1.1 OVERZICHT EN BRONNEN
1.1.1 OVERZICHT - BRONNEN
Ondernemingsrecht is geen coherent, wel-afgelijknd geheel van regels
o Was sterk verspreid over diverse wetgeving, met afzonderlijke aanknopingspunten
o Shift van handelaar onderneming
o Sinds 2018 nagenoeg volledig gecodificeerd: WER en WVV
Het recht is sterk aan veranderingen onderhevig
Deelgebieden:
o Handelsrecht
o Vennootschapsrecht
o Kapitaalmarktrecht
o Financieel recht
o Insolventierecht
o Economisch recht
1.1.2 HANDELSRECHT -> NIET MEER IN GEBRUIK DUS OOK NIET KENNEN
Regelde commerciële verrichtingen op soepele wijze met als aanknopingspunt: daden van koophandel –
handelaar
Doel: soepeler en efficiënt handelsverkeer
Wat?
o Statuut van de handelaar
o Handelscontracten
o Recht van de waardepapieren: wisselbrief en cheque
Waar?
o Wetboek van koophandel
o Bewijsrecht: WER en BW
Notie handelaar is verandert naar onderneming
o Is er geen sprake van onderneming -> burgerlijk recht
1.1.3 VENNOOTSCHAPSRECHT
Wat?
o Uitoefening van een activiteit in de vorm van een vennootschap = samenwerkingsverband
Vennootschap
Verenigingen/stichting
o Voornamelijk organisatierecht: oprichting, bestuur, aandeelhoudersafspraken…
o Houdt zich bezig met de organisatie van de onderneming als dusdanig (interne werking van de
onderneming) -> economische activiteiten
o Bescherming van schuldeisers in geval van beperkte aansprakelijkheid
Waar?
o Wetboek van vennootschappen en verenigingen
Vennootschapsrecht: binnen de organisatie
1
, Ondernemingsrecht: vennootschap en een 3de partij
1.1.4 KAPITAALMARKTRECHT
Wat?
o Bescherming van de goede werking van kapitaalmarkten (Euronext, Alternext,…)
Waar?
o WVV: specifieke bepalingen toepasselijk op genoteerde vennootschappen
o Specifieke wetgeving
Prospectuswet: informeren van de primaire markt
-> document met inhoud: risico’s, prognoses,… en goedkeuring FSMA
Transparantiewet: informeren van de secundaire markt
-> kenbaar maken dat je een groot aantal aandelen koopt
MAR: voorkomen van misbruik van voorwetenschap
-> diegenen met veel insider info zijn onderhevig aan regels
OBA-wet: openbare overnamebedingen
1.1.5 FINANCIEEL RECHT
Wat?
o Regels van publiek bankrecht: het statuut van de aanbieders van financiële diensten (zien we
niet)
o Regels van privaat bankrecht: verhouding tussen aanbieder van financiële diensten en diens cliënt
Rekeningen en betalingen
Kredietrecht
Verhouding kredietgever en kredietnemer
Waar?
o Specifieke wetgeving (bankwet, wet financieel toezicht,..)
o Boek VII WER
1.1.6 INSOLVENTIERECHT -> BESTAAT NIET MEER
Wat?
o WCO: voorkomen van faillissement
Behoud werkgelegenheid en economische activiteit
Aanknoping: onderneming
o Faillissement: afwikkeling van vermogen
Vroeger: handelaar
Vanaf 2018: onderneming
Waar?
o Vanaf 2018: boek XX WER
1.1.7 ECONOMISCH RECHT
Regelt de economische activiteit
o Elke activiteit die bestaat uit het aanbieden van goederen of diensten op de markt
(“onderneming”)
Wat?
o Ordening: evenwicht tussen rechtmatig geachte belangen
2
, Marktpraktijken, m.i.v. consumentenbescherming
B2B-wet
o Sturing: economische doeleinden van conjuncturele of structurele aard
Conjunctureel: prijzenwetgeving
Structureel: mededingingswetgeving
Waar?
