HOOFDSTUK 6: het metabolisme van de vetzuren en hun afgeleide producten
1. overzicht
We kijken hoe vetten gebruikt worden als energiebron
Hoe worden vetten aangemaakt
Derivaten van vetzuren
2. wat zijn vetten?
Er is geen duidelijke definitie voor want chemisch gezien zijn vetten een diverse groep
Ze hebben 1 ding gemeenschappelijk en dat is dat ze allemaal niet oplosbaar zijn in water
Vetten vertonen een grote diversiteit in structuur
Vetzuren
Hebben een Carboxylgroep met een lange koolstofwaterstofketen
Triacylglycerol
Dit is de opslagvorm van vet
Glycerol verbonden via een esterverbinding (RO-C=O) (kader) met vetzuren
Sterol lipid
Cholesterol bijvoorbeeld
1
, Het fysiologisch belang van vetten
Vetzuren vormen de voornaamste oplasbron van energie
Fosfolipoden (polaire en apolaire groep), glycolipiden, spingholipiden en sterolen
(cholesterol, ze bepalen de rigiditeit van het membraan) hebben geen energie
functie maar een structurele functie, ze vormen een onderdeel van biologische
membranen
Ze kunnen ook een functie als hormoon hebben zoals bijvoorbeeld testosteron of
oestrogeen
Het kunnen elektronenencarriers zoals ubiquinone (dit was ook een onoplosbaar,
hydrofobe molecule)
Het kunnen intracellulaire messengers zijn zoals diacylglycerol (DAG)
Het kan een licht absorberend pigment zijn zoals beta-caroteen
2
, structuur van vetzuren
synoniem is carbonzuur omdat ze een carboxylgroep hebben
ze hebben een lange hydrofobe staart van koolstof-waterstof moleculen die 4 C tot
36 C lang kan zijn
ze kunnen vertakt (methylgroep) of onvertakt zijn
verzadigde vetten ze hebben geen dubbele binding
onverzadigde vetten ze hebben wel dubbele binding(en)
de dubbele binding komt normaal voor in de cis vorm voor
transvetzuren hebben een transvorm dubbele bindingen worden
geassocieerd met cardiovasculaire ziekten
er kunnen koolstofringen gevormd worden
er kunnen hydroxylgroepen staan op de koolstofatomen
naamgeving van de vetzuren
je begint met nummer vanaf de carboxylgroep, carboxyl koolstofatoom
het aantal koolstofatomen
:
aantal dubbele bindingen
(delta op welke C de dubbele binding start)
cis of trans dubbele binding is
naamgeving omega vetzuren
het omega koolstofatoom is het laatste koolstofatoom van de vetzuurketen dus dan
begin je vanaf dat punt te nummer tot je de dubbele binding tegen komt dit bepaald
welk soort omega vetzuur het is
omega 3 vetzuren zijn vetzuurketens die een dubbele binding hebben op C3 wanneer
je begint te nummeren vanaf het omega C atoom, dus het laatste C atoom
omega 6 vetzuren zijn vetzuren die een dubbele binding hebben op het omega 6
koolstof atoom
Het alfa-koolstof atoom
is het eerste koolstofatoom na de carboxyl koolstofatoom
Het beta-koolstofatoom
Is het tweede koolstofatoom na de carboxyl koolstofatoom
Het omega-koolstofatoom
Is het laatste koolstofatoom
3
1. overzicht
We kijken hoe vetten gebruikt worden als energiebron
Hoe worden vetten aangemaakt
Derivaten van vetzuren
2. wat zijn vetten?
Er is geen duidelijke definitie voor want chemisch gezien zijn vetten een diverse groep
Ze hebben 1 ding gemeenschappelijk en dat is dat ze allemaal niet oplosbaar zijn in water
Vetten vertonen een grote diversiteit in structuur
Vetzuren
Hebben een Carboxylgroep met een lange koolstofwaterstofketen
Triacylglycerol
Dit is de opslagvorm van vet
Glycerol verbonden via een esterverbinding (RO-C=O) (kader) met vetzuren
Sterol lipid
Cholesterol bijvoorbeeld
1
, Het fysiologisch belang van vetten
Vetzuren vormen de voornaamste oplasbron van energie
Fosfolipoden (polaire en apolaire groep), glycolipiden, spingholipiden en sterolen
(cholesterol, ze bepalen de rigiditeit van het membraan) hebben geen energie
functie maar een structurele functie, ze vormen een onderdeel van biologische
membranen
Ze kunnen ook een functie als hormoon hebben zoals bijvoorbeeld testosteron of
oestrogeen
Het kunnen elektronenencarriers zoals ubiquinone (dit was ook een onoplosbaar,
hydrofobe molecule)
Het kunnen intracellulaire messengers zijn zoals diacylglycerol (DAG)
Het kan een licht absorberend pigment zijn zoals beta-caroteen
2
, structuur van vetzuren
synoniem is carbonzuur omdat ze een carboxylgroep hebben
ze hebben een lange hydrofobe staart van koolstof-waterstof moleculen die 4 C tot
36 C lang kan zijn
ze kunnen vertakt (methylgroep) of onvertakt zijn
verzadigde vetten ze hebben geen dubbele binding
onverzadigde vetten ze hebben wel dubbele binding(en)
de dubbele binding komt normaal voor in de cis vorm voor
transvetzuren hebben een transvorm dubbele bindingen worden
geassocieerd met cardiovasculaire ziekten
er kunnen koolstofringen gevormd worden
er kunnen hydroxylgroepen staan op de koolstofatomen
naamgeving van de vetzuren
je begint met nummer vanaf de carboxylgroep, carboxyl koolstofatoom
het aantal koolstofatomen
:
aantal dubbele bindingen
(delta op welke C de dubbele binding start)
cis of trans dubbele binding is
naamgeving omega vetzuren
het omega koolstofatoom is het laatste koolstofatoom van de vetzuurketen dus dan
begin je vanaf dat punt te nummer tot je de dubbele binding tegen komt dit bepaald
welk soort omega vetzuur het is
omega 3 vetzuren zijn vetzuurketens die een dubbele binding hebben op C3 wanneer
je begint te nummeren vanaf het omega C atoom, dus het laatste C atoom
omega 6 vetzuren zijn vetzuren die een dubbele binding hebben op het omega 6
koolstof atoom
Het alfa-koolstof atoom
is het eerste koolstofatoom na de carboxyl koolstofatoom
Het beta-koolstofatoom
Is het tweede koolstofatoom na de carboxyl koolstofatoom
Het omega-koolstofatoom
Is het laatste koolstofatoom
3