TAALKUNDIGE ASPECTEN
Inhoud
Introductie .................................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 4
Communicatiemodellen .............................................................................................................. 4
Algemene gedragsmodellen ..................................................................................................... 4
Product-driven communicatie .................................................................................................. 5
Process-driven communicatiemodellen ..................................................................................... 6
Communicatiemodellen: conclusie ........................................................................................... 7
Taalmodellen ............................................................................................................................. 7
Joint action & common ground ................................................................................................ 7
Framing & frame semantics ..................................................................................................... 9
Basisprincipes uit cognitieve taalkunde ....................................................................................13
Taal & cognitie .............................................................................................................................19
Inleiding eye-tracking onderzoek................................................................................................19
Inleiding: oogcontact .............................................................................................................19
Inleiding: dubbele functie van kijkgedrag ................................................................................19
Inleiding: kijkgedrag inschatten ..............................................................................................19
Inleiding: bekeken worden .....................................................................................................19
Inleiding: hoe oogbewegingen bestuderen ..............................................................................19
Humor en creativiteit in professionele context .............................................................................20
Inleiding................................................................................................................................20
Basisfuncties .........................................................................................................................21
Theoretische benaderingen ....................................................................................................21
Effecten van humor – Reclame ...............................................................................................23
Resultaten eye-tracking onderzoek (eigen onderzoek) .................................................................27
Conclusie ..............................................................................................................................29
Taal & corpus ...............................................................................................................................31
Inleiding: corpora en corpuslinguïstiek .......................................................................................31
Typologie van corpora ...............................................................................................................31
Methodes van corpuslinguïstiek ..................................................................................................33
Dataverzameling ....................................................................................................................33
Types analyses ......................................................................................................................36
Corpusonderzoek in bedrijfscommunicatie ..................................................................................38
Zelf aan de slag ........................................................................................................................40
Sketch Engine .......................................................................................................................40
OpenSonar ............................................................................................................................40
1
, Reguliere expressies ..............................................................................................................41
Taal & discours ............................................................................................................................43
Discours- & conversatieanalyse ..................................................................................................43
Pragmatiek ............................................................................................................................43
Discoursanalyse .....................................................................................................................44
Conversatieanalyse ................................................................................................................48
Multimodaliteit .......................................................................................................................54
Transcriptie ..............................................................................................................................56
Dataprotocol .........................................................................................................................57
Transcriptie ...........................................................................................................................57
Transcriptieopdracht ..............................................................................................................62
Transcriptieopdracht ..............................................................................................................65
Bedrijfs- en professionele communicatie .....................................................................................67
Online narratieven .................................................................................................................67
Sociale media ........................................................................................................................72
2
,Introductie
Wat?
- 3 grote delen in de cursus:
▪ Taal & cognitie → experimentele methode
▪ Taal & corpus → corpuslinguïstiek
▪ Taal & discours → discoursanalyse & conversatieanalyse
- Telkens koppeling van theorie aan onderzoeksmethode
Hoe?
- Cursus bestaat uit:
▪ Powerpoints bij de lessen
▪ Verplichte literatuur
▪ Oefeningen in de les
▪ Eigen onderzoek & reflectie (in groepjes van 3)
➔ Actieve aanwezigheid tijdens de les = belangrijkste instrument om te slagen!
Examen:
- Schriftelijk
- 3 uur
- Materiaal: notities & powerpoints (inclusief eigen onderzoek en oefeningen)
- Doel:
▪ Terminologie hanteren
▪ Theorie kunnen uitleggen én toepassen
▪ Kritische reflectie over en toepassen van methodologie
Structuur:
- Reeks van korte theorievragen (7ptn)
- Reeks van toepassingsvragen (12ptn)
▪ Taal & experiment: toepassingsvraag eye-trackingonderzoek
▪ Taal & corpus: beschrijving van zoekstrategie in OpenSonar
▪ Taal & discours: ‘verbetering’ transcriptie & analyse fragment
- 1 bonuspunt (verdiend)
3
, Inleiding
SOCIOCOGNITIEVE BETEKENISLEER
Communicatiemodellen
Algemene gedragsmodellen
- Algemene gedragstheorie
- Duale gedragstheorie
- Elaboration Likelihood Model
- Automatisch (onbewust) <-> niet-automatisch (bewust)
- Systeem 1 <-> systeem 2
- Verklaren van ons dagelijks gedrag: nadruk op systeem 1
▪ We vertrouwen meer op systeem 1 dan we denken
- Intuïtief vertrouwen we op de automatische piloot, desondanks wat wij moreel correct gedrag
vinden
Voorbeeld:
- Welke lijn is langer?
- Ze zijn eigenlijk even lang
- Maar ons systeem 1 laat ons denken dat dat de onderste figuur de kortste is
Voorbeeld:
Een baseball bat en een bal kosten samen €1,10
De baseball bat is €1 duurder dan de bal.
Wat is de prijs van de bal?
