 10
Externgerichte rol ....................................................................................................................... 11
Waardengerichte rol ................................................................................................................... 11
Sociaal ondernemen ...................................................................................................................11
Hoe ontstond sociaal ondernemen? ............................................................................................... 11
Ondernemende vaardigheden ..................................................................................................... 12
Ondernemerschap ........................................................................................................................ 13
Entre- en intrpreneur ................................................................................................................... 13
Spectrum ondernemerschap....................................................................................................... 13
Design thinking ...........................................................................................................................19
Profiel design thinker ..................................................................................................................... 19
Stappen ........................................................................................................................................ 20
Sociale marketing........................................................................................................................21
Marketing VS sociale marketing ...................................................................................................... 21
Profit marketing VS non-profit marketing ......................................................................................... 21
Klassiek communicatiemodel ........................................................................................................ 22
Marktonderzoek............................................................................................................................. 22
Vormen marktonderzoek ............................................................................................................. 22
Concurrentieanalyse .................................................................................................................. 23
Juiste vragen aan de juiste groep ................................................................................................. 23
Mogelijke fouten ......................................................................................................................... 23
Stappen ..................................................................................................................................... 23
1
, STP-model .................................................................................................................................... 24
Segmentation ............................................................................................................................. 24
Targetting ................................................................................................................................... 24
Positionering .............................................................................................................................. 25
Verandering via sociale marketing .................................................................................................. 26
Cognitieve verandering ............................................................................................................... 26
Actieverandering ........................................................................................................................ 26
Gedragsverandering ................................................................................................................... 26
Waardeverandering .................................................................................................................... 27
Bussinessmodeling .....................................................................................................................27
Businessmodel .............................................................................................................................. 27
Waarom? ................................................................................................................................... 27
Fasen ......................................................................................................................................... 28
Niveaus ...................................................................................................................................... 28
Businessmodels ......................................................................................................................... 28
Theory of change .........................................................................................................................30
Problem tree ................................................................................................................................. 30
Theory of change ........................................................................................................................ 31
Financieel management ..............................................................................................................32
Financiële verslaggeving ................................................................................................................ 32
Jaarrekening ............................................................................................................................... 32
Financieringsmix ........................................................................................................................... 33
Externe inkomstenbronnen ......................................................................................................... 35
Interne inkomstenbronnen .......................................................................................................... 36
Tips bij acties: hoe fondsen werven? ............................................................................................ 37
Juridische structuur.....................................................................................................................38
Student-ondernemer ..................................................................................................................... 38
Verenigingen ................................................................................................................................. 38
Feitelijke vereniging .................................................................................................................... 38
Stichting ..................................................................................................................................... 39
VZW ........................................................................................................................................... 39
NGO .......................................................................................................................................... 41
Eenmanszaak ................................................................................................................................ 41
Vennootschap ............................................................................................................................... 41
Vennootschapsvormen ............................................................................................................... 42
Presenteren / pitchen ..................................................................................................................43
Presenteren................................................................................................................................... 43
Voorbereidingen ......................................................................................................................... 43
Begin.......................................................................................................................................... 43
Aflsuiten..................................................................................................................................... 43
Wat stoort? ................................................................................................................................ 43
2
, Houding ..................................................................................................................................... 44
Opbouw van een presentatie ....................................................................................................... 44
Hoe trek je aandacht? ................................................................................................................. 44
Pitchen ......................................................................................................................................... 44
Why ........................................................................................................................................... 45
Spreektaal ¹ schrijftaal ............................................................................................................... 45
Powerpoint .................................................................................................................................... 45
Meest gemaakte fouten............................................................................................................... 45
Opbouw ..................................................................................................................................... 45
Introductie op ondernemen
Leg het rationeel-doelmodel (1900 – 1925) uit.
Leg het intern-procesmodel (1900-1925) uit.
Leg het human relationsmodel (1926-1950) uit.
Leg het open systeemmodel (1951-1975) uit.
Welke leidingstijl was in x periode belangrijk en wat is het symbool voor die periode?
Ga ook zeker goed kijken naar de taartdiagram met een overzicht van de verschillende
stijlen.
Geef twee uitdagingen uit onze sector en leg uit.
Wat is privatisering en welke impact heeft dit op onze sector?
Welke nieuwere vormen ontstonden in onze sector?
