Uitwerkingen week 7: Strafproces, EVRM en EU

Verdieping strafprocesrecht week 7 (Europees
strafprocesrecht)
Kennisclip
Hybride: Europa is heel erg afhankelijk van de nationale wetgever, die wetten
moet omzetten in nationale wetgeving.

EU instellingen art. 13 VEU

- Europees Parlement (alle landen vaardigen een aantal vertegenwoordigers
af die vormen het EU parlement en deze mogen beslissen over wetgeving)
- Raad van de EU / raad van ministers (komen voor in verschillende
samenstellingen, vb. probleem over landbouw  alle ministers van
landbouw worden afgevaardigd)
- Europese commissie (dagelijks bestuur van de EU)
- Hof van Justitie van de EU (verantwoordelijk voor het uitleggen van de
verdragen en secundaire wetgeving)
- Europese raad (vertegenwoordiging die bestaat uit de regeringsleiders –
bepalen de politieke koers van de EU )
- Europese Centrale Bank
- Rekenkamer

EU straf(proces)recht:

- Harmoniseren (nationale wetgeving tussen EU landen iets meer in lijn
brengen met elkaar, bepaalde minima stellen)
- Wederzijdse erkenning (de verschillende rechtssystemen hoeven niet op
elkaar te lijken, erkenning van autonomie)
- Integratie (iets creëren wat de lidstaten overstijgt, iets Europees, vb.
Europees ministerie)

Kan op twee manieren:

 Hard law : moet je volgen en implementeren (richtlijnen, kaderbesluiten)
 Soft law: mag je een beetje van af wijken (programma’s)

!! artikel 82 VWEU: harmonisatie en wederzijdse erkenning op het gebied van
strafprocesrecht

Lid 2: op welke gebieden de minimumvoorschriften mogen worden ontworpen;
bewijs, rechten van personen in strafvordering, slachtoffers van misdrijven … 
je kan als lidstaat nog meer rechtsbescherming bieden want dit zijn MINIMA!

Roadmap for strenghtening suspects  actieplan met rechten voor verdachten in
vastgelegd (2009) vb. recht op vertaling en interpretatie, informatie over rechten.

!! artikel 83 VWEU: harmonisatie op het gebied van materieel strafrecht

Verdachte, veroordeelde overleveren  overleveringswet  internationale
rechtshulpkamer Amsterdam

Hoe beïnvloedt EU recht nationale strafprocedures?

, Er komt een nieuwe richtlijn:

- Verplichte omzetting in nationale wetgeving (lacunes bewerken, opvullen,
in lijn brengen met unierecht)
- Wanneer een Eu lidstaat dit niet doet of niet goed doet 
inbreukprocedure starten door Europese commissie
- Andere manier in dit verband: stellen van prejudiciële vragen aan HvJ-EU
(art. 267 VWEU) je kan hier om verduidelijking vragen
 kan op verweer van de verdachte (via lagere rechter) of rechter doet die
ambtshalve, hoogste rechter MOET vragen stellen TENZIJ de vraag
irrelevant is (er kunnen geen vragen over bestaan) = acte clair/eclaire
(cilfit)
een zaak waar verdachte in VH zit dan krijgt jou vraag vooraang boven
die van andere (hiermee hopen we dat rechters sneller een vraag stellen
dan nu het geval is door de lange duur)

Hoofdstuk 5 art. 87-89 VWEU = politiële samenwerking
Hoofdstuk 4 art. 82-86 VWEU = justitiële samenwerking

Directe handhaving: Europees OM Bevoegd Misdrijven tegen het EU budget te
onderzoeken en te vervolgen. Procedures zullen uiteindelijk wel voor een
nationale rechter moeten worden gebracht. Dat het Europees Openbaar
Ministerie is inmiddels tot stand gekomen In de vorm van een nauwe
samenwerking tussen een groep lidstaten. (incl. Nederland) Art. 86 VWEU

LEERDOELEN:

1. Welke EVRM-rechten zijn in het strafproces in het geding?
Over welke situaties gaat het en hoe voorziet het recht in
waarborgen ter voorkoming van schendingen van het EVRM?
Het EVRM, het IVBPR en andere verdragen kan in Nederland door het individu
een beroep worden gedaan, voor zover deze bepalingen van de verdragen
naar haar inhoud eenieder kunnen verbinden, ex. Artikel 93 Gw.  verdrag
gaat boven de wet!

 Art. 3 EVRM  verbod van foltering (hardhandige aanhouding,
middelen toedienen)
 Art. 5 EVRM (en art. 9 IVBPR)  recht op vrijheid en veiligheid
( bevatten regels over het voorarrest, VH, zekerheidsstelling ,
vluchtgevaar.
 Art 6 EVRM (en art 14 IVBPR)  recht op eerlijke proces (consultatie
rechtsbijstand, aanwezigheidsrecht, tolk, gelijkheid der wapenen &
strafprocedures moeten binnen redelijke termijnen worden gevoerd.)
(aanvullende werking, in Nl is enkel een termijnregeling voor de VH)
 Art. 8 EVRM  het recht op eerbieding van privé, familie en gezinsleven
(opsporingsbevoegdheden, binnentreden, doorzoeken, aftappen,
verschoningsrecht van familieleden)

Om deze rechten te waarborgen beïnvloed de EU het nationale recht door
richtlijnen op te stellen, welke geïmplementeerd moet worden in het nationale