Samenvatting metabolisme H8

HOOFDSTUK 8: nucleotide metabolisme

8.1 overzicht

 Inleiding over de nucleotiden
 Purine synthese
 Pyrimidine synthese
 Deoxyribonucleotide synthese
 Purine en pyrimidine afbraak
 Verstoring van het nucleotide metabolisme kan pathologische situaties veroorzaken

8.2 inleiding

 Belang van nucleotiden
 Het zijn precursoren voor DNA en RNA
 Het zijn dragers van chemische energie zoals ATP en GTP
 Het vormen ook belangrijke componenten van co-factoren zoals NAD, FAD, SAM,
CoA
 Ze vormen belangrijke onderdelen van geactiveerde intermediairen voor biosynthese
zoals UDP-glucose
 Het kunnen ook cellulaire second messengers zijn in de cel zoals cAMP of cGMP

 Nomenclatuur en structuur nucleotiden
 Nucleotiden bestaat uit 3 onderdelen: basen, fosfaatgroep en ribose of deoxyribose
 Base:
 Voor RNA:
 Adenine (A)
 Guanine (G)
 Uracil (U)
 Cytosine (C)

 Voor DNA:
 Adenine (A)
 Guanine (G)
 Thymine (T)
 Cytosine (C)

 Ribonucleoside (= ribose keten gekoppeld aan een base) voor RNA (2 C-
atomen zijn gehydroxyleerd)
 Adenosine
 Guaonsine
 Uridine

 Deoxyribonucleoside (C2 niet gehydroxyleerd) voor DNA
 Deoxyadenosine
 Deoxyguanosine
 Thymidine (GEEN deoxy omdat thymidine enkel voorkomt in de
deoxy vorm)
 Deoxycytidine




1

,  Fosfaatgroep aan gekoppeld  ribonucleotide bij RNA
 AMP (adenylaat)
 GMP (guanylaat)
 UMP (uridylaat)
 CMP (cytidylaat)

 Fosfaatgroep aan gekoppeld  deoxyribonucleotide bij DNA
 dAMP (deoxyadenylaat)
 dGMP (deoxyguanylaat) ATP en ADP zijn ook
 TMP (thymidylaat) ribonucleotiden
 cGMP (deoxycytidylaat) maar met meerdere
fosfaatgroepen aan




 basen worden onderverdeeld in 2 grote groepen:
 purines
 basisstructuur: 2 ringen
 adenine
 een aminogroep op C6
 guanine
 een ketongroep op C6 en op C2 een aminogroep

 pyrimidines
 basisstructuur: 1 ring
 cytosine
 aminogroep op C4 en C2 is een ketongroep en een dubbele binding
tussen C5 en C6
 uracil
 C2 is een ketongroep en een dubbele binding tussen C5 en C6, op C4
een ketongroep
 Thymine
 C2 is een ketongroep en een dubbele binding tussen C5 en C6, een
methylgroep op C5, op C4 een ketongroep

2

, tekenen




 Nucleoside vs nucleotide
 Nucleoside = wanneer we een base hebben dat gelinkt is via een beta-glycosidische
verbinding aan ribose (= 5C suiker molecule)
 Nucleotide = wanneer dat op C5 van ribose fosfaatgroepen aan zijn verbonden (bv
ATP)




3