Welke rollen worden nu in een leidinggevende functie verwacht?
Maatschappelijke evolutie naar ondernemen – managementmodellen
1900-1925: de opkomst van het relationeel doel model en de intern procesmodellen
ñ Eerste 25 jaar: uitbundige groei en voorruitgang -> welvaart van de ‘roaring twenties’
ñ Overvloed aan productiemiddelen, goedkope arbeidskrachten en economisch beleid
= LAISSEZ-FAIRE
ñ Tijdperk van de steenkool -> tijdperk van de olie -> tijdperk van de goedkope energie
ñ Uitvindingen en innovatie in landbouw en industrie
ñ Actieve bevolking werd beïnvloed door immigranten en door mensen die de inkrimpende
landbouw achter zich lieten
Þ Gemiddelde opleidingsniveau bedroeg 8,2 jaar
Þ Ernstige financiële problemen
Þ Zware en primitieve werkomstandigheden zonder enige bescherming
ñ Sociaal darwinisme = Survival of the fittest = algemeen aanvaarde denkrichting
ñ Opkomst grote individuele industriële leiders
ñ Henry Ford
Þ T-model
3
, Þ Principes Frederick Taylor = grondlegger wetenschappelijk/scientific management
1. Ontwikkel voor elke taak een wetenschap, die de oude methode van
vuistregels moet vervangen
2. Selecteer arbeiders op systematische wijze, zodat zij geschikt zijn voor hun
taak, en geef hen een goede training
3. Bied de arbeiders prestatiepremies en bonussen, zodat hun gedrag in
overeenstemming is met de principes van de wetenschap die ontwikkeld is
4. Ondersteun de arbeiders door hun werk nauwkeurig te plannen en
problemen weg te nemen die zich tijdens de uitvoering van hun taken
voordoen.
Þ 1914: Ford Introduceert de lopende band
Þ Marktaandeel steek van 10%-50%
Þ Deze rijkdom was een geheel nieuw verschijnsel
ñ Rationeel doel model
Þ Productiviteit en winst!!
Þ Doel-middelentheorie: duidelijke leiding levert productieve resultaten op
Þ Klimaat = rationeel economisch en alle beslisingen worden in overweging genomen
met name het eindresultaat en winst
Þ Prestatie en maximalisatie van winst
Þ Manager = harde bestuurder en producent
ñ Intern proces model
Þ Criteria voor effectiviteit: stabiliteit en continuïteit
Þ Het tot stand brengen van routines leidt tot stabiliteit
Þ Processen zoals omschrijving van verantwoordelijkheden, metingen, documentatie
en het bijhouden van registratie
Þ Klimaat = hiërarchisch en alle beslissingen weerspiegelen de bestaande regels,
structuren en tradities
Þ Daling van de efficienty: controle wo opgevoerd door toepassing van een
verscheidenheid aan maatregelen en procedures
Þ Uiteindelijke waarde van dit model is de efficiëntie van de werkstroom
Þ Manager = gestructureerde controleur en coördinator
1926-1950: de opkomst van het human relations model
ñ Twee belangrijke gebeurtenissen die van grote invloed waren op het leven en de
vooruitzichten van toekomstige generaties
1. De beurscrash van 1929
2. De Tweede Wereldoorlog
ñ Economie expandeerde, stortte in elkaar – herstelde weer tijdens de oorlog en wekte
opnieuw grote verwachtingen
ñ Vooruitgang binnen landbouw, vervoer en consumentengoederen
ñ Rationeel doel model en de intern proces modellen voldeden niet aan de eisen van de
tijd
ñ 1926-1950: fundamentele veranderen in de structuur van de samenleving werden
geleidelijk duidelijk
ñ Vakbonden: gericht op de lonen (meer geld)
ñ Industrie: nadruk op de productie van consumptiegoederen
ñ Arbeidsbesparende apparaten deden intrede binnen huishouden
4
Inhoudsopgave
Introductie op ondernemen .......................................................................................................... 3
Maatschappelijke evolutie naar ondernemen – managementmodellen ............................................... 3
1900-1925: de opkomst van het relationeel doel model en de intern procesmodellen ...................... 3
1926-1950: de opkomst van het human relations model ................................................................. 4
1951-1975: de opkomst van het open systeem model .................................................................... 5
1976-heden: De opkomst van ‘en/en’ – vooronderstellingen ........................................................... 8
Kenmerken van de vier managementmodellen ............................................................................... 8
Uitdagingen in de profitsector ........................................................................................................... 9
Privatisering ................................................................................................................................. 9
Invloed op organisaties en het beroep.......................................................................................... 10
Rollen van een leidinggevende........................................................................................................ 10
Taakgerichte rol .......................................................................................................................... 10
Mensgerichte rol ......................................................................................................................... 10
Veranderingsgerichte rol ............................................................................................................. 10
Externgerichte rol ....................................................................................................................... 11
Waardengerichte rol ................................................................................................................... 11
Sociaal ondernemen ...................................................................................................................11
Hoe ontstond sociaal ondernemen? ............................................................................................... 11
Ondernemende vaardigheden ..................................................................................................... 12
Ondernemerschap ........................................................................................................................ 13
Entre- en intrpreneur ................................................................................................................... 13
Spectrum ondernemerschap....................................................................................................... 13
Design thinking ...........................................................................................................................19
Profiel design thinker ..................................................................................................................... 19
Stappen ........................................................................................................................................ 20
Sociale marketing........................................................................................................................21
Marketing VS sociale marketing ...................................................................................................... 21
Profit marketing VS non-profit marketing ......................................................................................... 21
Klassiek communicatiemodel ........................................................................................................ 22
Marktonderzoek............................................................................................................................. 22
Vormen marktonderzoek ............................................................................................................. 22
Concurrentieanalyse .................................................................................................................. 23