o WER
o Andere: internationale bronnen, decreten, ordonnanties, gebruiken
1.1.8 ECONOMISCH RECHT – WER
Niet vanbuiten kennen, wel goed weten waar je welke soort regels terugvindt
20 boekdelen
o Belangrijkste voor examen
Boek I: Definities
Boek IV: Mededinging
Boek VI: Marktpraktijken en consumentenbescherming
Boek XX: Insolventie
1.2 BEGRIP ONDERNEMING
1.2.1 DEFINITIE VAN EEN “ONDERNEMING” (SPECIFIEK)
Oud artikel I.1, 1° WER (tot 2018)
o Natuurlijke persoon of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft
Economisch doel: aanbieden van goederen en diensten
Duurzaam: zekere organisatie, meer dan sporadisch
o Nog van toepassin gbij enkele boeken
Vooral bij boek VI van belang
Ook boek IV en boek V
o Ook afwijkende aanknopingspunt voor boek III WER (komt later terug)
1.2.2 DEFINITIE VAN EEN “ONDERNEMING” (ALGEMEEN)
Nieuwe algemene definitie (sinds 2018)
Artikel 1,1,1° WER
o Iedere rechtspersoon
Behalve publiekrechterlijke RP die geen goederen of ienstenaanbiedt op een markt
Ongeacht welke activiteiten je geschiedt
Organisatievorm die je moet voorstellen als een natuurlijjke persoon -> draagt rechten en
plichten
o Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepasactiviteit uitoefent
Iedereen binnen de economie behalve de werknemer
o Iedere andere organisatie zonder rp
Behalve indien geen uitkeringsoogmerk en dit ook niet doet (= feitelijke vereniging)
Als ik in de realiteit mijn beroep uitoefen in context van een samenwerking zonder rp ->
maatschap
1.2.3 DEFINITIE VAN “VENNOOTSCHAP” – WVV
3
, Artikel 1: 1 WVV
Niet langer noodzakelijk een samenwerkingsverband
o Nu 1 of meer personen -> heeft vooral fiscale redenen
Rp niet vereist
Keuzevrijheid maar typedwang
o Je moet tussen de bestaande kiezen, je kan geen nieuwe vorm creëren
o Voldoen allemaal aan definitie onderneming
Zonder rp Personen VN geen beperkte VN met beperkte AS beperkte
aansprakelijkheid maar wel rp aansprakelijkheid en rp
VOF BV
Maatschap
Comm.V -> beherende en stille CV
vennoten (beperkte
aansprakelijkheid)
NV
1.2.4 DEFINITIE VAN “VERENIGING”
Belangeloos doel
o Geen uitkeringen, voor de rest identiek aan de vennootschap
o Niet enkel geen dividenden, maar niets dat buiten belangeloos doel ligt
Artikel 1: 2 WVV
Vormen
o Rechtspersoonlijkheid: VZW en IVZW -> onderneming
o Zonder rechtspersoonlijkheid: feitelijke vereniging -> geen onderneming
1.2.5 DEFINITIE VAN “STICHTING”
Een stichting heeft altijd rp en is dus altijd een onderneming
Artikel 1: 3 WVV
Vormen
o PS: werknemers laten delen in winst alsof ze aandeelhouders zijn bij grote ondernemingen
(moesten ze echt aandeelhouders zijn zouden ze te veel macht hebben)
o SON
2 ECONOMISCH GRONDSLAGENRECHT
2.1 ECONOMISCHE BASISPRINCIPES
Boek II WER
o Belangrijkste: vrijheid van ondernemen (vrijheid van handel)
Vrije keuze van activiteit
Vrije keuze van de wijze waarop deze wordt uitgeoefend
Beperkt door wettelijk kader
Geen willekeurige inperkingen door de uitvoerende macht
3 OPSTART VAN EN VERPL ICHTINGEN VAN EEN ONDERNEMING
3.1 OVERZICHT – OPSTART VAN EEN ONDERNEMING
4