- Je denkt dat het antwoord 10 cent is door te vertrouwen op systeem 1 (luiheid)
- Correcte antwoord: 5 cent
De Stroop-test:
- Autopiloot leidt je om te tuin, want het vereist minder moeite
zo
- De autopiloot probeert over te nemen
- Snel, onbewust proces
Model van Kahneman:
- vgl. met Elaboration Likelihood Model (Petty & Cacioppo 1986)
- Slow ~ centrale route
- Fast ~ perifere route
4
Inhoud
Introductie .................................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 4
Communicatiemodellen .............................................................................................................. 4
Algemene gedragsmodellen ..................................................................................................... 4
Product-driven communicatie .................................................................................................. 5
Process-driven communicatiemodellen ..................................................................................... 6
Communicatiemodellen: conclusie ........................................................................................... 7
Taalmodellen ............................................................................................................................. 7
Joint action & common ground ................................................................................................ 7
Framing & frame semantics ..................................................................................................... 9
Basisprincipes uit cognitieve taalkunde ....................................................................................13
Taal & cognitie .............................................................................................................................19
Inleiding eye-tracking onderzoek................................................................................................19
Inleiding: oogcontact .............................................................................................................19
Inleiding: dubbele functie van kijkgedrag ................................................................................19
Inleiding: kijkgedrag inschatten ..............................................................................................19
Inleiding: bekeken worden .....................................................................................................19
Inleiding: hoe oogbewegingen bestuderen ..............................................................................19
Humor en creativiteit in professionele context .............................................................................20
Inleiding................................................................................................................................20
Basisfuncties .........................................................................................................................21
Theoretische benaderingen ....................................................................................................21
Effecten van humor – Reclame ...............................................................................................23
Resultaten eye-tracking onderzoek (eigen onderzoek) .................................................................27
Conclusie ..............................................................................................................................29
Taal & corpus ...............................................................................................................................31
Inleiding: corpora en corpuslinguïstiek .......................................................................................31
Typologie van corpora ...............................................................................................................31
Methodes van corpuslinguïstiek ..................................................................................................33
Dataverzameling ....................................................................................................................33
Types analyses ......................................................................................................................36
Corpusonderzoek in bedrijfscommunicatie ..................................................................................38
Zelf aan de slag ........................................................................................................................40
Sketch Engine .......................................................................................................................40
OpenSonar ............................................................................................................................40
1
, Reguliere expressies ..............................................................................................................41
Taal & discours ............................................................................................................................43
Discours- & conversatieanalyse ..................................................................................................43
Pragmatiek ............................................................................................................................43
Discoursanalyse .....................................................................................................................44
Conversatieanalyse ................................................................................................................48
Multimodaliteit .......................................................................................................................54
Transcriptie ..............................................................................................................................56
Dataprotocol .........................................................................................................................57
Transcriptie ...........................................................................................................................57
Transcriptieopdracht ..............................................................................................................62
Transcriptieopdracht ..............................................................................................................65
Bedrijfs- en professionele communicatie .....................................................................................67
Online narratieven .................................................................................................................67
Sociale media ........................................................................................................................72
2
,Introductie
Wat?
- 3 grote delen in de cursus:
▪ Taal & cognitie → experimentele methode
▪ Taal & corpus → corpuslinguïstiek
▪ Taal & discours → discoursanalyse & conversatieanalyse
- Telkens koppeling van theorie aan onderzoeksmethode
Hoe?
- Cursus bestaat uit:
▪ Powerpoints bij de lessen
▪ Verplichte literatuur
▪ Oefeningen in de les
▪ Eigen onderzoek & reflectie (in groepjes van 3)
➔ Actieve aanwezigheid tijdens de les = belangrijkste instrument om te slagen!
Examen:
- Schriftelijk
- 3 uur
- Materiaal: notities & powerpoints (inclusief eigen onderzoek en oefeningen)
- Doel:
▪ Terminologie hanteren
▪ Theorie kunnen uitleggen én toepassen
▪ Kritische reflectie over en toepassen van methodologie
Structuur:
- Reeks van korte theorievragen (7ptn)
- Reeks van toepassingsvragen (12ptn)
▪ Taal & experiment: toepassingsvraag eye-trackingonderzoek
▪ Taal & corpus: beschrijving van zoekstrategie in OpenSonar
▪ Taal & discours: ‘verbetering’ transcriptie & analyse fragment
- 1 bonuspunt (verdiend)
3
, Inleiding
SOCIOCOGNITIEVE BETEKENISLEER
Communicatiemodellen
Algemene gedragsmodellen
- Algemene gedragstheorie
- Duale gedragstheorie
- Elaboration Likelihood Model
- Automatisch (onbewust) <-> niet-automatisch (bewust)
- Systeem 1 <-> systeem 2
- Verklaren van ons dagelijks gedrag: nadruk op systeem 1
▪ We vertrouwen meer op systeem 1 dan we denken
- Intuïtief vertrouwen we op de automatische piloot, desondanks wat wij moreel correct gedrag
vinden
Voorbeeld:
- Welke lijn is langer?
- Ze zijn eigenlijk even lang
- Maar ons systeem 1 laat ons denken dat dat de onderste figuur de kortste is
Voorbeeld:
Een baseball bat en een bal kosten samen €1,10
De baseball bat is €1 duurder dan de bal.
Wat is de prijs van de bal?
- Je denkt dat het antwoord 10 cent is door te vertrouwen op systeem 1 (luiheid)
- Correcte antwoord: 5 cent
De Stroop-test:
- Autopiloot leidt je om te tuin, want het vereist minder moeite
zo
- De autopiloot probeert over te nemen
- Snel, onbewust proces
Model van Kahneman:
- vgl. met Elaboration Likelihood Model (Petty & Cacioppo 1986)
- Slow ~ centrale route
- Fast ~ perifere route
4