Juiste vragen aan de juiste groep ................................................................................................. 23
Mogelijke fouten ......................................................................................................................... 23
Stappen ..................................................................................................................................... 23
1
, STP-model .................................................................................................................................... 24
Segmentation ............................................................................................................................. 24
Targetting ................................................................................................................................... 24
Positionering .............................................................................................................................. 25
Verandering via sociale marketing .................................................................................................. 26
Cognitieve verandering ............................................................................................................... 26
Actieverandering ........................................................................................................................ 26
Gedragsverandering ................................................................................................................... 26
Waardeverandering .................................................................................................................... 27
Bussinessmodeling .....................................................................................................................27
Businessmodel .............................................................................................................................. 27
Waarom? ................................................................................................................................... 27
Fasen ......................................................................................................................................... 28
Niveaus ...................................................................................................................................... 28
Businessmodels ......................................................................................................................... 28
Theory of change .........................................................................................................................30
Problem tree ................................................................................................................................. 30
Theory of change ........................................................................................................................ 31
Financieel management ..............................................................................................................32
Financiële verslaggeving ................................................................................................................ 32
Jaarrekening ............................................................................................................................... 32
Financieringsmix ........................................................................................................................... 33
Externe inkomstenbronnen ......................................................................................................... 35
Interne inkomstenbronnen .......................................................................................................... 36
Tips bij acties: hoe fondsen werven? ............................................................................................ 37
Juridische structuur.....................................................................................................................38
Student-ondernemer ..................................................................................................................... 38
Verenigingen ................................................................................................................................. 38
Feitelijke vereniging .................................................................................................................... 38
Stichting ..................................................................................................................................... 39
VZW ........................................................................................................................................... 39
NGO .......................................................................................................................................... 41
Eenmanszaak ................................................................................................................................ 41
Vennootschap ............................................................................................................................... 41
Vennootschapsvormen ............................................................................................................... 42
Presenteren / pitchen ..................................................................................................................43
Presenteren................................................................................................................................... 43
Voorbereidingen ......................................................................................................................... 43
Begin.......................................................................................................................................... 43
Aflsuiten..................................................................................................................................... 43
Wat stoort? ................................................................................................................................ 43
2
, Houding ..................................................................................................................................... 44
Opbouw van een presentatie ....................................................................................................... 44
Hoe trek je aandacht? ................................................................................................................. 44
Pitchen ......................................................................................................................................... 44
Why ........................................................................................................................................... 45
Spreektaal ¹ schrijftaal ............................................................................................................... 45
Powerpoint .................................................................................................................................... 45
Meest gemaakte fouten............................................................................................................... 45
Opbouw ..................................................................................................................................... 45
Introductie op ondernemen
Leg het rationeel-doelmodel (1900 – 1925) uit.
Leg het intern-procesmodel (1900-1925) uit.
Leg het human relationsmodel (1926-1950) uit.
