uitwerkingen week 3: Dwangmiddelen

Kennisclip VH

Letellier principes (Straatsburgse criteria)

- VH moet absoluut een uitzondering zijn, als er alternatieven mogelijk
zijn (vb. borgsom, elektronisch toezicht) om ook aan die
maatschappelijke belangen tegemoet te komen dan dienen deze de
voorkeur! Hoofdregel zou zijn: iemand moet zijn/haar veroordeling
op vrije voeten moeten kunnen afwachten.
- De tijd dat je in VH zit, moet redelijk blijven  anticipatiegebod NL ;
welke straf zal hem/haar in de toekomst worden opgelegd en
moeten we iemand dan zo lang vast blijven houden?
- Autoriteiten moeten een Bijzondere voortvarendheid laten zien (je
mag de zaak niet maandenlang laten aanslepen, indien er bv. Geen
onderzoek handelingen worden verricht)
- Belang van goede gronden VH (afweging maken van publieke
belangen en belangen van verdachte  grondrechten art. 5 EVRM
en 6 EVRM)
- Belang van goede en concrete motivering
 Geen stereotype ,algemene en abstracte redeneringen  dus
niet: eens een dief altijd een dief, om recidive te voorkomen
nemen we mensen maar in VH, wel een relevant strafblad
 Empirische zekerheid is niet nodig en ook niet altijd mogelijk 
algemene ervaringsregels toepassen op dit individuele geval.
 Geen inconsistente motivering of gronden die niet ingaan op
de verweren van de verdachte
- Er moet sprake zijn van een redelijke verdenking – conditio sine qua
non (deze verdenking moet gedurende de VH blijven bestaan, zodra
de verdenking ophoudt moet ook de VH ophouden) 
- Na verloop van tijd moet de redelijke verdenking worden aangevuld
met andere/aanvullende gronden!! Zo snel mogelijk : binnen een
paar dagen na de aanhouding. Het EHRM erkent van van deze
gronden voor VH:
 Het vluchtgevaar
 Mag niet enkele gebaseerd zijn op het feit dat een bepaald
delict een enorm hoge strafdreiging kent
 Andere facetten kijken: het karakter van de betrokkene, is
deze al eens proberen te vluchten, is er contact gelegd met
het buitenland, hoe zit het met de morele gesteldheid,
banden met Nederland; heeft hij er onroerend goed in NL of
is hij helemaal niet aan NL gebonden en makkelijk vluchten.
Mensen met een groot internationaal netwerk

,  Indien vluchtgevaar de enige grond is, die overblijft dan
moet je toch kijken of niet schorsing mogelijk is m.b.v.
andere garanties zoals bijv. borgsom, paspoort.
 Geschokte rechtsorde / publieke oproer
 Moet gebaseerd zijn op feiten dat vrijlating ook daadwerkelijk
tot verstoring van de openbare orde zou leiden.
 Niet louter gebaseerd op de ernst van een feit.
 Kan niet alleen op grote media-aandacht gebaseerd zijn, maar
dit kan wel 1 van de factoren zijn die meeweegt
 Aanwezigheid van contra-indicaties  verdachte die al eens is
vrijgelaten en dat toen niet tot aantasting van publieke orde
heeft geleid
 Moet actueel zijn, het is logisch dat wanneer een moord net
heeft plaatsgevonden het publiek verstoord is maar na verloop
van tijd is deze grond minder van toepassing.
 Wanneer er sprake is van georganiseerde (drugs)misdaad, is
er sneller sprake van geschokte orde
 Angst voor recidive
 Wanneer iemand kort geleden is aangehouden voor
soortgelijke misdaden/ relevant strafblad en kort daarna weer
eenzelfde soort misdrijf pleegt
 Georganiseerde misdaad is ook in dit verband al sneller in
beeld, die vallen ook sneller terug in oude gewoontes
 Collusiegevaar , onderzoeksbelang (persoon zou het onderzoek
kunnen belemmeren wanneer deze op vrije voeten wordt gesteld,
getuigen intimideren, spreken met medeverdachten,
bewijsmateriaal vernietigen)
 Bij georganiseerde misdaad eerder aangenomen, kijken naar
recidive, recentheid daarvan en georganiseerd karakter
delicten
 Contra-indicatie (vb. wanneer politie door lange tijdsverloop al
voldoende bewijs heeft kunnen verzamelen  Letellier)

Nederlandse VH

- Korte termijn VH (90 dagen)
- Vaste rechterlijke toetsmomenten
- Nauw omschreven wettelijke gronden
- Zwaardere verdenkingsgrond
- Tegensprekelijke procedure waar wordt ingegaan op argumenten van
verdachte

Kennisclip recht op verdediging
Normatieve invloeden op het NL strafproces:

,  EVRM bepalingen hieruit zijn geconcretiseerd binnen het NL
strafprocesrecht als je als individu meent dat je rechten zijn
geschonden dan heb je het klachtrecht en kan je je wenden tot het
EU hof
 Handvest Grondrechten EU
 Richtlijnen EU RL 2013/48: recht op toegang tot raadsman staat
hier centraal

Je moet richtlijnen binnen een bepaalde termijn omzetten in nationale
wetgeving. Als ze niet bijtijds of correct worden geïmplementeerd dan
hebben de rechters de plicht om bestaande natio wetgeving de richtlijn te
interpreteren.

Implementatie RL 2013/48:
 Art. 27c: info allerlei rechten verdachte
 Art. 27ca: wie/wanneer info ex art. 28 geven?
 Art. 27d: helderheid rol verdachte of getuige?
 Art. 27e: informeren naaste en consulaat
 Art. 28 rechten op rechtsbijstand
- Rechtsbijstand niet verplicht (m.u.v. ‘kwetsbaren’)
- Je mag zo vaak als je wilt verbinden met zon raadsman
 Art. 28a afstand van rechtsbijstand
- Vrijwillig en ondubbelzinnig ze moeten je wel wijzen op de
gevolgen, plus je kunt je beslissing herroepen
- Tijdens de zitting wordt er door de rechter wel rekening mee
gehouden dat ze niet worden bijgestaan
 Art. 28b (piketbijstand)
- Aangehouden kwetsbare verdachte (kinderen of iemand met
beperking) of 12-jaar feit aangewezen raadsman
- Aangehouden verdachte VH feit desgevraagd aangewezen
raadsman
- Aangehouden verdachte niet-VH feit desgevraagd in
gelegenheid gekozen raadsman
 Art. 28c (consultatiebijstand) dit is niet verplicht (ook niet in geval
van 28b situatie) aangewezen raadsman zal ze wel op de hoogte
stellen van de gevolgen en pas daarna mogen ze er afstand van
doen (kinderen moeten er wel gebruik van maken)
- Aangehouden verdachte contact met raadsman half uur er is
geen regeling voor verdachten op vrije voeten omdat hun zelf in
staat zijn een raadsman te regelen
- Is pas ontstaan n.a.v. het EVRM dit wilde we niet omdat we
dachten dat verdachten minder vaak mee zouden willen werken
- Geen absoluut recht er kan een uitzondering op worden
gemaakt
 Art. 28d (verhoorbijstand)
- (Aangehouden verdachte en verdachte op vrije voeten)
deelnemen raadsman aan verhoor wat de raadsman mag doen
tijdens het verhoor staat in het Besluit inrichting en orde
politieverhoor gedurende het verhoor mag de raadsman wel