Leg het open systeemmodel (1951-1975) uit.
Welke leidingstijl was in x periode belangrijk en wat is het symbool voor die periode?
Ga ook zeker goed kijken naar de taartdiagram met een overzicht van de verschillende
stijlen.
Geef twee uitdagingen uit onze sector en leg uit.
Wat is privatisering en welke impact heeft dit op onze sector?
Welke nieuwere vormen ontstonden in onze sector?
Welke rollen worden nu in een leidinggevende functie verwacht?
Maatschappelijke evolutie naar ondernemen – managementmodellen
1900-1925: de opkomst van het relationeel doel model en de intern procesmodellen
ñ Eerste 25 jaar: uitbundige groei en voorruitgang -> welvaart van de ‘roaring twenties’
ñ Overvloed aan productiemiddelen, goedkope arbeidskrachten en economisch beleid
= LAISSEZ-FAIRE
ñ Tijdperk van de steenkool -> tijdperk van de olie -> tijdperk van de goedkope energie
ñ Uitvindingen en innovatie in landbouw en industrie
ñ Actieve bevolking werd beïnvloed door immigranten en door mensen die de inkrimpende
landbouw achter zich lieten
Þ Gemiddelde opleidingsniveau bedroeg 8,2 jaar
Þ Ernstige financiële problemen
Þ Zware en primitieve werkomstandigheden zonder enige bescherming
ñ Sociaal darwinisme = Survival of the fittest = algemeen aanvaarde denkrichting
ñ Opkomst grote individuele industriële leiders
ñ Henry Ford
Þ T-model
3
, Þ Principes Frederick Taylor = grondlegger wetenschappelijk/scientific management
1. Ontwikkel voor elke taak een wetenschap, die de oude methode van
vuistregels moet vervangen
2. Selecteer arbeiders op systematische wijze, zodat zij geschikt zijn voor hun
taak, en geef hen een goede training
3. Bied de arbeiders prestatiepremies en bonussen, zodat hun gedrag in
overeenstemming is met de principes van de wetenschap die ontwikkeld is
4. Ondersteun de arbeiders door hun werk nauwkeurig te plannen en
problemen weg te nemen die zich tijdens de uitvoering van hun taken
voordoen.
Þ 1914: Ford Introduceert de lopende band
Þ Marktaandeel steek van 10%-50%
Þ Deze rijkdom was een geheel nieuw verschijnsel
ñ Rationeel doel model
Þ Productiviteit en winst!!
Þ Doel-middelentheorie: duidelijke leiding levert productieve resultaten op
Þ Klimaat = rationeel economisch en alle beslisingen worden in overweging genomen
met name het eindresultaat en winst
Þ Prestatie en maximalisatie van winst
Þ Manager = harde bestuurder en producent
ñ Intern proces model
Þ Criteria voor effectiviteit: stabiliteit en continuïteit
Þ Het tot stand brengen van routines leidt tot stabiliteit
Þ Processen zoals omschrijving van verantwoordelijkheden, metingen, documentatie
en het bijhouden van registratie
Þ Klimaat = hiërarchisch en alle beslissingen weerspiegelen de bestaande regels,
structuren en tradities
Þ Daling van de efficienty: controle wo opgevoerd door toepassing van een
verscheidenheid aan maatregelen en procedures
Þ Uiteindelijke waarde van dit model is de efficiëntie van de werkstroom
Þ Manager = gestructureerde controleur en coördinator
1926-1950: de opkomst van het human relations model
ñ Twee belangrijke gebeurtenissen die van grote invloed waren op het leven en de
vooruitzichten van toekomstige generaties
1. De beurscrash van 1929
2. De Tweede Wereldoorlog
ñ Economie expandeerde, stortte in elkaar – herstelde weer tijdens de oorlog en wekte
opnieuw grote verwachtingen
ñ Vooruitgang binnen landbouw, vervoer en consumentengoederen
ñ Rationeel doel model en de intern proces modellen voldeden niet aan de eisen van de
tijd
ñ 1926-1950: fundamentele veranderen in de structuur van de samenleving werden
geleidelijk duidelijk
ñ Vakbonden: gericht op de lonen (meer geld)
ñ Industrie: nadruk op de productie van consumptiegoederen
ñ Arbeidsbesparende apparaten deden intrede binnen huishouden
4
